مديريت و برنامه ريزي مساجد

قسمت دوم و پایانی

4ـ‌ پذيرايي مناسب در مسجد: ‌پذيرايي در تثبيت جمعيت شركت كننده و رفع خستگي بسيار مؤثر است، متأسفانه اين مورد جز در بعضي مواقع استثنايي، در برنامه‌هاي مسجد مورد توجّه نيست و در بسياري موارد به مناسبت‌‌هاي گوناگون،‌ جلسات سخنراني و يا دعاهاي طولاني بدون هيچ تنوعي از 2 الي 3 ساعت، به طول مي انجامد، يا بعضاً چند استكان چاي،‌ آن هم با كيفيت‌هاي آن چناني بسنده مي‌كنند، لكن ضرورت دارد مدير مسجد با هماهنگي با هيأت امنا، در هر مراسمي متناسب با موضوع مجلس در فرصت مناسبي، از شركت كنندگان پذيرايي شود. در اين صورت جمعيت احساس خستگي نمي‌كند و مجلس هم متنوع مي‌شود و شركت كننده، حوصله‌ي بيشتري به منظور استفاده از برنامه‌هاي پيش بيني شده پيدا مي‌كند.
5ـ‌ دعوت از سخنران متخصص به منظور جذابيت بيشتر برنامه‌هاي مسجد: در مراسمي كه سخنراني جزو برنامه‌ي اصلي مسجد است، ‌ضروري به نظر مي‌رسد كه مدير مسجد ترتيبي اتخاذ كند تا در مورد موضوعات خاص از افراد با صلاحيت نامي و متخصص در قالب سخنران دعوت شود كه جلسه بهره بيشتري داشته باشد و مستمعين اين باور را داشته باشند كه مراسم منعقد شده صرفاً براي رفع تكليف نيست، بلكه مراسمي هدف‌دار است و عمده‌ي آن ارتقاي سطح علمي، ‌فرهنگي، سياسي، اجتماعي و غيره‌ي شركت كنندگان است و لذا در صورت ادامه‌ي اين برنامه‌ها و استفاده از وجود چنين اشخاصي يقيناً در هر مراسم در مقايسه با مراسم قبل، نه تنها جمعيت افت نمي‌كند، بلكه در هر مرحله جمعيت بيشتر در مراسم حضور مي‌يابند و از طرفي بهره دهي مجلس هم بالا مي‌رود.

ج) ضرورت شوراي سياستگذاري

با توجه به اوصافي كه از شيوه‌ي برگزاري و اجراي برنامه‌هاي مساجد به ميان آمد و با عنايت به اينكه امام جماعت هر مسجد در قالب شخص روحاني جايگاه ويژه‌اي دارد و مردم نيز براي اين عزيزان احترام ويژه‌اي قايلند، به خصوص در وضع كنوني كه هر فردي از جامعه‌ي اسلامي درباره‌ي مسائل سياسي، اجتماعي، اقتصادي، و ... كشور و منطقه تفكراتي دارد كه ناشي از رشد آگاهي و بينش افراد در پرتو بركت انقلاب اسلامي است، به منظور ايجاد وحدت، انسجام و پرهيز از هر گونه تنش و جدايي و ايجاد فاصله بين افراد و تعارض آرا و موضع‌گيري‌ها و سوق جامعه اسلامي در جهت اهداف برنامه‌ها و سياست‌گذاري‌هاي نظام مقدس جمهوري اسلامي و توصيه‌هاي مقام ولايت لازم است در هر شهرستاني شوراي سياست‌گذاري ائمه‌ي جماعات مساجد تشكيل شود و مسائل گوناگون منطقه را تجزيه و تحليل كند و در خصوص مسائل متفاوت، تصميم واحدي اتخاذ كند. در برابر موضوعات خاص و عام همگن و هماهنگ عمل نمايند.
از طرفي وجود شواري سياست‌گذاري ائمه‌ي جماعات مي‌تواند بعد نظارتي بر عملكرد ائمه‌ي محترم جماعات داشته باشد و در صورتي كه در پاره‌اي از مسائل در برخورد‌ها و موضع‌گيري‌ها يا اداره‌ي مساجد، نقاط ضعفي مطرح بود، شورا بتواند تا قبل از تبديل نقطه‌ي ضعف به مشكلات حادتر، جلوي آن را بگيرد و نواقص و نارسايي‌ها را اصلاح كند.

د) ضرورت ارزشيابي

ارزشيابي در كار و عملكرد مساجد، كار بس دشوار و سنگيني است و اجر و پاداش فعاليت‌هاي انجام شده را تنها خداوند قادر مي‌تواند عنايت كند، لكن به لحاظ اينكه نظارتي بر كار ائمه‌ي محترم جماعات باشد و مديران مساجد هم احساس كنند علاوه بر اينكه شرعاً بايد متعهد باشند و احساس مسئوليت نمايند، عملكردشان مورد ارزيابي است، لذا سعي مي‌كنند به منظور تحقق امور گوناگون، چارچوب داشته باشند. ‌در اين وضع، حالتي رقابتي بين مساجد پيش مي‌آيد و هر مسجد سعي مي‌كند بهترين و با محتوا‌ترين برنامه‌ها را داشته باشد، پس از جمع ‌بندي عملكرد مساجد مي‌توان به نقاط ضعف و قوت مساجد پي برد و همچنين هر مسجدي مي‌تواند از تجربه‌ي مديريت مسجد ديگر بهره بگيرد، خلاصه اينكه ارزشيابي عملكرد مساجد عامل بسيار مهمي در بالا بردن كيفيت برنامه‌هاي مسجد، شتاب بخشيدن به فعاليت‌ها و غيره به شمار مي‌رود.

هـ) توسعه‌ي شهر‌ها و نقشه‌ي جامع آن‌ها با محوري بودن مسجد

1ـ لازم است به كليه‌ي دستگاه‌هاي اجرايي اعم از دولتي يا بخش خصوصي كه در خصوص شهرك سازي يا ساخت اماكن مسكوني به صورت انبوه فعالند مؤكداً تأكيد شود كه محل مناسبي با توجه به ابعاد توسعه‌ي محل، مورد نظر قرار گيرد.
2ـ در ساخت مساجد سعي شود به منظور بالا بردن جذابيت و زيبايي فضاي مسجد ضمن مراعات سبك‌هاي معماري سنتي كه مورد استفاده‌ي اماكن مذهبي است، فضاي سبز مناسب و مكان‌هاي مورد نياز به تناسب فعاليت‌هاي مسجد مثل حسينيه، خانه‌ي خادم، خانه‌ي عالم، اتاق صوتي، پايگاه مقاومت، نماي زيبا و مناسب و غيره مد نظر قرار گيرد.
3ـ در خصوص وضع فعلي مساجد موجود كه بسياري از آنان قديمي است، ‌لازم است مديريت هر مسجد با پيگيري و جذب مشاركت‌هاي مردمي، در بازسازي، ترميم و توسعه‌ي مسجد، به تناسب منطقه اقدام نمايد.
4ـ فعال كردن مراكز علمي از جمله كتابخانه در كنار مسجد، از موارد بسيار ضروري است كه بايد در ساختار مساجد به آن ‌ها توجه دقيق شود.
ائمه‌ي محترم جماعات در قالب مديران مساجد از اعمال سليقه‌اي شخصي در تغيير نما و فضاي مساجد به طور جدي خودداري نمايند و قبل از انجام دادن عملياتي با صاحبان فن و صاحب نظران مشورت كنند تا فعاليت‌هاي انجام شده بيشتر مورد بهره‌برداري و استفاده باشد.

و) مديريت سياسي، اجتماعي امام جماعت مسجد

نكته مهم‌تر در بحث مديريت سياسي اجتماعي امام جماعت مسجد، اين است كه امام جماعت بايد ارزش‌هاي انقلاب را پاس دارد.
مديريت مسجد بايد داراي بينش سياسي و اجتماعي كافي و به مسائل آگاه باشد.
موضع گيري امام جماعت در قالب مدير مسجد بايد در راستاي سياست‌هاي نظام مقدس جمهوري اسلامي باشد كه هم از تفرقه و جدايي جلوگيري شود و هم بر وحدت،‌ انسجام و يك پارچگي بين طبقات گوناگون اجتماع مردم بيفزايد و هم از گمراه شدن افراد كم سواد و ناآگاه و بيگانه با مسائل پرهيز شود.
امام جماعت مسجد در قالب مدير مسجد بايد قوي و امين باشد، در تصميم‌گيري‌ها دقت شود و در تصميم خود استوار باشد، از تأثيرپذيري‌هاي بي‌مورد شخصي به دور باشد و در امانتداري زبانزد خاص و عام باشد. در صورت وجود اين شروط، حرف و عملش نافذ است و در غير اين صورت، عامه‌ي مردم او را با چشم ديگري مي‌نگرند، سخنش كم اثر و عملش غير صواب در بين مردم جلوه مي‌دهد.
امام جماعت هر منطقه بايد برخورد‌هاي خوب و حساب شده با مردم داشته باشد. در بين مردم و در واقع در دل و قلب مردم جايگاه داشته باشد، در بين طبقات گوناگون اجتماع نفوذ داشته باشد و در صورت وجود چنين اوضاعي امام جماعت مسجد رسالت مديريتي ديگر خود را كه رفع اختلاف بين نمازگزاران، رفع اختلاف خانوادگي‌ آنان و فراتر از همه، رفع اختلاف شخصي و خانوادگي است، به خوبي انجام دهد.
امام جماعت در قالب يك محور در هر منطقه در جريان‌هاي گروهي بايد كاملاً مستقل عمل نمايد و همه‌ي طبقات و گرو‌ه‌ها را زير چتر و پوشش خود داشته باشد. در جريانات گروهي پر واضح است كه امام جماعت محل و منطقه، نبايد از ديدگاه خاصي حمايت و ديدگاه‌هاي ديگر را رد و با افراد قطع ارتباط كند، و يا در مقابل آنان موضع بگيرد، يقيناً آنها هم به فكر مقابله و موضع‌گيري خواهند افتاد. لذا در چنين اوضاعي به تجربه ثابت شده است كه محوريت امام جماعت رفته رفته كمرنگ مي‌شود و نقش اساسي خود را به خوبي نمي‌تواند ايفا كند. مثلاً در جريان انتخابات مجلس شوراي اسلامي بايد نقش خود را در قالب دعوت كلي و عمومي از مردم به منظور حضور در شعب اخذ رأي و ضرورت پشتيباني از طبقات و گروه‌هاي گوناگون مردمي، ايفا كند و اكيداً از جانبداري از شخص و گروهي خاص بپرهيزد.

علي رضائي ـ جايگاه مساجد در فرهنگ اسلامي، ص337

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار