|
هر چند اين اصطلاح را نخستين بار رسول خدا(ص) درباره پيروان علي(ع) به كار برده است،{1} مبدأ پيدايش آن به عنوان يك گروه، پس از رحلت رسول خدا(ص) بوده است.
در عصر نبي اكرم(ص) تمامي مسلمانان دستورهاي ديني و احكام حياتبخش اسلام را از آن حضرت اخذ ميكردند و بعد از ارتحال آن حضرت مسلمانان به دو گروه تقسيم شدند بعضي معتقد بودند كه مقام رهبري و خلافت مقام تعييني است و بايد جانشين پيامبر از جانب خداوند متعال تعيين گردد. اين گروه به شيعيان علي(ع) مشهور شدند. و بعضي معتقد بودند كه اين مقام انتخابي و گزينشي است و امت بايد فردي را پس از پيامبر(ص) براي رهبري و خلافت جهان اسلام انتخاب كنند و اين گروه به اهل سنت معروف شدند.
بنابراين مبدأ پيدايش شيعه به عنوان يك عدهاي از صحابه بودند كه اخلاص در محبت علي(ع) داشتند و او را سزاوارتر به خلافت ميدانستند؛ به خاطر صفاتي كه در او مشهود بود.{2}
در كتب حديث اهل سنت و شيعه فرمايش رسول خدا(ص) نسبت به پيروان حضرت علي(ع) چنين آمده است: «لما نزلت (ان الذين آمنوا و عملوا الصالحات اولئك هم خير البريه) قال رسول الله(ص) لعلي(ع): هو انت و شيعتك يوم القيامْ راضيين مرضيين»;{3} زماني كه آيه (ان الذين...) نازل شد رسول خدا(ص) به علي(ع) فرمود: اين گروه تو و شيعيان تو است كه روز قيامت، خشنود از خداوند و خداوند نيز از آنان خشنود است.
[1].صواعق المحرقْ، ابن حجر، باب 11/
[2].فجر الاسلام، احمد امين، ص 266، دارالكتب بيروت/
|