بايسته هاى ولايتمدارى

چكيده

انـسـان آفـريـده الهـى اسـت كـه بـه سـوى خـداى سـبـحـان در حـركـت اسـت . كمال آدمى ولايت مدارى از اعتقاد تا عمل است تا بتواند به بارگاه قدس الهى و قرب به خـداونـد نـايـل آيـد و در پـرتـو ايـن كـمال از نظام ولايى پاسدارى كند. اين نوشتار به بـايـسـتـه هاى ولايت مدارى به عنوان رسالت پاسدارى از ارزشهاى الهى و نظام اسلامى مى پردازد.
كليد واژه ها: ولايت مدارى ، بايسته ها، پاسدارى

درآمد

بـر پـايـه آمـوزه هـاى وحـيـانـى ، خـداى يـگانه تنها ولىّ حقيقى است (فاللّه هو الولىّ)، خـدايـى كـه هـمـواره رحـمت خويش را بر هستى مى گستراند (و ينشر رحمته )، اوست ولىّ و شـايـسته ستودن (و هو الولىّ الحميد)؛ هستى تحت ولايت مطلق خداوند است و ولايت الهى در هـمـه شئون هستى جارى است . اين حقيقت هم اكنون وجود دارد و در قيامت كه ظرف ظهور حقايق است آشكار مى شود (هنا لك الولاية للّه الحق )
خـداونـد ولى مؤ منان و متقيان است (اللّه ولىّ المؤ منين )، (واللّه ولىّ المتقين )، تقوايى كه خـداونـد مـؤ منان را بدان فرا خوانده است ، (يا ايها الذين امنوا اتقواللّه حق تفاته ) و رها ورد ولايـت مـدارى مؤ منان متقى برون رفت از تاريكى به سوى روشنايى است (اللّه ولىّ الذين امنوا يخرجهم من الظلمات الى النور)، بنابراين در پرتو ايمان و تقوا ولايت مدارى پـى ريـزى مـى شـود و بـه بـار مـى نـشـيند و مؤ منان از نعمت (الا ان اولياء اللّه لا خوف عليهم و لا هم يحزنون ) بهره مند مى گردند.

بايسته هاى ولايت مدارى

زيـر سـاز ولايـت مـدارى انـديـشـه و مـعرفتى است كه بر آموزه هاى وحيانى قرآن كريم و ولايى خاندان ولايت و نيز خردورزى روشمند استوار است و رهاورد آن باور قلبى و رفتار شـايـسـته اى است كه همواره بر مدار ولايت حق تعالى و پيروى از اوليا و برگزيدگان الهـى قـرار دارد، فـرآيـنـد ولايـت مـدارى كـه بـر حسن فاعلى (ايمان و خلوص نيت ) و حسن فـعـلى (رفـتـار شـايـسـتـه بـر مـدار شـريـعـت ) اسـتوار است انسان را در حركت به سوى كـمـال و قـرب بـه خـداوند رهنمون مى سازد تا تحت ولايت خاص خداوند قرار گيرد. اينك به برخى بايسته هاى ولايت مدارى مؤ منان مى پردازيم :

1. ايمان و اعتقاد

ايمان و باور قلبى به خداى يگانه و پيامبر معظم (ص ) و جانشينان ايشان عليهم السلام و قرآن كريم ريشه ولايت مدارى است . ايمان و اعتقاد بر پايه معارف و آموزه هاى وحيانى تلاش و حركت انسان را سامان داده و با اعتقاد به معاد و آخرت ماندگار مى شود؛ از اين رو مـى تـوان گـفـت كـه ولايـت مـدارى حركت سعادت بخش و پايدارى است كه پرچمدار آن مقام رسالت و امامت در همه اعصار است .
به فرموده قرآن كريم :
يـَااءَيُّهـَا الَّذِيـنَ اَّمـَنـُوا اَّمـِنُوا بِاللّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَى رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي
اءَنْزَلَ مِن قَبْلُ.
اى كـسـانـى كـه ايـمـان آورده ايـد بـه خـدا و پـيـامـبـر و كـتـابـى كـه بـر او نازل كرده و كتب آسمانى كه پيش از اين فرستاده است ايمان (واقعى ) بياوريد.
دعـوت و فـراخـواندن مؤ منان به ايمان به خداوند و پيامبر و كتاب آسمانى نشانه مراتب ايـمـان است و ايمان به ولايت اهل بيت عليهم السلام تجلى ايمان به خداوند و پيامبر معظم (ص ) و از مراتب عالى ايمان است .
در زيارت جامعه ائمة المؤ منين آمده است :
فانا اءشهد اللّه خالقى و اشهد ملائكته و انبيائه و اشهدكم يا موالىّ انى مؤ من بولايتكم ، مـعـتـقـد لا مـتـكـم ، مـقرّ بخلافتكم ، عارف بمنزلتكم ، موقن بعصمتكم ، خاضع بولايتكم متقرّب الى اللّه بحبكم و بالبرائه من اعدائكم .
گـواه مـى گيرم خداى آفريننده ام را و گواه مى گيرم فرشتگان و پيامبران او را و گواه مـى گـيـرم شـمـارا، اى اوليـاى مـن ! بـه ولايت شما ايمان دارم و به امامت شما معتقدم و به خـلافـت و جـانـشـيـنى شما اقرار مى كنم ، منزلت شما را شناخته و به مقام عصمت شما يقين دارم ، در بـرابـر ولايـت شما فروتن هستيم با دوست داشتن شما و بيزارى از دشمنان شما به خداوند تقرب مى جويم .

2. حب و دوستى

حـب بـه خداوند به عنوان ولىّ و محبوب يگانه و نيز دوست داشتن اولياى الهى به عنوان مـظـاهـر ولايـت الهـى بُعد روانشناختى ولايت مدارى است . از نظر روان شناسى احساسات و عـواطـف جـزء رفـتـار و فعاليت نهان و نامحسوس انسان است و محبت يكى از انواع عواطف مى باشد كه انسان را به فعاليت هايى با شيوه هاى خاص بر مى انگيزاند. در مناجات محبين آمده است :
يـا غـايـة امـال المـحـبـيـن اسـاءلك حـبـّك و حـبّ مـن يـحـبـك و حـبـّ كل عمل يوصلنى الى قربك و ان تجعلك احب الىّ ممّا سواك .
اى نـهـايـت آرزوى دوسـتـداران ، از تـو مى خواهم دوستى تو و دوستى هر كه دوستت دارد و دوستى هر كارى كه مرا به قرب تو رساند و تورا پيش من محبوبتر از غير تو سازد.
از طـريـق ولايـت مـحـبـت كـمالات الهى و اولياى خداوند محبوب انسان شده و انگيزه تلاش و حركت افزايش مى يابد. به فرموده قرآن كريم :
وَالَّذيِنَ امَنُوا اَشَدُّ حُبّاًلِلّهِ.
آنان كه ايمان دارند عشق شان به خدا شديدتر است .
نـشـانـه حـب بـه خـداونـد (قـُلْ إِن كـُنـْتـُمْ تـُحـِبُّونَ اللّهَ) پـيـروى از پـيامبر اعظم (ص ) (فـاتـبـعـونـى ) اسـت و پـاداش آن (ـ لحـبـبـكـم اللّه ) مـى شـود كـه ايـن خـود از مـراتـب كمال آدمى است .
مودّت به اهل بيت عليهم السلام تجلى حب به خداوند از سوى مؤ منان ولايت مدار است . خداى تعالى به پيامبر اكرم (ص ) مى فرمايد:
قُل لاَ اءَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ اءَجْراً إِلا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى .
بـگـو مـن هيچ پاداشى از شما به رسالتم درخواست نمى كنم جز دوست داشتن نزديكانم [ اهل بيتم ]
و نيز مى فرمايد:
قُلْ مَا سَاءَلْتُكُم مِنْ اءَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ إِنْ اءَجْرِيَ إِلا عَلَى اللَّهِ.
بگو هر اجر و پاداشى از شما خواسته ام براى خود شماست اجر من تنها بر خداست .
و نيز مى فرمايد:
قُلْ مَا اءَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اءَجْرٍ إِلا مَن شَاءَ اءَن يَتَّخِذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلاً.
بگو من در براى آن (ابلاغ آيين خدا) هيچ گونه پاداشى از شما نمى خواهم مگر كسى كه بخواهد راهى به سوى پروردگارش برگزيند.
بنابراين مودّت به اهل بيت از الزامات ولايت مدارى است كه با تولّى و دوستى با دوستان خدا و تبرّى و دشمنى با دشمنان خدا نمود مى يابد.

3. اطاعت و فرمانبردارى

تـجـلى ايـمـان انـجـام رفـتـار شـايـسـته است كه با اطاعت از خداوند، پيامبر اكرم (ص ) و جانشينان ايشان عليهم السلام تحقق مى يابد.
قرآن كريم مى فرمايد:
يَا اءَيُّهَا الَّذِينَ اَّمَنُوا اءَطِيعُوا اللّهَ وَاءَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ.
اى كـسـانـى كـه ايـمـان آورده ايـد اطـاعـت كـنـيـد خـدا را و اطـاعت كنيد پيامبر خدا و اولوالامر [اوصياى پيامبر] را.
در مناجات المطيعين آمده است :
اللهـم ... و اجعل جهادنا فيك و همّنا فى طاعتك و اخلص نيّاتنا فى معاملتك فانّا بك و لك ولا وسيله لنا اليك إ لا انت .
خدايا... جهاد و تلاش مارا در راهت و همتمان را در طاعتت قرار ده و نيت هاى مارا در انجام اطاعت هـايـت خالص گردان زيرا ما به [فيض وجود] تو هستيم و براى توايم ، مارا به درگاهت وسيله اى نيست جز خودت .
در دعاى شب مبعث آمده است :
الحمدللّه الذى هدانا لمعرفته و خصّنا بولايته و وفّقنا لطاعته
سـپـاس خـداى را كـه مـارا بـه شـنـاخـت پـيـامـبر اكرم راهنمايى كرد و مارا به ولايت ايشان مخصوص ‍ گردانيد و به اطاعت ايشان توفيق داد.
درباره اطاعت از اهل بيت عليهم السلام در صلوات شعبانيه آمده است :
اللهم صل على محمد و ال محمد الطيبين الابرار الاخيار الذين اوجبت حقوقهم و فرضت طاعتهم و ولايتهم .
خداوندا درود فرست بر پيامبر و خاندان پاك ، نك و خوب پيامبر آنان كه اداى حقوقشان را واجب كردى و اطاعت از ايشان و ولايت آنان را واجب نمودى .
بـنـابـرايـن مـى تـوان گفت كه از الزامات ولايت مدارى اطاعت از خداوند است كه اين مهم با پـيروى از برگزيدگان الهى پيامبر معظم (ص ) و امامان معصوم عليهم السلام تحقق مى يـابـد، و در عـصـر غـيـبـت اطـاعـت از مـقـام ولىّ فـقـيـه بـه عـنـوان جـانـشـيـن عـام امـام عـصر عجل اللّه تعالى فرجه ادامه اطاعت از دستورات الهى است و در همه زمانها جارى است .
امـيـرمـؤ مـنان على عليه السلام درباره جايگاه ولايت و ضرورت اطاعت از رهبرى ولايى مى فرمايد:
انـمـا مـثـلى بـينكم كمثل السراج فى الظلمة يستضى ء به من و لجها فاسمعوا ايها الناس وعوا و اءحضروا اذان قلوبكم تفهموا
هـمـانا من در ميان شما چونان چراغ درخشنده در تاريكى هستم كه هر كس به آن روى آورد از نـورش بـهـرمـنـد مـى گـردد اى مـردم سـخـنـان مـرا بـشـنـويـد و بخوبى حفظ كنيد گوش دل خود را باز كنيد تا گفته هاى مرا بفهميد.
در زيارت اربعين كه جلوه اى از ولايت مدارى است اين گونه مى خوانيم :
اشهد انى بكم مؤ من و بايابكم موقن بشرايع دينى و خواتيم عملى و قلبى لقبكم سلم و امرى لامركم متّبع و نصرتى لكم معدّة حتى ياذن اللّه لكم فمعكم معكم لامع عدوكم .
گـواهى مى دهم كه به شما ايمان دارم و به بازگشت شما با قوانين دين خود و سرانجام عمل خود يقين دارم ، با شما همدل و در رفتار پيرو شمايم و ياريم براى شما آماده است تا خداوند اجازه دهد پس ‍ همراه شما هستم همراه شمايم نه همراه دشمنان شما.
قرآن كريم درباره اطاعت از دستورات الهى بر پايه تقوا مى فرمايد:
فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَاءَطِيعُوا
پس تا مى توانيد تقواى الهى پيشه كنيد و گوش دهيد و اطاعت نماييد.
مـؤ مـنـان با رعايت تقواى الهى و به جان شنيدن فرامين الهى و اطاعت كردن به سعادت و رستگارى نايل مى آيند.
و نيز مى فرمايد:
يـَا اءَيُّهـَا الَّذِيـنَ اَّمـَنـُوا اتَّقـُوا اللَّهَ وَاَّمـِنـُوا بـِرَسـُولِهِ يـُؤْتـِكـُمْ كـِفـْلَيـْنِ مـِن رَحـْمـَتـِهـِ وَيَجْعَل لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ
اى كـسـانى كه ايمان آورده ايد تقواى الهى پيشه كنيد و به رسولش ايمان بياوريد تا دو سهم از رحمتش به شما ببخشد و براى شما نورى قرار دهد كه با آنان (در ميان مردم و در مسير زندگى خود) راه برويد.
خـداونـد مـؤ مـنـان را بـه تـقـواى الهى و ايمان به مقام رسالت فرا مى خواند تا از رحمت خاص خود بهره مند فرمايد و آنان در مسير كمال با نور الهى حركت كنند.

4. ادا كردن حقوق رهبرى

ميان رهبر و مردم حقوق متقابلى وجود دارد به فرموده امير مؤ منان عليه السلام :
در مـيـان حـقـوق الهـى ، بـزرگ تـريـن حـق ، حق رهبر بر مردم و حق مردم بر رهبر است ، حق واجـبـى كـه خـداى سـبـحـان بـر هـر دو گـروه لازم شـمـرد، و آن را عـامـل پـايـدارى پيوند ملت و رهبر و عزت دين قرار داد پس رعيّت اصلاح نمى شود جز آن كـه زمـامـداران اصـلاح گـردنـد و زمـامداران اصلاح نمى شوند جز با درستكارى رعيّت و آنگاه كه مردم حق رهبرى را ادا كنند و زمامدار حق مردم را بپردازد. حق در آن جامعه عزت يابد و راه هـاى ديـن پـديـدار و نـشانه هاى عدالت برقرار و سنّت پيابر(ص ) پايدار گردد پـس روزگـار اصلاح شود و مردم در تداوم حكومت اميدوار و دشمن در آرزوهايش ماءيوس مى گردد.
ادا كـردن حـقـوق رهـبـرى جـامـعـه از سوى مؤ منان نشانه ولايت مدارى ايشان است ؛ صيانت و پـاسدارى از نظام اسلامى و ولايى اقتضا مى كند كه مؤ منان وظايف ولايت مدارى خود را در عرصه سياسى اجتماعى انجام دهند.
پيامبر مكرم (ص ) درباره احترام به زمامدار عادل مى فرمايد:
و قرّوا السلاطين و بجّلوهم فانهم عزاللّه وظلّه فى الارض اذا كانوا عدولاً
زمـامـداران را احترام و اكرام كنيد زيرا آنان عزت دين خداوند و تجلى قدرت الهى روى زمين هستند در صورتى كه عادل باشند.
امير مؤ منان (ع ) درباره حقوق خويش بر مردم مى فرمايد:
و امـا حـقـى عليكم فالوفاء بالبيعة والنصيحة فى المشهد و المغيب و الاجابة حين ادعوكم والطاعة حين امركم .
امـّا حـق مـن بـر شـما اين است كه به بيعت با من وفادار باشيد و در آشكار و نهادن برايم خير خواهى كنيد هر گاه شما را فرا خواندم اجابت نماييد و فرمان دادم اطاعت كنيد.
آن حضرت درباره اطاعت از منصوبان رهبرى مى فرمايد:
واسمعوا واطيعوا امره فيما طابق الحق .
سخنش را بشنويد و فرمانش را در آنجا كه مطابق حق است اطاعت كنيد.
از ايـن رو، بـايـسـتـى از دسـتـورات كارگزاران نظام اسلامى كه بر اساس موازين دينى صـادر مـى شود، پيروى كرد چرا كه در اين صورت آنان ، كارگزار نظام ولايى محسوب مى شوند.
امير مؤ منان در وصف ياران خاص خود كه الگوى ولايت مدارى اند چنين مى فرمايد:
