فقه و زندگی

افطار روزة قضا و مستحبی بعد از زوال

الف. باطل کردن روزة قضا در وسعت زمان قبل و بعد از ظهر چه حکمی دارد؟
ب. باطل کردن روزه مستحبی قبل و بعد از ظهر چه حکمی دارد؟
امام خمینی(ره)([1]) و حضرت آیةالله اراکی1 ([2]) و حضرت آیةالله خامنه¬ای ([3]) و حضرت آیةالله خویی1([4]) و حضرت آیةالله سیستانی ([5])؛ الف. قبل از ظهر جایز است و بعد از ظهر جایز نیست، بلکه کفاره واجب می‌شود. ب. قبل از ظهر جایز است و بعد از ظهر مکروه است.
حضرت آیةالله گلپایگانی1([6])؛ الف. قبل از ظهر جایز است، و بعد از ظهر حرام است، بلکه کفاره واجب می‌شود. ب. قبل از ظهر جایز است و بعد از ظهر مکروه است.
حضرت آیةالله بهجت1 ([7])؛ قبل از زوال جایز است، مگر وقت تنگ باشد و بعد از زوال حرام است و کفاره واجب است. ب. صائم ندبی یا موسع مستحب است وقتی دعوت به افطار می‌شود، افطار کند.
حضرت آیةالله تبریزی1 ([8])؛ الف. قبل از ظهر جایز است و بعد از ظهر جایز نیست و کفاره دارد. ب. جایز است.
حضرت آیةالله شبیری زنجانی ([9])؛ الف. قبل از ظهر اگر شب نیت روزه را داشته، جایز نیست و اگر شب نیت روزه نداشته، جایز است و بعد از ظهر جایز نیست. ب. جایز است.
حضرت آیةالله صافی گلپایگانی ([10])؛ الف. قبل از ظهر جایز است، مادامی که ضیق نباشد و بعد از ظهر حرام است و کفاره واجب می‌شود. ب. جایز است.
حضرت آیةالله فاضل لنکرانی1([11])؛ الف. قبل از ظهر جایز است، و بعد از ظهر جایز نیست و کفاره واجب می‌شود. ب. قبل از ظهر جایز است و بعد از ظهر مکروه است.
حضرت آیةالله مکارم شیرازی ([12])؛ الف. قبل از ظهر، جایز است مگر وقت برای قضای روزه تنگ باشد. و بعد از ظهر جایز نیست و کفاره دارد. ب. جایز است.
حضرت آیةالله نوری همدانی ([13])؛ الف. قبل از ظهر مگر وقت ضیق باشد و بعد از ظهر جایز نیست و کفاره واجب می‌شود. ب. قبل از ظهر جایز است و بعد از ظهر مکروه است.
حضرت آیةالله وحید خراسانی ([14])؛ الف. قبل از ظهر جایز است، مگر وقت تنگ باشد که بنا بر احوط نمی‌تواند و بعد از ظهر جایز نیست و کفاره واجب می‌شود. ب. جایز است.

قول پزشک حاذق در منع کردن از روزه

با توجّه به این‌که برخی از پزشکان اطّلاعی از مسائل شرعی ندارند، اگر پزشک حاذقى، شخصی را از روزه گرفتن منع کند، آیا عمل به گفتة او لازم است؟
امام خمینی(ره)([15])؛ اگر موجب خوف ضرر باشد نباید، روزه بگیرد.
حضرت آیةالله بهجت1 ([16])؛ اگر قول آن پزشک اطمینان‌آور برای شخص باشد یا سبب خوف عقلایی از حصول ضرر شود، عمل به قول او، لازم است.
حضرت آیةالله تبریزی1 ([17])؛ هر مریضی که روزه گرفتن برای او ضرر داشته باشد روزه بر او واجب نیست، بلکه مشروع نمی‌باشد؛ و در تشخیص موارد، قول طبیب حاذق و ثقه مسموع است.
حضرت آیةالله خامنه¬ای ([18])؛ اگر مکلف از گفته پزشک یقین کند که روزه برای او ضرر دارد و یا گفتة وی یا منشأ عقلایی دیگری برای او خوف از ضرر حاصل شود، روزه گرفتن برای او واجب نیست، بلکه جایز هم نیست.
حضرت آیةالله خویی1 ([19])؛ اگر از قول دکتر ظن به ضرر یا احتمال ضرر بدهد و همچنین اگر پزشک حاذق و ثقه باشد و مکلف یقین نداشته باشد که دکتر اشتباه می‌کند، واجب است افطار کند.
حضرت آیةالله سیستانی ([20])؛ اگر از قول دکتر ظن یا احتمال عقلایی به ضرر بدهد، واجب نیست روزه بگیرد.
حضرت آیةالله شبیری زنجانی ([21])؛ چنانچه از گفتة دکتر برای مکلف خوف ضرر داشتن روزه حاصل شود، نباید روزه بگیرد.
حضرت آیةالله صافی گلپایگانی ([22])؛ اگر از قول دکتر خوف ضرر عقلایی حاصل شود، جایز است افطار کند.
حضرت آیةالله فاضل لنکرانی1([23])؛ اگر دکتر متخصّص باشد و از گفتة او اطمینان حاصل شود، طبق اطمینان خود عمل کند.
حضرت آیةالله گلپایگانی1([24])؛ اگر از قول دکتر خوف ضرر حاصل شود، می‌تواند روزه نگیرد.
حضرت آیةالله مکارم شیرازی ([25])؛ اگر دکتر مورد اطمینان باشد، نظریه او قابل قبول است.
حضرت آیةالله نوری همدانی ([26])؛ ملاک خوفی است که منشأ عقلایی ضرر است،‌ از هر راه که پیدا شود. )اگر از گفته دکتر خوف ضرر ایجاد شود که منشأ عقلایی داشته باشد، افطار جایز است).
حضرت آیةالله وحید خراسانی ([27])؛ اگر از قول دکتر ظن به ضرر یا خوف ضرر ایجاد شود، واجب است افطار کند. و همچنین اگر پزشک حاذق و ثقه باشد و مکلف یقین نداشته باشد که دکتر اشتباه می‌کند.

پی¬نوشتها:

[1]. عروة الوثقى، ج 2، ص 63 ، م 27 و توضیح المسائل، ص 224، م 1700 و تحریر الوسیله، ج 1، ص 299، م 12.
[2]. عروة الوثقى، ج 2، ص 64 و 63 ، م 27، ص 70، م 1، استفتائات، ص 54، م 8 و توضیح المسائل، ص 306، م 1733، مسایل واضحه، م 1733.
[3]. عروة الوثقى، ج 2، ص 63، م 27، توضیح المسائل، ص 224، م 1700، تحریر الوسیله، ج 1، ص 299، م 12.
[4]. عروة الوثقى، ج 2، ص 70، م 1، منهاج الصالحین، ج 1، ص 275، م 1056، توضیح المسائل، ص 286، م 1709.
[5]. عروة الوثقى، ج 2، ص 468، م 27، ص 475، م 1، منهاج الصالحین، ج 1، ص 338، م 1056، توضیح المسائل، ص 326، م 1671، و 335، مسائل المنتخبه، ص 229، م 520.
[6] . عروة الوثقى، ج 2، ص 64 و 63 ، م 27، و ص 70، م 1، توضیح المسائل، ص 290، م 1709، ص 297، م 1757.
[7]. وسیلة النجاة، ص 328، م 1185، و ص 325، م 12 (1176).
[8]. صراط النجاة، ج 7، م 1148، توضیح المسائل، ص 259، م 1757، منهاج الصالحین، ج 1، ص 281، م 1056.
[9]. توضیح المسائل، ص 390، م 1709 و ص 400، م 1757.
[10]. توضیح المسائل، ص 347، م 1757، ص 333، م 1709، هدایة العباد، ج 1، ص 233، م 1391.
[11]. توضیح المسائل، ص 283، م 1752، ص 290، م 1798 و عروة الوثقى، ج 2، ص 66 ، م 2557 و ص 60 ، م 2548.
[12]. توضیح المسائل، ص 267، م 1431، و ص 274، م 1471، تعلیقات، ص 311، م 27، ص 312.
[13]. منتخب المسائل، ص 194، م 517، توضیح المسائل، ص 328، م 1697، تعلیقات، ص 196، م 27 و ص 197 )و اما المندوب منه).
[14]. منهاج الصالحین، ج 2، ص 317، م 1056 و توضیح المسائل، ص 505، م 1708، ص 513 ، م 1756.
[15]. استفتائات، دفتر انتشارات اسلامى، ج 1، ص 316، س 40.
[16]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة الزهرا(س).
[17]. استفتائات جدید، ج 1، ص 145، س 700 و ص 147، س 709.
[18]. اجوبة الاستفتائات، ص 157، س 755.
[19]. منهاج الصالحین، ج 1، ص 275، م 1032.
[20]. منهاج الصالحین، ج 1، ص 332، م 1032 و توضیح المسائل، ص 313، با استفاده از م 1714.
[21]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة الزهرا(س).
[22]. استفتائات پزشکى، ص 98، با استفاده از س 103.
[23]. جامع المسائل، ج 1، ص 153، س 570 و استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة الزهرا(س).
[24]. مجمع المسائل، ج 1، ص 280، با استفاده از س 80 و 82 .
[25]. استفتائات جدید نشر مدرسة الامام علی‌بن ابیطالب7، ج 1، ص 96، س 301.
[26]. هزار و یک مسأله فقهی نشر مهدی موعود، ج 2، ص 77، س 253.
[27]. منهاج الصالحین، الجزء الثانى، ص 307، م 1032.

نامه جامعه :: مرداد 1388 - شماره 59

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار