|
دورههاى دروس حوزه را مىتوان به طور كلى چنين تقسيم كرد (مقدمات، سطح متوسط، سطح عالى، خارج).
الف) دوره مقدمات اين مرحله جهت تسلط بر ادبيات عرب و آشنايى با مبانى اجتهاد و علوم اسلامى و. مىباشد. ضرورت اين مرحله به خاطر ياد گرفتن كامل زبان اسلام است چون قرآن واحاديث به زبان عربى مىباشد. در اين دوره كتابهاى زير خوانده مىشود: 1- جامعالمقدمات كه شامل (صرف مير، شرح تصريف، عوامل ملامحسن در نحو، هداية فى النحو و كتاب صمديه شيخ بهايى) 2- كتاب سيوطى در نحو، جلالالدين سيوطى 3- مختصرالمعانى (در معانى و بيان و بديع) تفتازانى 4- آشنايى با علوم اسلامى (قسمت منطق) استاد شهيد مطهرى 5- منطق مظفر (علامه محمدرضا مظفر) 6- مغنىاللبيب در نحو، ابن هشام 7- معالمالدين (در علم اصول) 8- آموزش فلسفه، استاد مصباح يزدى 9- سيره پيشوايان، مهدى پيشوايى 10- تايخ پيامبر اسلام، جعفر سبحانى 11- البداية المعارف الالهيه (در عقايد) سيد محسن خرازى ب) مرحله سطح متوسط هدف از اين دوره آشنايى مقدماتى با فقه، اصول، منطق و فلسفه است. كتابهايى كه در دوره سطح متوسط خوانده مىشوند عبارتند از: 1- شرح اللمعة الدمشقيه (در فقه) شهيد ثانى 2- اصول الفقه (در علوم اصول) علامه محمدرضا مظفر 3- رسائل (فرائدالاصول) شيخ مرتضى انصارى 4- ارشاد مفيد (در تاريخ) شيخ مفيد 5- بدايةالحكمه (فلسفه) علامه طباطبايى 6- جوامعالجامع (در تفسير) شيخ طبرسى 7- التمهيد (در علوم قرآن) آيتالله محمد هادى معرفت 8- الملل والنحل (در فرق و مذاهب) استاد جعفر سبحانى 9- كليات علم رجال (علم رجال) استاد جعفر سبحانى ج) مرحله سطح عالى در اين مرحله مسائل فقهى و اصولى و فلسفى و كلامى به طور گستردهتر و عميقتر مطرح مىگردد. كتابهايى كه در اين دوره تدريس مىشود: 1- مكاسب (در فقه) شيخ مرتضى انصارى 2- كفايةالاصول در علم اصول) مرحوم آخوند خراسانى 3- نهايةالحكمه (فلسفه) علامه طباطبايى 4- شرح منظومه (منطق و الهيات و فلسفه) ملا هادى سبزوارى 5- جوامعالجامع (تفسير) طبرسى 6- التمهيد (در علوم قرآن) آيتاللهمعرفت 7- كليات علمالرجال، استاد جعفر سبحانى 8- درايةالحديث (حديثشناسى) استاد جعفر سبحانى 9- الالهيات (در عقايد و كلام) استاد جعفر سبحانى ه) مرحله خارج مرحله استنباط مسائل فقهى از منابع معتبر دينى است. درس خارج حوزه، درس باز است به صورت تحقيقى و استنباطى است، مبناها در بين مدرسين خارج فرق مىكند، بعضىها متون عروةالوثقى را مبنا قرار مىدهند و براساس آن بحث مىكنند و بعضىها، شرايعالاسلام را و بعضىها تحريرالوسيله حضرت امام را و. منابعى كه بيشتر در اين مقطع تحصيلى به كار مىآيد عبارتند از: 1- وسائلالشيعه، شيخ حر عاملى 2- مستدرك الوسائل، محدث نورى 3- جواهرالكلام، شيخ محمد حسن نجفى 4- عروةالوثقى و شروحى كه بر اين كتاب نوشته شده، سيد محمد كاظم يزدى 5- كشف اللثام، فاضل اصفهانى معروف به فاضل هندى 7- تذكرةالفقها، علامه حلى 8- اجود التقريرات، آيتاللهخويى 9- جامعالمقاصد، محقق ثانى 10- مبسوط، شيخ طوسى 11- خلاف، شيخ طوسى 12- تحريرالوسيله، امام خمينى و. چنانچه طلبهاى با استعداد باشد و در كمال جديت در حدود 10- 15 سال اين دوره را طى كند به درجه اجتهاد نائل مىگردد.
در ضمن در كنار اين دروس به صورت آزاد، افراد مىتوانند در فلسفه و عرفان و تفسير شركت كنند. منتها اينها به صورت كلاس و درس رسمى نيست. در اين باره مىتوان كتاب: اسفار اربعه ملاصدرا و فتوحات مكيه (در عرفان) محىالدين ابن عربى را نام برد.
علاوه بر اينها، مراكز تخصصى نيز در حوزه در رشتههاى مختلف فعاليت مىكنند.
1- مركز تخصصى علم كلام 2- مركز تخصصى تفسير و علوم قرآن 3- مركز تخصصى قضا 4- مركز تخصصى تبليغ برخى مؤسسات نيز وجود دارند كه در زمينه علوم انسانى و رشتههاى مربوط به آن مانند اقتصاد، روانشناسى، علوم سياسى، تاريخ و. براساس مقررات آموزش عالى، مشغول به پرورش محققين توانا از ميان طلاب مىباشند.
|