|
البته روشن است كه هر يك از عناوينى همچون ايمان، اخلاق و عمل از نظر مفهوم و مصداق از يكديگر متمايز و متفاوت است و اين واژهها مترادف نيستند.
ايمان از مقوله اعتقاد، باور و تصديق قلبى است و اخلاق كه جمع خلق است از مقوله ملكات و صفات نفسانى و عمل از مقوله رفتار خارجى و جوارحى انسان مىباشد ولى بايد توجه نمود كه به هر صورت ميان عمل، اخلاق و باورهاى يك انسان، پيوندى بسيار عميق و رابطهاى از نوع رابطه علت و معلول، برقرار مىباشد.
مكانيزم رفتار در انسان بدينصورت است كه هر عملى كه از هر انسانى صادر مىشود برخاسته و معلولِ نوعِ ملكات و خلقيات نفسانى و همچنين نوع باورها و تصديقات آن فرد است. بنابراين اخلاق و صفات يك شخص مؤمن بسيار متفاوت است با اخلاق و ملكات انسانى كه به بخش اعتقادات دين مبين اسلام اعتقادى ندارد.
در پايان به اين نكته مهم بايد توجه داشت كه منظور از اعتقاد، آن باور گرهخورده با دل و جان آدمى است كه چنين اعتقادى در اخلاق و رفتار انسان تأثير مستقيم دارد.
اما كسانى كه اعتقاد ظاهرى و سطحى دارند، تأثير مورد انتظار در اخلاق و رفتارشان ديده نمىشود. چنان كه از سوى ديگر چه بسا پيروان عقايد ناصحيح، به جهت بريدگى درونى از آن عقايد و پاىبندى به امور فطرى واصولى انسانى رفتارهاى پسنديده و هنجارى داشته باشند.
|