|
به نام خداوند بينياز، به نام خداوندي كه بندگان خود را دوست دارد و بهترين راه تكامل و تقرّب به خود را به انسان نشان داده است و به جهت عنايت به او و تكاملش پيمودن اين راه يعني نماز را بر او واجب كرده است. از آنجا كه نماز اهميت شاياني دارد و در سعادت انسان تأثير به سزايي ميگذارد، شيطان تمام سعي خود را صرف ميكند تا ما را از حقيقت نماز و از انجام نمازي كه مورد پذيرش خدا قرار گيرد، محروم سازد، لذا خاطرههاي فراواني را به ذهن ما القا ميكند تا دل ما به نماز توجه نداشته باشد (البته شيطان بر كسي تسلط ندارد و اين ما هستيم كه به او اجازة ورود به قلبمان ميدهيم).
با توجه به مقدمة فوق و بيان اهميت و جايگاه نماز به عوامل حضور قلب در نماز به صورت مختصر اشاره ميكنم و مطالعة بيشتر در اين باره را به خود شما واگذار ميكنم اميدوارم كه با مراجعه به كتابهاي معرفي شدة در پايان نامه بتوانيد نمازي را كه مورد قبول خداوند است به جا ميآوريد.
عوامل حضور قلب:
1. اهميت دادن به نماز: از اسباب حضور قلب كه اكثر علما به آن اشاره كردهاند اهميت دادن به نماز است، چرا كه يكي از امور فطري آن است كه قلب، به امور مهم توجّه كند، و چنانچه شخص نماز را پُر اهميت بداند طريقة برخودر با آن را نيز جدي ميگيرد و به تناسب توجّه به نماز، حضور قلب افزايش مييابد و موجب لذت انسان از نماز ميشود.
2. عزم و اراده: تصميم و عزم از لوازم ضروري جهت انجام عملي يا ترك آن است و تا خواستن نباشد، هيچ كاري با اختيار صورت نميگيرد كه به تعبير مرحوم شاهآبادي، «عزم مغز انسانيت است» نماز هم از اين قاعده مستثني نيست و تا زماني كه تصميم نگرفته باشيم كه نماز را با حضور قلب بخوانيم به اين عمل موفق نخواهيم شد.
3. مداومت و مراقبت: صرف تصميم بر از بين بردن موانع حضور قلب كافي نيست، بلكه بايد بر عمل مداومت كرد تا به نتيجه رسيد و از نماز لذت برد.
4. شناخت معبود و عبادت: توجّه انسان به خدا و درك عظمت حقتعالي و همچنين توجّه در نماز به شناخت معبود و عبادت (نماز) بستگي دارد. وقتي كه شناخت ما نسبت به نماز افزايش يابد، بهتر ميتوانيم در نماز دل و قلب خود را متوجه خدا كنيم و از نماز خواندن لذّت ببريم. لذا هر چه ميتوانيد شناخت خود را نسبت به معبود و عبادت (نماز) زياد كنيد.
5. فهميدن معاني نماز: بايد تلاش كنيم كه هر چه بيشتر معاني نماز را درك كنيم تا از نماز لذّت بيشتري ببريم. اگر شخص بفهمد كه سرتاسر نماز مشغول صحبت كردن با خداوند است بيشتر ميتواند متوجه او شود و بر نفس و قلب خود تسلط يابد و آن را با خداوند مرتبط سازد.
6. تعيين مكان مخصوص: با وارد شدن در مكان مخصوص به طور خود به خودي، اغيار از دل خارج ميشوند و خداي متعال (معبود) در دل جاي ميگيرد و ارتباط با خدا مستحكمتر ميشود.
7. خواندن نماز در اول وقت: اينكه فرد در اول وقت نماز خود را ميخواند يعني اينكه به نماز اهميت ميدهد، به آن توجّه دارد و ميخواهد در اين زمان به كار ديگري اشتغال نداشته باشد و اغيار را از دل و قلب خود خارج كرده و به سوي معبود روي آورد.
تذكّر: بسيار روشن است كه همة راههاي كسب حضور قلب، موارد محدود ذكر شده نيستند بلكه تنها امور مهم ذكر شده است و اميدوارم كه با مطالعة بيشتر بر اطلاعات خود بيفزاييد.
معرفي كتاب:
1. حضور قلب در نماز، علي اصغر عزيزي تهراني، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي قم، 1380.
2. آداب الصلوة، امام خميني، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني.
3. راهيان كوي دوست، محمد تقي مصباح يزدي، انتشارات مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني، قم، 1380.
|