فطرت در لغت، قرآن و اصطلاح

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•معارف اسلامی•واژه شناسی

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• ساخت خانه با قطعات بوئینگ 747!!...

• ردپاي تفرقه

• ببخشيد! شما محبوب مرا نديده‏ايد؟...

• تکنیک‌های تنفس درمانی

• سایت تخصصی آندروید

• انقلاب اسلامي امام خميني(ره)،...

• باورتون میشه اینها کیک باشه...

• اولين فراماسون ايراني كيست؟...

• دشوارترین امتحان الهی

• آب در نگاه شعرا

• وااااي... دوباره ديشب بارون‌...

• تاثير مال و مقام در آخرت

• تصاویر دیدنی از پروانه های بسیار...

• انگليس از ديدگاه آيت‌الله كاشاني(ره)

• مهدي شخصي نه مهدي نوعي

• سینمای غرب چگونه به صهیونیسم...

• سريال‌هاي خارجي با ما چه مي‌کنند؟...

• ولايت فقيه در صحيحه زراره

• گونه های بسیار زیبای پروانه...

• آينده انقلاب اسلامي از نگاه...

• کتاب آسمانی پس از ظهور

• داستان شگفت انگيز يك پزشك

• فوت و فن نگهداري يخچال و فريزر...

• امیر المومنین عليه السلام و...

• سفری به دنیای دیدنی حیوانات

• من گمراه بودم

• چرا ما بايد براي سلامتي امام...

• نامه تاريخى استاد شهريار به...

گزارش تصویری

اخبار تازه

بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم فجر به شهدای ایران‌زمین ادای احترام کرد

«هنگامه قاضیانی» پس از دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر،...

اتفاق ساده در شبکه طبرستان

تجلیل از ایثارگران شبکه تبرستان، پخش برنامه اتفاق ساده و تجلیل از خانواده های شهدا از اخبار صدا و سیمای...

جدول تغییرات قیمت در بازار موبایل

به دنبال نوسانات قیمت ارز برخی از مدل‌های تلفن همراه طی دو ماه گذشته با افزایش قیمت در بازار عرضه می‌شوند...

خروس چيني تخم گذاشت+عکس

يك مرد روستايي در چين ادعا كرد كه خروسش تخم مي‌گذارد.

عروس و داماد در راهپیمایی+عکس

راهپیمایی ‌ 22 بهمن ...

خطری که "جمهوری اسلامی" را تهدید میکند

شاید هیچ کشوری در جهان وجود نداشته باشد که به اندازه ایران ، در یک مقطع زمانی فشرده 33 ساله این همه تضییقات...

نتايج آزمون دوره‌های ترمی علمی کاربردی منتشر شد

فهرست اسامی پذيرفته‌شدگان نهايی کدرشته ‌محل‌های‌متمرکز و معرفی شدگان چند برابر ظرفيت کدرشته محل‌های نيمه‌متمرکز...

بازار مسکن در رکود؛ قیمت آپارتمان در برخی مناطق تهران

فعالان بازار مسکن رکود خرید و فروش مسکن در تهران در شرایط فعلی را در نتیجه افزایش قیمتها و کاهش قدرت...

طلسم تغییر نام دانشگاه تربیت معلم شکست

با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان خوارزمی پس از سالها بر تابلوی سر در دانشگاه تربیت معلم جای گرفت...

پاشازاده: دستیار کسی می‌شوم که فوتبال را بیشتر از من بفهمد

مهدی پاشازاده در واکنش به صحبت‌های سرمربی استقلال گفت: اگر قرار باشد روزی در کنار یک مربی کار کنم دستیار...

ملت ایران در انتخابات قدرت بی‌نظیر اتحاد و ولایت‌پذیری خود را نمایش می‌دهند

سازمان بسیج مستضعفین در پیامی تاکید کرد: ملت عزیز ایران در سی و سومین صحنه انتخابات در جمهوری اسلامی...

این غذا شما را خنگ می کند!

آیا می دانید چه غذایی این تاثیر را بر هوش شما دارد؟

رییس‌جمهوری که به مراسم ازدواجش نرفت!

دو روز پیش مراسم ازدواج «ادریس دبی» رییس جمهور چاد با یک دختر سودانی برگزار شد.

فوتبال با دروازه های بهشتی

در 23 بهمن سال 1365 ، تیم های فوتبال منتخب چَوار و منتخب جوانان استان ایلام، در ساعت 16 آغازگر یک مسابقه...

دفعات نمایش: 552

یک شنبه 26 خرداد 1387

فطرت در لغت، قرآن و اصطلاح

کسانی که با ادبیات عرب آشنا هستند، می¬دانند که «فِطرَه» بر وزن «فِعلَه» است. صیغة «فِعلَه» مفعول مطلق نوعی است؛ یعنی کلمه¬ای که به این صورت استعمال می¬شود بر یک نوع عمل یا حالت خاصی دلالت می¬کند. مثلاً جلوس مصدر و به معنای نشستن است. جلسه –به کسر جیم- اسم نوع و به معنای یک نوع نشستن است. نوع خاصی که یک شخص می¬نشیند را «جِلسه» می-گویند. کلمه «فطرت» هم همین گونه است. فعل ماضی آن «فَطَرَ» به معنای «خَلَقَ» است، اما فطرت بر نوع خاصی از خلقت دلالت می¬کند. امروزه در رشته¬های مخلتف زبان¬شناسی سعی می¬کنند واژه¬ای را مثلاً، در چند معنا به کار رفته است، ریشه¬یابی کنند و روشن نمایند که این واژه برای اولین بار در چه معنا به کار رفته و بعد به چه مناسبتی در معنای دیگری استعمال شده است. این کار در بین اُدَبای قدیم هم مرسوم بوده است. بعضی از کتابها به خصوص فرهنگهای عربی، اصلاً به همین انگیزه نوشته شده-اند. مؤلفان این کتابها سعی کرده¬اند که همه موارد استعمال یک کلمه را به یک اصل برگردانند؛ مثلاً در کتاب «مقاییس اللغه»، ابن فارِس سعی کرده است که تمامی مشتقات را به یک اصل برگرداند و اگر قابل برگرداندن به «یک» اصل نبوده آن را به دو ریشه برگردانده است. در اینجا هم این نکته قابل مطرح است که کلمه «فطرت» به چه معناست و ریشة لغوی آن چه بوده است. در بین متأخرین، مرحوم راغب اصفهانی در «مفردات» و بعد از او مرحوم علامه طباطبایی در تفسیرالمیزان به این نکته توجه کرده¬اند. ریشة اولیة این کلمه به معنای شکافته شدن از درون است، ولی در استعمال بعدی به معنای «آفرینش» به کار گرفته شده است. اینکه چرا کلمه «فطرت» را به معنای آفرینش به کار برده¬اند به درستی روشن نیست. شاید مقصود این بوده است که مثلاً لازمة آفرینش این است که پرده عدم دریده و شکافته می¬شود و شاید عنایت دیگری در کار بوده است که بر ما روشن نیست. به هر حال، پی بردن به ریشة لغت در اینجا معانی فطرت را چندان روشن نمی¬کند. کلمة «فَطَرَ» که در موارد زیادی از جمله در مورد خلقت آسمانها و زمین به کار رفته، از همین ریشه و تقریباً مترادف با «خَلَقَ» است. وقتی که گفته می¬شود «فاطر السموات»؛ یعنی «خالق السموات» مورد استعمال آن بدون شک همان معنای آفرینش است همان¬گونه که در مورد آفرینش، کلمه «ابداع» هم به کار می¬رود. یعنی نو آفرین، به این معنا که زمین و آسمان را براساس یک طرح و نمونة قبلی نیافریده است. یعنی این طور نیست که آسمان و زمینی از قبل آفریده شده بود و خداوند براساس طرح آن، آسمان و زمین را آفریده باشد. این گونه تعابیر، نشانة ظرافت ادبی قرآن است. ممکن کسی بگوید اگر مشتقات فطرت در رابطه با موجوداتی از قبیل آسمان و زمین «… فطرالسموات والارض…» (انعام/79) به کار گرفته شود، به معنای «نوعی خلقت» است و مورد آن هم خلقت آسمانها و زمین است، اما اگر واژه «فطرت» درمورد انسان به کار برود، معنای خاصی دارد که با معنای اول فرق می¬کند، به نظر بنده درمورد انسان هم هیچ عنایت خاصی جز همان معنای لغوی فطرت، منظور نبوده است، ولی چون در آیه مبارکه برای فطرت ویژگی¬هایی ذکر شده است، به تدریج در اثر استعمال و باتوجه به این مورد خاص که در قرآن کریم آمده است، دایرة معنای آن تنگ¬تر شده است؛ یعنی، بعد از آن هم با همین خصوصیات به کار رفته است به گونه¬ای که امروزه هر جا واژة فطرت را به کار می¬بریم، فقط فطرت از آن فهیمده می¬شود، نه فطرت جن و مَلَک و آسمان و زمین و حیوان و نبات و… با اینکه از نظر لغوی هیچ مانعی برای کاربرد فطرت در این موارد وجود ندارد، ولی چون این کلمه در قرآن فقط برای انسان به کار رفته است و از آنجا که قرآن برای مسلمانان قداست خاصی دارد، وقتی که این لفظ را به کار می¬برند، فوراً ذهنشان متوجه کلمه «فطرت» با ویژگی¬های قرآنی آن می¬شود. درست است که استعمال واژه «فطرت» در قرآن منحصر به انسان است، اما واژه¬های هم خانواده¬اش منحصر به انسان نیست. سخن اصلی این است: ویژگی¬هایی که در قرآن برای فطرت ذکر شده در معنای اصطلاحی آن منظور شده است. اگر در قرآن این ویژگی¬ها ذکر نشده بود، در معنای اصطلاحی آن هم منظور نمی¬شد. به بیان دیگر، این ویژگی¬ها جزو معنای لغوی فطرت نیست.

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت