‌محوريت ‌مساجد

مساجد از آغاز اسلام به عنوان بهترین پایگاه برای ترویج دین اسلام در كنار کارکردهای اعتقادی خود، در ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی نيز پشتوانه سلامت زندگی اجتماعی بشر بوده‌اند. با این حال در دوران طاغوت به علت جبر حاکم بر فضای جامعه تنها تعداد معدودی از مساجد که با مدیریت روحانیون با نفوذ و مبارز اداره می‌شدند توانایی فعالیت داشتند و سایر مساجد تنها با پرداختن به مسائل دینی، پاسخگوی نیازهای اعتقادی مردم بودند. در دوران مبارزه و پس از پيروزي انقلاب، مساجد به پايگاه‌هاي روشنگري و دادن آگاهي‌هاي سياسي- اجتماعي به مردم مبارز و انقلابي تبديل شدند.مسائل سياسي انقلاب، منطقه و جهان، خطراتي كه انقلاب را تهديد مي‌كند، شناخت دشمنان داخلي و خارجي، راه‌هاي مقابله و ايستادگي در برابر دشمنان انقلاب و اسلام، تربيت ديني، حل مشكلات محلي و منطقه اي مردم با استفاده از پتانسيل هاي خودجوش و آموزش روزانه و... از جمله مسائلي هستندكه مساجد به عنوان محور فعاليت هاي جمعي در هر منطقه و محله اي مي توانند بر عهده داشته باشند. در غير اينصورت بايد گفت نسبت به مسجد و نقش محوري آن غفلت شده است.
مسجد، حوزه فعاليت انقلابيون
با پیروزی انقلاب اسلامی حوزه فعالیت انقلابیون در مساجد گسترش یافت به طوری که با شروع جنگ تحمیلی علیه ایران بسیاری از جوانان با ثبت نام در پایگاه‌های بسیج مساجد برای شرکت در جبهه‌های نبرد اعلام آمادگی كردند.
تشکیل ستادهای انقلابی در راستای مبارزه با گروهک‌های منافقین از مهم‌ترین کارکردهای مساجد در اوایل انقلاب بود اما امروز متأسفانه با گذشت سی سال از پیروزی انقلاب بسیاری از مساجد به علت کمبود منابع مالی از حداقل امکانات برای نمازگزاران بی‌بهره‌اند.کمبود جاذبه‌های فرهنگی، علمی و هنری به علت فقدان منافع مالی در مساجد بزرگترین دغدغه‌های ائمه جماعات و دیگر مسئولان مساجد در سال‌های اخیر مطرح بوده است، با این حال كمتراقدام موثری از سوی متولیان برای رفع مشکلات مالی مساجد صورت گرفته است.
گر‌چه اين مهم نيز نبايد از اذهان دور بماند كه بر‌اساس تاكيدات حضرت امام خميني‌(ره) و مقام معظم رهبري مساجد بايد به شكل مردمي اداره شوند اما به هرحال مساجد در برخي مناطق نيازمند حمايت‌هاي جدي هستند.همه بزرگان دين بر اين اصل اساسي تاكيد دارند كه از آغاز اسلام مساجد به عنوان مراکز ثقل فعالیت‌های دینی، اجتماعی و سیاسی نقش مهمی در گسترش و جهانی شدن دین اسلام داشته‌اندتا جایی که در زمان پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) تمامی تصمیم‌گیری‌های مرتبط با دوران حکومت اسلامی در مساجد صورت می‌گرفت و امروز نيز مساجد بايد به اين جايگاه خود بازگردند. با همه اقدامات صورت گرفته پس از انقلاب اسلامي هنوز فاصله زیادی با تبيين جایگاه اصلی مساجد داريم.
ويژگي‌هاي مساجد، آنها را در نقطه اوج قرار داده است
مساجد محل عبادت و بندگي خدا هستند، مساجد مرتبط با علما و روحانيون و حوزه‌هاي علميه بوده و در سراسر شهرها، محله‌ها و روستاها گسترده و پراكنده هستند. هيچ حزب، گروه و جرياني نيست كه تا اين اندازه داراي مقر و پايگاه باشد، مردم مسلمان همه روزه يك يا چندبار در اين پايگاه‌هاي اسلامي حضور پيدا مي‌كنند و اين هم باز پديده‌اي است كه در هيچ حزب، گروه و يا حركتي در جهان سابقه ندارد. از سويي مساجد پايگاه‌ها و مقرهايي مستمر و مستقل هستند و به اشخاص يا جريان خاصي وابستگي ندارند. اشخاص مي‌آيند و مي‌روند، ولي مساجد همچنان هستند و انحلال و از بين رفتن ندارند، مساجد پايگاه‌ها و مراكزي مردمي هستند. چه از نظر ساخت و اداره و چه از نظر حضور و بروز و بهره‌گيري از فيوضات آن، مردم نقش اصلي و محوري را دارا هستند و در نهايت مساجد محل روشنگري مردم و حركت دادن آنان در راستاي اهداف و برنامه‌هاي حكومت اسلامي‌اند.
در صحبت‌هاي مقام معظم رهبري، ‌مديريت فرهنگي مساجد بر عهده ائمه جماعت است. برهمين اساس و بوسيله تقسيم‌ كاري كه ائمه جماعت انجام مي‌دهند، مديريت فرهنگي برعهده مديران خلاق بوده كه اين مديران در قالب شوراي فرهنگي در مساجد تشكيل و زير نظر امامان جماعت به عنوان مدير كلان مساجد فعاليت مي‌كنند.
با يك درصد بودجه مشكل مساجد حل مي‌شود
برخي معتقدند امروزه مهمترين ابزار براي بستر سازي فرهنگي در جامعه، پشتيباني مالي است و به مسجد كه پايگاهي براي حضور جوانان است بي‌توجهي مي‌شود و اگر دولت حتي يك درصد از بودجه خود را براي مساجد صرف كند‌، بسياي از مشكلات حل خواهد شد.برخي نيز مي‌گويند ابتدا بايد ديد توجه دولت‌ها به مساجد تا چه حد است و سپس از مساجد توقع كار داشته باشيم، ما بايد به اندازه‌ اعتبار مالي كه به مساجد مي‌دهند انتظار عملكرد داشته و تنها از طريق پشتيباني‌هاي مردمي نمي‌توان كار چندان وسيعي انجام داد.
تسهيلات اجتماعي براي مساجد بسيار كم است. متاسفاته تمام بودجه و تسهيلات فرهنگي، اجتماعي در دست سازمان‌ها و مراكز ديگر است. بسياري از ائمه جماعات تاكيد دارند كه بسياري از مساجدحتي براي فعاليت‌هاي عبادي هم به دليل نبود پول و امكانات دچار مشكل هستند، در صورتي كه درهاي مساجد بايد هميشه باز باشند. مساجد جايگاه نزول بركات و خيرات آسماني هستند و مدير فرهنگي كه اداره كننده مسجد است بايد الفباي جذب، محبت و راه‌هاي ايجاد برنامه‌هاي عاطفي ميان مسجد و جوانان را بداند، امام جماعت به عنوان مدير فرهنگي بايد راه‌هاي جذب جوانان را بداند‌، با ايجاد يك يا دو بار نماز جماعت نيازهاي جوانان برطرف نمي‌شود و اين افراد بايد بتوانند جوانان را جذب و آموزش دهند.
نبود وحدت رويه در نهادهاي مسئول، يكي از مشكلات است
نبود وحدت رويه در نهادهای مسئول مسجد را نيز مي‌توان عامل كمرنگ شدن نقش اين مركز با گذشت سه دهه از پیروزی انقلاب دانست. انقلاب اسلامی ایران همواره تلاش کرده که مساجد را به عنوان یک پایگاه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در ایران اسلامی به عموم مردم معرفی کند.همان طور که می‌دانید سه دهه از انقلاب می‌گذرد و ما در بیشتر زمینه‌های علمی، هنری، فنآوری و تحقیقات به موفقیت‌های چشم‌گیری دست یافته‌ایم، اما این سؤال مطرح می‌شود آیا پس از گذشت سه دهه از انقلاب اسلامی ما توانسته‌ایم به جایگاه اصلی مساجد ‌(پایگاهی جامع الابعاد) برسیم یا نه و اگر نرسیده‌ایم مشکل کجاست؟
تقويت جاذبه‌هاي مساجد يك ضرورت است
بايد در راستاي تقويت جاذبه‌هاي مساجد اقدام كرد تا رفته رفته شاهد حضور جوانان و در مجموع افراد كم سن و سال‌تر در مساجد باشيم. مجموعه عوامل مختلف مي‌تواند در جذب جوانان و نوجوانان نقش داشته باشد كه مهم‌ترين عامل، شخص امام جماعت است كه مي‌تواند با برنامه‌ريزي و ارتباط با نوجوانان و جوانان در اين راستا گام بردارد.به علاوه فضاي ظاهري مساجد اعم از زيبايي، نظافت و نورپردازي در جذب افراد بسيار موثر است. ضمن آن كه نقش هيأت امنا و خادمان مساجد را نيز در جذب نوجوانان و جوانان نبايد ناديده گرفت. از دلايلي كه باعث مي‌شود از مساجد انتظار كاركردهاي فرهنگي- اجتماعي داشته باشيم، اين است كه فضاي غالب حاكم بر مساجد، يك فضاي سالم فرهنگي- مذهبي و متفاوت از ديگر مراكز است و مطمئن‌ترين فضاي فرهنگي از ديد خانواده‌هاست.
به همين دليل هر فعاليتي كه از مساجد پايه‌گذاري شود، مي‌تواند جزو سالم‌ترين فعاليت‌ها تلقي شود و اطمينان خانواده‌ها را جلب كند. در حالي كه شاهديم حضور نوجوانان و جوانان در ديگر كلاس‌هاي فرهنگي- هنري در خارج از مساجد به طور عمده، باعث نگراني بسياري از خانواده‌ها مي‌شود، ضمن آن كه متاسفانه كم و بيش شاهد بروز آسيب هايي نيز در آن اماكن بوده‌ايم.
استفاده از نيرو‌هاي جوان
نائب رئيس كميسيون اصل نود مجلس معتقد است ايراداتي نيز به نحوه اداره مساجد و متوليان مساجد وارد است كه بايد به آن دقت شود. حجت الاسلام اسلامي تصريح كرد: اولاَ خادمان و متوليان اداره مساجد به دليل خوب و معتمد بودن از افراد با سن بالا انتخاب مي‌شوند. اين خوب بودن و معتمد بودن را قبول داريم، اما اين افراد با سن بالا نمي‌توانند با نسل جوان ارتباط برقرار كنند. سن اين افراد متفاوت است و زبان يكديگر را كمتر درك مي‌كنند و جذابيت براي هم ندارند.اداره امور مساجد بايد از عناصر جوان و نيروهاي بسيجي كه در پايگاه‌ها هستند براي جذب نسل جديد به مساجد تلاش كنند. وي تصريح كرد: هر تلاشي صورت مي‌گيرد بايد بر اين مبنا باشد كه محوريت مساجد دوباره احيا شود.
عملكرد قاليباف در زمينه توجه به مساجد مثبت است
نائب رئيس كميسيون اصل نود مجلس با تقدير از فعاليت‌هاي فرهنگي شهرداري تهران گفت: من عملكرد شهرداري را در همه زمينه‌ها مثبت مي‌بينم. دكتر قاليباف شخصيتي فكور، دورانديش و فرهنگي است و در همه زوايا موفق عمل مي‌كند.
به عنوان مثال در ترويج كتابخواني و نيز ساير اقدامات فرهنگي بسيار موفق عمل كرده است. وي ادامه داد: شهرداري تهران بايد بتواند در حوزه فرهنگي و ديني با منازل مردم ارتباط داشته باشد تا بتواند اقدام به ورود محتواهاي فرهنگي و مذهبي به منازل شهروندان نمايد زيرا صرفاَ نبايد به مساجد اكتفا شود، حوزه فرهنگي و مذهبي شهرداري بايد فراتر از حوزه مساجد اقدام كند.
منتقدان شهرداري در اشتباه هستند
اسلامي با رد برخي نقدها به شهرداري براي ورود به مسائل فرهنگي و پرداختن صرف به مسائل مديريت شهري، گفت: اين افراد كاملاَ در اشتباه هستند. مديريت شهري جداي از مديريت فرهنگي نيست.
يكي از مباني مهم مديريت شهري پرداختن به فرهنگ‌سازي براي شهروندان است. به عنوان مثال شهرداري براي تقليل فشار آب دستگاه هايي را براي مردم پيشنهاد مي‌كند و آنها را به شهروندان هديه مي‌كند در حقيقت فرهنگ صرفه‌جويي را ترويج مي‌كند كه اين اقدامات قطعاَ بسيار تاثيرگذار است زيرا در كنار اقدام عملي به فرهنگ سازي نيز توجه شده است.
وي تصريح كرد: به عقيده من شهرداري براي اينكه شهري سالم، متمدن و با فرهنگ داشته باشيم در همه عرصه‌هاي اجتماعي وارد شود و هر كس با اين امور مخالفت مي‌كند در اشتباه است. فعاليت‌هاي مذهبي و فرهنگي از شرح وظايف شهرداري است.
اين نماينده مجلس تاكيد كرد: پرچم‌هايي كه شهرداري در سراسر تهران در مناسبت‌هاي مختلف نصب مي‌كند، نحوه آذين‌بندي شهر در مناسبت‌ها و ديگر اقدامات فرهنگي شهرداري و شخص دكتر قاليباف بسيار قابل تحسين است و بايد به اين دليل مورد تشويق و حمايت قرار گيرد.نائب رئيس كميسيون اصل نود تصريح كرد: در كشور ما متولي صحيحي براي اين كارها مشخص نشده است و كارهاي هم‌عرض و موازي وجود دارد. عده‌اي براي اينكه در كارهاي موازي وارد شوند و يا ناتواني در انجام وظايفشان در امور فرهنگي را سرپوش بگذارند به اقدامات شهرداري اعتراض مي‌كنند.در تمام دنيا شهرداري متولي تمام امورات يك شهر است. حتي پليس در كشورهايي زير نظر شهرداري است. به عقيده من تا امروز، حتي با اين همه گستردگي فعاليت‌هاي رهنگي و اجتماعي، شهرداري تهران نيمي از وظايف فرهنگي خود را انجام مي‌دهد.
مجلس بايد از اقدامات شهرداري حمايت كند
اسلامي افزود: بخشي از وظايف فرهنگي شهرداري به دليل مشكلات اعتباري مغفول مانده است. مجلس بايد ضمن اينكه از كارهاي موازي جلوگيري كند، بايد از لحاظ اعتبارات كمك‌هاي لازم را به شهرداري داشته باشد تا اين نهاد بتواند در زمينه اعتلاي فرهنگي و مذهبي شهر تلاش كند.
بايد نسل جوان را شيفته مساجد كرد
در اوایل انقلاب به دلیل تغییر نظام و ناهماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی حوزه فعالیت مساجد بسیار گسترده بود و به مانند دوران حکومت پیامبر(ص) تمامی فعالیت‌های مربوط به کشور در مساجد انجام می‌شد. با گذشت زمان با تشکیل سازمان‌ها و نهادها، موقعیت اجرایی مساجد در اداره کشور محدود شد.
حجت الاسلام حسين اسلامي نائب رئيس كميسيون اصل نود همچنين معتقد است:‎ متاسفانه امروز حضور جوانان در برخي مساجد را كم‌رنگ مي‌بينيم. يكي از دلايل اين موضوع اين است كه بعضاَ مي‌بينيم كه مثلاَ مسابقه فوتبال را در زمان نماز و برنامه مساجد پخش مي‌كنند. حتي وضعيت به گونه‌اي شده است كه حتي زمان اذان پخش فوتبال قطع نمي‌شود تا اذان پخش شود كه اين امر براي نظام جمهوري اسلامي ايران پسنديده نيست. وقتي به كشورهاي عربي و مسلمان همسايه نگاه مي‌كنيم، نيم ساعت در هر شرايط براي پخش اذان و نماز برنامه‌هاي سيما قطع مي‌شود.
ما مدعي هستيم كه شيعه علي بن ابي‌طالب(ع) هستيم و وارث پاكي و نجابت علوي هستيم، اما اينگونه رفتار مي‌كنيم. بايد بدانيم كارها با حرف و شعار جواب نمي‌دهد.وي افزود: نكته بعدي اين است كه زمان پخش اين سريال‌ها و فيلم‌ها در موقعيتي قرار گرفته است كه در استقبال جوانان از مساجد تاثير گذار بوده است. پيش از انقلاب در ماه مبارك رمضان مساجد جاي كافي براي مردم نداشت به گونه‌اي كه ناظم در مساجد مي‌گذاشتند تا به اين جمعيت گسترده نظم بدهند و مردم را كنترل كنند
اما امروزه شايد به دليل تقارن برخي از سريال‌ها با برنامه‌هاي عبادي مساجد در زمان افطار، اين استقبال كاهش يافته است. اسلامي ادامه مي‌دهد: پيش از انقلاب رسانه ها و بخصوص تلويزيون به گستردگي امروز نبود و افراد كمي از تلويزيون استفاده مي‌كردند، افراد مذهبي و ديندار صلاح نمي‌دانستند فرزندانشان تلويزيون طاغوت را تماشا كنند.
به عنوان مثال در خانواده ما پدرم تا قبل از ورود حضرت امام‌(ره) اجازه ديدن تلويزيون را به ما نمي‌داد. اما پس از حضور حضرت امام(ره) و شكل‌گيري انقلاب اسلامي، در سايه نظام همه چيز مشروعيت خود را يافت از جمله صدا و سيما و به همين دليل ضريب نفوذ اين رسانه در ميان خانواده ها افزايش يافت.وي با طرح انتقاداتي از سيما در حوزه مسائل ديني گفت: اين وسيله ارتباطي به دليل اينكه كساني كه در ساختار محتوايي آن در حال تهيه برنامه هستند با ايدئولوژي اسلامي آشنايي كامل ندارند، به سمت و سويي حركت كرده كه نه تنها به ارزش‌هايي كه اوايل انقلاب انقلابيون به آن پرداختند، نمي‌پردازد بلكه در ساخت برخي سريال‌ها و فيلم‌ها به سمتي حركت مي‌كند كه بين آموزه‌هاي اعتقادي و مردم شكاف ايجاد مي‌كند.
البته ما برنامه و سريال‌هاي بسيار خوب نيز در تلويزيون داشته‌ايم كه در آموزه‌هاي اعتقادي مردم نقش موثري هم داشته است اما در كل رويكرد برنامه هاي توليدي بخصوص در چند سال اخير با انتقاداتي همراه بوده است.

همشهری جمعه

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار