|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| طرح سوال : | |
«بر آستان جانان»
دعا و مناجات، نوعى توسل عاشقانه به معشوق و پيوستن موجودى كوچك و ناتوان به وجودى بى نهايت بزرگ و توانا است.
آدمى به هنگام دعا- كه همچون گدايى بينوا، دست نياز به درگاه كريم بىنياز دراز مىكند- به حقيقت وجودى خويش نزديك مىشود انسانى كه خود را تهىدست و بينوا، رانده و از همه جا مانده، حقير و فقير، خوار و زبون و بيچاره و بىپناه ديد، اكنون حقيقت هستى او- كه پرتوى از هستى مطلق خداوند است- هويدا مىگردد و با احساس بستگى و پيوند با حق و نيازمندى به او، حال و شورى وصفناشدنى به انسان مىبخشد.
بنده در حال دعا و مناجات، چنان غرق لذت مىشود كه پستى و زبونى خويش را فراموش مىكند و از ياد دوست لبريز و سرشار مىگردد و مجموعهاى از اميد و بشارت و نور و نيرو مىشود. جملات شورانگيز دعا، چون آبشارسپيده در افق روح، فرو مىريزد و روح انسان را روشن و مشتعل مىسازد، همان طور كه سيل زرّين آفتاب، تيرهگىها را از ميان برمىدارد و جهان را در نور فرو مىبرد.
در دعا و توسل، روح تسكين مىپذيرد و التهاب دل فرو مىنشيند و بىقرارىها جاى خود را به آرامش و قرار مىدهد همانند فرزند گمشدهاى كه به مادر برسد يا تشنه كامى كه به چشمهاى زلال و گوارا دست يابد.
همدم شدن با خداوند و راز و نياز با دوست و در ميان نهادن درد دل با او، غمها را سبك مىكند و دلها را روشنايى و فروغ مىبخشد. لذت دعا و مناجات با ذات بى زوال خداوند، چون چاشنى سحرانگيزى، همه تلخىها را شيرين كرده، زندگى را باصفا و گوارا مىسازد.
جان ناشكيبا و بىطاقتى كه ديگر توان تحمل بار رنج و درد را ندارد، در پرتو دعا و راز و نياز و گريستن و خالى شدن از عقدهها، گنجايش دريا گونه مىيابد و هجوم طوفان و بلا و غم را نسيمى دلانگيز مىانگارد.
دعا آبرو بخش انسان در پيشگاه ربوبى است و اگر دعاى ما نبود، در نزد خداوند قدر و اعتبارى نداشتيم:
(قُلْ ما يَعْبَؤُاْ بِكُمْ رَبِّى لَوْ لا دُعاؤُكُمْ)(1) «اگر دعاى شما نبود، خداوند به شما اعتنا و توجهى نداشت».
دعا «بهترين و برترين عبادت»(2)، «مغز عبادت»(3)، «كليد رستگارى»(4)، «گشاينده در رحمت»(5) و «سلاح مؤمن و ستون دين و نور آسمانها و زمين»(6) است.
دعا «محبوبترين عمل در نزد خداوند»(7)، «نيمى از عبادت»(8)، «سلاح پيامبران»(9) و «سپر مؤمن»(10) است.
دعا «دفع كننده امواج بلا»(11)، «سبب شفاى از هر بيمارى»(12) و «دفع كننده قضا و قدر» است.(13)
بايد دانست كه هدف نهايى از دعا، تنها برآمدن حاجت و رفع گرفتارى و سختى و شفاى بيماران نيست بلكه براى اهل حال و معرفت- كه شناختى درست از جهان و رويدادهاى آن دارند- انس با ذات پاك خداوندى است كه كانون همه نيكىها و زيبايىها است. از استجابت دعا با ارزشتر، روح اجابت است و در نزد آنان، دعا در عين حال كه وسيله است، هدف نيز مىباشد.
توجه به اين نكته لازم است كه مكان و زمان دعا، در رسيدن به آثار و نتايج مادى و معنوى آن، تأثيرى به سزا دارد و اولياى الهى در روايات فراوانى، مكانها و اوقاتى را كه دعا در آنها زودتر به اجابت مىرسد، بيان كردهاند.
در ميان اوقاتى كه مناسبت بيشترى براى دعا و مناجات با قاضى الحاجات دارد، ماه مبارك رمضان- كه ماه مهماندارى خداوند و گسترده شدن خوان طعامهاى معنوى و روحانى است- داراى جايگاهى ممتاز است و دعا و نيايش در اين ماه، حال و هوايى ديگر دارد.
رمضان تنها بهار قرآن كريم و هنگامه تلاوت كلام روح بخش خداوند نيست، بلكه فصل شكفتن گل واژههاى دعا و غنچههاى نيايش بر لبهاى مشتاقان مؤمن نيز مىباشد. روزهداران خداجو، در زلال رمضان دل و جان را مىشويند و برگرد حريم دوست پرواز مىكنند و بر شاخسار ذكر و ياد محبوب و دعا و نجواى با او آشيان مىگيرند و با اشك روان، دشت تفتيده قلبشان را نمناك مىسازند و بر درد و زخم دلشان مرهمى مىنهند.
در اين ميان، دعاها و مناجاتهاى امامان معصوم (ع) با سوز و شور و آهنگى ديگر همراه است. حقايق و معارفى كه در اين ماه عزيز، در قالب دعا از ناى پاك برگزيدكان حق برآمده، از محتوا و ژرفاى خاصى برخوردار است. انس با دعاهاى اهل بيت (ع) در ماه باعظمت رمضان، در بهرهمندى بيشتر از
مهمانخانه الهى و سفره گسترده رمضان، بسى سودمند و پرفايده است. دعاهاى رسيده از برگزيدگان حق در اين ماه نورانى، بسيار است.
پىنوشت
(1) فرقان (25)، آيه 77.
(2) محمدى رىشهرى، ميزان الحكمه، ج 3، ص 245، ح 5516.
(3) همان، ح 5519.
(4) همان، ح 5521.
(5) همان، ح 5522.
(6) همان، ح 5523.
(7) همان، ح 5525.
(8) همان، ح 5533.
(9) همان، ح 5540.
(10) همان، ح 5544.
(11) همان، ص، 249، ح 5554.
(12) همان، ص 248، ح 5552.
(13) همان، ح 5549.
| جواب : | | | |
|
|
|
|
|
|