|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| طرح سوال : | |
در آغاز از اين كه خداوند شما را مشمول توفيق خويش گردانيده و موفق به انجام فرايض و سعى در جبران گذشته نموده است، شادمان شديم.
برادر عزيز اميدبخشترين امر در مورد شما اين است كه اكنون بيدار شده و به اشتباهات گذشته خود پى بردهايد. گاهى فردى سالها گناه مىكند و درغفلت به سر مىبرد تالحظه مرگ هم در گناه غوطهور است و همه اين گناهان را به گور مىبرد. ولى شما بيدار شدهايد. اولين مرحله كمال معنوى و سير وسلوك بيدارى از غفلت است. اكنون كه از اعمال گذشته پشيمان شده و حقيقتا توبه كردهايد به فكر آينده خود باشيد و در درجه اول سعى و كوشش خود را مصروف به اصلاح اموراخروى خود كنيد. حضرت على (ع) در نهجالبلاغه مىفرمايد: من اصلح آخرته اصلح الله له امر دنياه كسى كه اقدام به اصلاح امور اخروى خود كند خدا هم مشكلات دنيوى او را حل خواهد كرد،(1). اگر در مشكلات تقوا پيشه كنيد خدا راه نجات را براى شما باز خواهد كرد و از راهى كه گمان نداريد براى شما روزى مىرساند. مَنْ يَتَّقِ اَللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ،(2) شما با استعداد و تلاشى كه داشتهايد، به دانشگاه راه يافتهايد و در آينده مىتوانيد فردى خدمتگزار به اسلام ومردم باشيد. البته بايد بيدارى وحالت فعلى خود را حفظ كنيد (حالت توبه از گناه را حفظ كنيد) اگر دچار لغزش شديد بلافاصله توبه كنيد:
بازآى بازآى هرآن كه هستى بازآى گر كافر وگبر و بتپرستى باز آى
اين درگه ما درگه نوميدى نيست صدربار اگر توبه شكستى باز آى
در مورد گذشتهها نگرانى نداشته باشيد. خداوند فرموده است كه: همه گناهان را مىآمرزد إِنَّ اَللَّهَ يَغْفِرُ اَلذُّنُوبَ جَمِيعاً،(3). در روايات آمده است كه: خداوند بعد ازتوبه بنده گناهكار گناه او را مىپوشاند حتى دو فرشتهاى كه اعمال او را مىنوشتند و زمينى كه روى آن گناه كرده همه اينها گناه او را فراموش مىكنند. خداوند ستارالعيوب است و گناهان بزرگتر از گناه شما را هم بخشيده است.
اگر كفاره روزه در توان كسى نباشد (يعنى، واقعاً نمىتواند انجام دهد) ساقط است و به جاى آن هر مقدار مىتواند روزه بگيرد. برخى از فقها گفتهاند 18 روز، روزه بگيرد و اگر اين هم برايش مقدور نيست هر چه مىتواند استغفار و توبه نمايد. امام خمينى (ره) مىفرمايند: اگر يك مرتبه هم از روى اخلاص استغفار كند كافى است و برخى مثل آيتاللَّهاراكى مىفرمايند: در اين صورت اخير هر وقت توانايى پيدا كرد كفاره بدهد.
در صورت توانايى برانجام آنها بايد انجام گيرد ولى اگر به عللى شخصى توانايى انجام برخى از آنها را ندارد. مانند ابتلا به بيمارى يا آنكه در شرايط كنونى بردهاى براى آزاد كردن وجود ندارد بايد به مقدار مقدور اكتفا نمايد و در صورتى كه از همه آنها عاجز و ناتوان است بايد استغفار كند. بنابراين در اسلام تكليفى فوق توانايى شخص وجود ندارد ولى آنچه مقدور است را نمىتوان با بهانه كنار نهاد. از اين رو بايد به طور تدريجى و در حد مقدور عمل كرد و كسى كه چنين كند در طول عمل نيز خداوند لذت شيرين پيروى از فرمانهاى مقدس و حياتبخش خود را به وى خواهد چشاند و انوار تابناك معرفت و محبت خود را در دلش خواهد تاباند و هر اندازه شخص با رضايت و تمايل قلبى بيشترى تسليم حكم الهى شود و بدان عمل نمايد پرتوگيرى معنوى افزونترى نيز خواهد يافت.
براى جبران نمازها، شما مىتوانيد به تدريج نمازهاى خود را قضا كنيد مثلاً به جاى نماز شب، نماز قضا بخوانيد و يا در زمانهاى مناسب، كنار هر نماز واجب، يك نماز قضا بخوانيد.
در مورد روزه نيز به تدريج قضاى آن را به جا آوريد، مثلاً هفتهاى دو يا سه روز به خصوص در زمستان، روزه قضا بگيريد.
در پايان توجه شما را به نكات زير جلب مىكنيم: 1- مطمئن باشيد در صورتى كه توبه حقيقى كردهايد و تصميم داشته باشيد اعمال خلاف گذشته را كنار گذاشته و در پى جبران آنها براييد، خداوند شما را مىبخشد.
2- نسبت به حقوق اشخاص و افرادى كه توسط شما ضايع شده است اگر آنها را مىشناسيد سعى كنيد رضايتشان را جلب كنيد و اگر فراموش كردهايد و يا دسترسى به آنها نداريد با پرداختن مقدارى حق مظالم دَيْن خود را نسبت به آنها ادا كنيد (حق مظالم را به مرجع تقليد يا نمايندگان آنها در شهرستانها بايد پرداخت) بنابراين نگران آن نباشيد كه هماكنون آنها را نمىتوانيد پيدا كنيد تا از آنها حلاليت بطلبيد يا حقشان را به آنها بدهيد.
3- هرگز از رحمت واسعه الهى مأيوس نباشيد كه اين خود بزرگترين گناه است. قرآن مىفرمايد: لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اَللَّهِ إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اَللَّهِ إِلاَّ اَلْقَوْمُ اَلْكافِرُونَ از رحمت الهى مأيوس نشويد چرا كه اين افراد و قوم كافرند كه از رحمت خداوند مأيوس و نااميد مىشوند،(4). بنابراين اگر چه در گذشته مرتكب گناهانى شدهايد ولى اكنون كه توبه كردهايد و پشيمان شدهايد، خداوند شما را پذيرفته است و مطمئن باشيد كه رحمت، فضل و بخشش خداوند بزرگتر و بيشتر از گناه و خلافتهاى گذشته شماست و فرصت كافى براى جبران گذشته مسلماً داريد و قدم اصلى و گام مهم را در اين جهت برداشتهايد و بقيه راه را مىتوانيد به تدريج بپيماييد و هيچ دير نشده است و دير نمىشود.
4- هر چه سريعتر با مشورت كردن و تحقيق و تفحص يكى از مراجع هفتگانهاى كه جامعه مدرسين حوزه علميه قم به عنوان كارشناسان اين امر معرفى كردهاند، انتخاب كنيد تا مبناى صحيح و درستى براى اعمال عبادى و ساير وظايف و تكاليف شرعى آن داشته باشيد.
5- در صورتى كه با نقطه مبهم و قابل پرسش ديگرى در اين رابطه يا در اين پاسخ برخورد كرديد مىتوانيد در مكاتبه بعدى با ما در ميان بگذاريد.
در ضمن نسبت به تأخير در ارسال پاسخ نامه شما، به علت كثرت نامهها و سؤالات دانشجويان، جداً معذرت مىخواهيم.
پىنوشت
(1) (نهجالبلاغه، كلمات قصار 89)
(2) (طلاق، آيه 2 و 3)
(3) (زمر، آيه 53)
(4) (يوسف، آيه 87)
| جواب : | | | |
|
|
|
|
|
|