|
در بعضي از روايات آمده است كه امر به معروف و نهي از منكر درجات و مراتب مختلفي دارد:
مرتبه اول: از دل آغاز مي شود و هر كس ارتكاب منكري ، يا ترك معروفي را ديد، به مقتضاي ايمانش بايد در دل خود، از آن كار منكر و اين ترك معروف منزجر باشد. نخستين آثار انزجار و ناراحتي قلبي در چهره انسان آشكار مي شود؛ يعني مؤمن با ديدن عمل منكر و ترك معروف، در دل ناراحت مي شود و قيافه اش را در هم مي كشد و رويش را ترش مي كند. در روايات، از اين كار به (اكفهرار وجه) تعبير شده است و نيز در روايات آمده است: كسي كه براي خدا با ديدن عمل منكر و ترك معروف چهره اش را در هم نكشد، جهنم چهره او را در هم خواهد كشيد.
مرتبه دوم: به زبان مربوط مي شود، يعني در مرحله دوم، شخص مؤمن بايد با زبان، ناراحتي خود را از عامل به منكر و تارك معروف، آشكار كند و او را امر به معروف و نهي از منكر نمايد و يا نصيحت و موعظه كند و يا ارشاد و هدايت نمايد و به هر حال، وي را به راه راست بكشاند.
مرتبه سوم: به عمل مربوط مي شود. در مرحله سوم، شخص مؤمن، عملاً با قدرت و به طور فيزيكي، جلو منكرات را مي گيرد. اين مضمون، در روايات بسياري آمده است و در باره اش بحث هايي و پرسشهايي مطرح مي شود مانند اين كه آيا هر سه مرتبه قلبي، زباني و عملي، بر همه مكلفان واجب است و يا بعضي مراتب آن، مانند مرتبه عملي و پيشگيري از منكرات، با قدرت، و حكومت مربوط مي شود و اختصاص به قوه قهريه دولت دارد و ديگر مردم معمولي، نبايد براي جلوگيري از منكرات، به قهر و خشونت متوسل شوند؟
شايد بتوان گفت كه در صورتي كه امر به معروف و نهي از منكر، به صورت عملي، موجب اخلال در نظم اجتماعي شود، بايد با اجازه حاكمان دولت اسلامي، انجام گيرد و در صورت مبسوط اليد نبودن حاكم عدل، با اجازه فقيه جامع و شرايط و آگاه به مصالح جامعه، اجرا شود.
اخلاق در قرآن, ج3،آيت الله مصباح يزدي
| جواب : |