اوّه على اخوانى الذين تلوا القرآن فاحكموه ، و تدبروا الفرض فاقاموه ، احيوا السنة و اما توا اللّه البدعة ، دعواللجهاد فاجابوا، و وثقوا بالقائد فاتبعوه .
دريـغـا از بـرادرانم كه قرآن را خواندند و بر اساس آن قضاوت كردند، در واجبات الهى انـديـشـه كـرده و آنها را برپا داشتند، سنت هاى الهى را زنده و بدعت ها را نابود كردند، دعوت هاد را پذيرفته و به رهبر خود اطمينان داشته و از او پيروى كردند.
آن حضرت (ع ) پس از جنگ جمل ياران خويش را اين گونه مى ستايد:
انـتـم الانصار على الحق و الاخوانى فى الدين و الجنن يوم الباءس والبطانة دون الناس بكم اضرب المدبر وارجو طاعة المقبل
شما ياران حق و برادران دينى ام هستيد. در روز جنگ چون سپر محافظ دور كننده ضربت ها، و در خـلوت هـا مـحرم اسرار من هستيد، با كمك شما پشت كنندگان به حق را مى كوبم و به راه مى آورم و فرمانبر دارى استقبال كنندگان را اميدوارم .
آن حضرت عليه السلام از يارانش مى خواهد:
فاعينونى بمناصحة خلّيه من الغشّ سليمة من الريب
پس مرا با خير خواهى خالصانه و سالم از هر گونه شك و ترديد يارى كنيد.
آنگاه مى فرمايد:
فواللّه انى لاولى الناس بالناس
به خدا سوگند من به مردم از خودشان سزاوارترم .
بـنـابراين مؤ منان ولايت مدار كسانى اند كه در اخلاق و رفتار التزام عملى به آموزه هاى وحيانى و ولايى دارند به گونه اى كه ولىّامر، ايشان را به خوبى مى ستايد.

جمع بندى و نتيجه

از آمـوزه هـاى ژرف اسـلامـى مـوضـوع ولايـت اسـت . آدم و عـالم هستى تحت ولايت الهى اند و برگزيدگان الهى جلوه هاى آن ولايت اند. انسان از طريق اعتقاد به ولايت الهى و اولياى خـداونـد و انجام بايسته هاى ولايت مدارى تحت ولايت خاص خداوند قرار مى گيرد و رهاورد آن نـعـمـت قـرب بـه خـداونـد اسـت و در پـرتـو ايـن كـمـال مـى تـوان از نـظـام ولايـى پـاسدارى كرد. اعتقاد و التزام عملى به ولايت فقيه در عصر غيبت حضرت ولى عصر عجل اللّه تعالى فرجه الشريف از شاخصه هاى ولايت مدارى و پـاسـدارى از انقلاب اسلامى است كه بايستى در نهان و آشكار رفتارهمه نمود آشكار و حقيقى داشته باشد، مراقبت از اين حقيقت والا، و نظارت بر حسن انجام آن مسئوليت ولايت مداران در همه عرصه هاست .

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار