در مورد آخرت بدانیم

آخِرة ، مؤنث آخر، يعنى : پسين ، بازپسين ، در مقابل اوّلى يا دنيا : زيستگاه يا سراى نخستين يا نزديكترين . در اصطلاح اديان آسمانى : جهان ابدى كه براى هر كسى پس از مرگش آغاز مىشود و هر كس در آنجا به پيامد كردار خويش دست مىيابد . آخرت از اين جهت در لسان شرع مؤنث به كار رفته كه صفت حياة يا نشأة يا دار آمده است . اين واژه حدود 116 بار در قرآن كريم ذكر شده ، كه در بعضى آيات به عنوان ستايش از ايمان آوردنگان به آن ، و در برخى به عنوان نكوهش از انكار كنندگان آن ، آمده، و در بخشى از آنها وصف آن جهان شده كه آنجا سراى جاويدان و محل زندگى حقيقى ( لهى الحيوان ) است . در اين كتاب عزيز ، ايمان به آخرت يكى از سه اصل اعتقادى و يكى از سه ركن اساسى دين مقدس اسلام ( توحيد، نبوت ، معاد ) معرفى شده . چرا كه همه فرق اسلامى ، ايمان به آخرت را از ضروريات اعتقادات دينى خود مىدانند و منكر آن را خارج از اسلام به شمار مىآورند . جهان آخرت ـ به حسب آيات قرآن و ديگر كتب آسمانى ـ جهان ابدى است : مرگ و فنائى در كار نيست ( لهى الحيوان ) وضعيت زندگى هر كسى به كردار و پندار وى در اين عالم بستگى دارد : آسايش و رنج ، و خوشى و ناخوشى در آنجا مراحل گوناگون دارد چنان كه نيكى و بدى اشخاص و اعمال متفاوت است ، بهشتيان به بهترين لذت ـ كه توصيف و حتى تصورش براى ما در اين عالم ميسّر نيست ـ دست مىيابند ، ( فيها ما تشتهيه الانفس وتلذ الاعين ) در بهشت است آنچه كه دلها بدان ميل كند وديدگان از آن لذت برند . و به قول بزرگان : آنچه يك مؤمن به خدا در آخرت بدان نائل مىگردد در چهار چيز خلاصه مىشود : « بقاء بى فناء ، و غناى بى فقر ، و عزت بى ذلت ، و علم بى جهل » . ( مجمع البحرين ذيل كلمه فلح ) بهترين توصيف بهشت را از قرآن بشنويم كه از آن تعبير مىكند به دارالسلام : سراى سلامت ، سلامت مطلق هر نعمتى و هر لذتى و هر خوشى و شادى را شامل مىشود . دوزخيان به سخت ترين عذاب گرفتار مىشوند : ( كلما نَضِجَت جلودهم بدلناهم جلودا غيرها ). « بخشى از آيات مربوط به آخرت » ( يبيّن الله لكم الآيات لعلكم تتفكرون فى الدنيا والآخرة ) خداوند آيات و نشانه هاى خويش را برايتان آشكارمىسازد باشد كه در دنيا وآخرت بينديشيد. (بقرة:220). ( قل متاع الدنيا قليل والآخرة خير لمن اتقى ) بگو (اى محمد) خوشى و كامرانى در اين جهان اندك و كوتاه مدت است و جهان آخرت بهترين و شايسته ترين است براى خداترسان (نساء:77) . ( تريدون عرض الدنيا والله يريد الآخرة ) شما ـ به كوته نظرى ـ كالاى ناچيز دنيا را مىخواهيد اما خداوند نعيم و كامرانى جاويد آخرت را براى شما مىخواهد.(انفال:67) ( ارضيتم بالحياة الدنيا عن الآخرة ) آيا به زندگى موقت ناچيز دنيا دل خوش كرده و زندگى جاويد آخرت را از دست مىدهيد ؟!(توبه:38) ( وفرحوا بالحياة الدنيا وما الحياة الدنيا فى الآخرة الا متاع ) اينها به زندگى دنيا دلشادند ، در حالى كه زندگى دنيا نزد زندگى آخرت ، اندك كالائى بيش نيست . ( رعد:26 ) ( يعلمون ظاهرا من الحياة الدنيا وهم عن الآخرة هم غافلون ) ; اين دلباختگان به دنيا جز ظاهرى از زندگى دنيا را نمىدانند ، با اين حال به متاعى ناچيز اكتفا كرده و از زندگى جاويدان آخرت غافل اند ( روم: 7) ( يا قوم انما هذه الحياة الدنيا متاع والآخرة هى دار القرار ) مؤمن آل فرعون خطاب به مردم زمان خود گفت : اى مردم اين زندگى دنيا كالائى حقير و بىمقدار بيش نيست ، و آخرت است كه سراى زندگى دائم است . (غافر:39) « بخشى از روايات مربوط به آخرت » روايات در اين باره بيش از حد و حصر است كه جهت رعايت اختصار ، شمارى از آنها را تذكار مىدهيم . از ابوسعيد خدرى روايت شده كه گفت : هنگامى كه پيغمبر (ص) از جنگ اُحُد بازگشته بود و مردمان گرداگرد وجود مقدسش فراهم آمده بودند آن حضرت در حالى كه به طلحه تكيه زده بود خطاب به مردم نمود و فرمود : اى مردم ! به آن اعمال روى آوريد و توجه خويش را به آن كارها معطوف داريد كه خداوند شما را به انجام آنها مكلف ساخته ، و به عمل به آنها موظف نموده، وآن كارهاى مربوط به جهان آخرت شما است ، به كارهائى بپردازيد كه موجب آسايش شما وآبادانى خانه شما در آن جهان باشد ، به دنيائى كه خداوند روزى شما را در آن ضمانت كرده و به عهده گرفته اين قدر دل مبنديد و اعضاء و جوارحى را كه از نعمتهاى خداوند تغذيه شده در راه معصيت او به كار مگيريد ، و همّ و غمّ خويش را در دستيابى مغفرت و آمرزش خداوند مصروف داريد و همت خود را در نزديك شدن هر چه بيشتر به طاعت و بندگى حضرتش به كار بنديد اين را بدانيد كه هر آن كس دنياى خود را بر آخرتش مقدم بدارد سهم آخرت خويش را از دست مىدهد و به دنيا هم بيش از آنچه كه برايش مقدّر و مقرّر بوده دست نمىيابد ، و هر كه آخرت خود را بر دنيايش مقدم بدارد نصيب دنيايىاش را از دست نخواهد داد . در حديث آمده كه روزى رسول خدا(ص) از كنار ديوانه اى مىگذشت ، فرمود : اين را چه شده است ؟
گفتند : ديوانه است . فرمود : اين بيمار است و مبتلى ، ديوانه حقيقى كسى است كه دنيا را بر آخرت برگزيده است . (بحار:1/131) اميرالمؤمنين (ع) فرمود : هرآنچه موجب كاهش بهره هاى دنيا و افزايش بهره هاى آخرت گردد بهتراست ازآنچه كه بهره هاى آخرت را بكاهد و به بهره دنيا بيفزايد. ( دائرة المعارف ) از اميرالمؤمنين (ع) رسيده كه در گذشته چون حكما و دانشمندان به يكديگر نامه مىنوشتند نامه خويش را به اين سه جمله آغاز مىكردند : هر آنكس كه همّ و غمّ خود را به عالم آخرت مصروف دارد خداوند مهمات دنيايش را كفايت كند و هر كه درون خويش را اصلاح نمايد خداوند برون و ظاهرش را سامان بخشد و هر كه بين خود و خدا را اصلاح كند خداوند بين او و مردم را اصلاح نمايد و سازگار كند. اميرالمؤمنين(ع) فرمود : بر هر كسى است كه عقل خويش را فرا راه خود سازد و فرزند آخرت باشد كه او از آنجا ( جهان فوق طبيعت ) آمده است و سرانجام به آنجا بازگردد پس كسى كه به چشم دل در كار خويش بنگرد خواه ناخواه بايد بداند كه عملى را كه انجام مىدهد به سود او است يا زيانش ، اگر به سودش بود آن را ادامه دهد و اگر نه دست از آن بردارد كه عمل بدون بينش در حقيقت بىراهه راه پيمودن است كه هر چه بيشتر رود از مقصد دورتر گردد ولى آنكه با بينش و دانش عمل مىكند به كسى ماند كه دقيقاً به منزل مقصود رهسپار است . پس بر هر كسى است كه بينديشد آيا رو به مقصد مىرود يا پشت به مقصد ؟ و از سخنان آن حضرت است : اى مردم! خطرناك ترين چيزى كه از آن در باره شما بيمناكم دو چيز است: هواپرستى و آرزوى دور و دراز، اما هواپرستى آدمى را از پيروى راه حق باز مىدارد، و اما آرزوى طولانى آخرت را از ياد مىبرد، اين را بدانيد كه دنيا به سرعت پشت كرده و جز ته كاسه آبى كه آبش را ريخته باشند ازآن بجاى نمانده، وبه هوش باشيد كه آخرت رو به مامىآيد . دنيا و آخرت را فرزندانى است ، بكوشيد از فرزندان آخرت باشيد نه از فرزندان دنيا ، كه هر فرزندى خواه ناخواه به مادر خويش مىپيوندد . اكنون هنگام عمل است نه حساب وفردا روز حساب است نه عمل . (نهج:خطبه 42) « كل شىء من الدنياسماعه اعظم من عيانه ، و كل شىء من الآخرة عيانه اعظم من سماعه »: همه چيز دنيا شنيدن اش مهمتر از ديدن اش، ولى هر چيزى از آخرت مشاهده و ديدنش مهمتر از شنيدنش ميباشد.(نهج:خطبه 114) « المتقون ذهبوا بعاجل الدنيا وآجل الآخرة »: خداترسان هم از دنياى زود گذر و هم از سراى آخرت بهره گرفتند . (نهج: نامه 27) « لا تكن ممّن يرجو الآخرة بغير العمل ، ويرجّى التوبة بطول الامل »: مبادا از كسانى باشى كه آسايش آخرت را بدون عمل اميدوار است و توبه را پس از پايان آرزوهاى دور و دراز آرزو مىكند . ( نهج : حكمت 150 ) « مرارة الدنيا حلاوة الآخرة ، وحلاوة الدنيا مرارة الآخرة »: تلخى دنيا را شيرينى آخرت ، و شيرينى دنيا را تلخى آخرت در پى خواهد بود.( بحار:73/129 ) واز آن حضرت رسيده كه فرمود : هر روز كه بر آدمىزاد مىگذرد آن روز به وى خطاب كند و گويد : اى فرزند آدم من روزى جديدم كه روزگارى گواه اعمال تو باشم پس در من سخن نيكو گوى و عمل نيك انجام ده تا در قيامت به سودت شهادت دهم كه ديگر تا ابد مرا نخواهى يافت . از امام باقر (ع) نقل است كه اميرالمؤمنين (ع) در كوفه به محض اينكه نماز عشا را به پايان مىرساند سه بار فرياد مىزد : ( به گونه اى كه همه اهل مسجد بشنوند ) اى مردم ! خدا شما را رحمت كند آماده شويد كه نداى كوچ در داده اند و با چنان ندائى ديگر جا خوش كردن شما در اين جهان چه معنى دارد ؟! آماده شويد خدا شما را رحمت كند بهترين توشه راه را كه تقوى است به همراه داشته باشيد و بدانيد كه راهتان به سوى قيامت و گذرگاه تان صراط است و بزرگترين خطر را به پيش داريد و در راهتان گردنه سر بالاى سختى و ايستگاه هاى هولناك مخوفى است كه خواه ناخواه از آنها خواهيد گذشت و در آن مواقف باز خواهيد ايستاد حال يا به رحمت پروردگار از هول و بيم و خطر و سختى آن منازل نجات يابيد يا آنچنان به هلاكت رسيد كه ديگر قابل جبران وعلاج نباشيد . طاوس يمانى گويد : در مسجدالحرام مردى را ديدم كه نماز مىخواند و دعا مىكرد و پيوسته ( از خوف خدا ) مىگريست چون از نماز فارغ شد به نزدش رفتم ديدم على بن الحسين (ع) است ، عرض كردم : اى پسر پيغمبر تو را سخت مضطرب مىبينم در صورتى كه تو سه راه نجات با خود دارى كه از بيم آخرت ايمنت مىدارد ; نخست آنكه تو فرزند پيغمبرى دوم شفاعت جدت ، سوم رحمت خدا . فرمود : اى طاوس اما اينكه فرزند پيغمبرم ، خداوند مىفرمايد روز قيامت نسب مطرح نيست . و اما شفاعت جدم ، خداوند مىفرمايد : شفاعت كنندگان شفاعت نكنند جز آنان را كه مورد رضاى پروردگار باشند و من يقين ندارم چنين باشم ، و اما رحمت خدا ، خداوند خود مىفرمايد رحمتم به نيكوكاران نزديك است و من ندانم كه نيكوكار باشم پس من از عذاب خدا ايمن نخواهم بود . امام كاظم (ع) فرمود : روزهائى را كه در پيش دارى از هم اكنون سامان ده ، بينديش چه روزى ( سخت و پر خوف و خطر ) است و پاسخ آن روز را آماده ساز كه در آن روز بازداشت شوى و در آن ، مورد سؤال قرار گيرى . پند خويش را از دنيا و اهل آن بستان كه دنيا( درعين حال كه ) كوتاه است ( و زودگذر ) طولانى( و پر از حوادث تاريخى پندآميز ) است . پس در اين جهان آنچنان عمل كن كه گوئى هم اكنون مزدت را مىستانى تا تلاشت به عمل اخروى افزون گردد . به ياد خدا باش و از دگرگونيهاى روزگار عبرت گير كه آينده دنيا چون گذشته آن است كه امام سجاد (ع) فرمود : تمامى آنچه كه خورشيد بر آن مىتابد در شرق و غرب ، دريا و خشكى ، كوه و صحرا نزد دوست خدا و آنكه خدا را شناخته بسان سايه اى گذرا است . سپس فرمود : آيا آزاده اى هست كه اين غذاى لاى دندان مانده ( دنيا ) را به اهلش واگذارد ؟ كه شما را جز بهشت بهائى نباشد پس خود را به چيزى كمتر از آن مفروشيد . كسى كه به ( مال و منال ) دنيا دلخوش و قانع بود در حقيقت به چيزى حقير و ناچيز قانع گشته است . ( بحار:73 و77 و46 و1 )

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار