|
آيت الله جوادي آملي: ما اگر منبع وحياني داشتيم معناي آزادي را از آنجا مي گيريم و اينكه كجا ممتنع است كجا ممنوع است آزادي تكويني چيست آزادي تشريعي چيست را مشخص مي كنيم و اگر منبع وحياني نداشتيم، آن مواد حقوقي را از آزادي و عدل و مانند آن مي گيريم اما عدل و آزادي و استقلال و مانند آن، پايگاه ندارند. لذا ناچاريم از رسوبات فرهنگي، رسوم عادي، سنتهاي عادي و عادت و آداب مردمي بگيريم كه اين هيچ پايگاه علمي و ديني نخواهدداشت.
بنابراين آزادي در اسلام عبارت از آن شد كه انسان تكوينا آزاد است (يك) تشريعا محدود است (2) اين محدوديت براي مصونيت اوست (سه) و مهمترين آزادي، آزادي اخلاقي و آزادي علمي است (چهار) كه در بخش انديشه، از گزند وهم و آسيب خيال آزاد باشد و در بخش انگيزه هم از آسيب و آفت شهوت و غضب آزاد باشد (پنج) وقتي اين آزاديهاي اخلاقي و مانند آن فراهم شد، آن گاه به آزاديهاي سياسي- اجتماعي كه مي رسد كاملا موفق است. نموداري از اين آزادي را شما درباره وجود مبارك حسين بن علي بن ابي طالب(ع) مي بينيد.
ابعاد حق و تكليف همان طوري كه عدل، مبناست و اين مبنا را بايد از منبع وحي گرفت، آزادي، استقلال و مانند آن مباني حقوق اند و بايد اين مباني را از منبع وحي استنباط كرد. وحي به ما مي گويد شما در زندگي، حق فردي داريد، حق جمعي داريد، ملت، حق سياسي دارد، حق اجتماعي دارد حق اقتصادي دارد حق فرهنگي دارد؛ ولي هر حق درمقابل تكليف است. ديگران هم حق دارند و ما مكلفيم حق آنها را رعايت كنيم ما هم حق داريم و ديگران هم موظفند كه حق ما را رعايت كنند. تجاوز به حريم ديگري گرچه با رهايي انسان سازگار است ولي با حريت او سازگار نيست. اگر كسي خواست جلوي آزادي و حريت ما را بگيرد ما حق داريم از خودمان دفاع بكنيم و اين مانع را دفع بكنيم و اين يكي از شعب جهاد-يعني جهاد اصغر- خواهدبود ليكن كسي مي تواند جهاد اصغر داشته باشد و در جهاد اصغر پيروز باشد كه در جبهه جهاد اكبر پيروز باشد. يعني همان طوري كه در بيرون دشمن حمله مي كند و قصد آسيب رساندن دارد، در درون هم اين هوا و هوس حمله مي كنند و تلاش و كوشش آنها اين است كه عقل را به اسارت بگيرند.(1)
تضاد فقر با دين داري مردم اين آيه اقتصاد را ترسيم مي كند كه مال مملكت به منزله خون مملكت است و بايد 360درجه دراين مدار دايره بگردد كه همه اعضاي اين مملكت زنده باشند نه فلج. وگرنه اگر اين مال در يك منحني خاصي از دست سرمايه داري به دست سرمايه داري بگردد، مي شود دولت «بين الاغنياء» يعني در همين نيم دايره فرضا يا در اين منحني تداول دارد و دست به دست مي گردد، بقيه كه كارگر و عمله اند فلج اند، چه اينكه اين منحني كوتاه، دولت باشد كه نظام شرق بر آن بود با سرمايه دار هاي معروف غرب باشند.
... فرمود براي اينكه اين مال كه به منزله خون است يك مدار 360درجه اي داشته باشد همه جا بگردد و همه را زنده كند بايد مسئله في ء و امثال في ء عادلانه توزيع بشود «كي لايكون دوله بين الاغنياء منكم.»
... ملتي كه با اقتصاد و مالش فاصله داشته باشد و فقير باشد، دين داري آن ملت مشكل است.(2)
شاخص هاي حكومت الهي و شيطاني آيت الله شيخ مجتبي تهراني:
ما دو نوع حكومت داريم؛ حكومت شيطاني و حكومت رحماني. حكومت، اگرحكومت شيطاني باشد، سه اهرم اصلي ابزار كارشان است؛ تطميع كردن چه با پول، چه با پست؛ تهديدكردن براي اينكه مردم را به سوي خودشان بكشند يا با شهوت يا با ترس؛ و تحميق كه عبارت است از سوءاستفاده كردن از باورهاي ديني مردم. اين كار، كار آنها است. اما امام حسين(ع) اين كار را نكرد، بلكه عكس بود... مشخصه حكومت الهي اين است كه هيچ گاه براي پيشبرد اهدافش، از اين ابزار استفاده نمي كند. در حكومت الهي هيچ خبري از اين حرف ها نيست. در حكومت الهي اصلا بحث فريبكاري و بهره گيري از بي خبري مردم و بي خبرگذاشتن آنها نيست. امام حسين(ع) به حسب ظاهر قيامي كه كرد براي اين بود كه حكومتي مادي و شيطاني را براندازد تا به جاي آن حكومتي الهي و رحماني بر مسلمين حكومت كند.
جهل عامل مرگ جامعه امام حسين دنبال اين بود كه امت اسلامي را اصلاح كند؛ هم ظاهر و هم باطن امت را مي خواست اصلاح كند. البته براي اصلاح باطن، از راه ظاهر بايد وارد شويم. گام اول اين است تا راه براي گام دوم باز شود. به تعبير ديگر «جهل» است كه موجب مرگ شخص و موجب مرگ امت و جامعه است؛ و «بينش» است كه به فرد حيات مي دهد و به اجتماع و امت حيات مي دهد. امام حسين مي خواست اين امت مرده را زنده كند. بنابراين، حركت اصلاحي و امر به معروف و نهي از منكر امام حسين(ع) مقدمه بود براي اينكه به امت شعور بدهد. حضرت مي گويد خودت بايد بفهمي، نه اينكه من به تو تحميل كنم. اصلاً شعور تحميلي نيست. ما همه شعور داريم، عقل داريم، فكر داريم، اما اين را بايد به كار بيندازيم تا خودمان حق را از باطل تشخيص بدهيم.
جابه جايي هدف و وسيله انگيزه قيام امام حسين(ع) اين تعبير امام حسين كه خودش مي فرمايد: «و علي الاسلام والسلام» چون دارد مي بيند كه اينها هدف و وسيله را جابه جا كرده اند و اين جابه جايي بعد به تدريج منجر به از بين رفتن اسلام مي شود. در نگاه آنها اسلام اصالت نداشت و هدف نبود. بي بند و باري رواج داشت و در نتيجه در «اصالت الاباحه ها» باز مي شد. باب لاابالي گري باز مي شد و احكام شريعت به دست فراموشي سپرده مي شد. قضيه اين بود. اول جابه جايي هدف و وسيله بود، ولي بعد از آن و به تدريج تمام احكام شريعت فراموش مي شد. اول اسلام هدف بود و حكومت وسيله بود، اما حالا كه حكومت اصل شده و اسلام ابزار است امام حسين(ع) قيام مي كند.(3)
وظيفه رسانه ملي آيت الله صافي گلپايگاني :
به مسئولين محترم صدا و سيما توصيه مي كنم آنچه در چهارچوب تعاليم اسلامي موجب تقويت معرفت ديني و آگاهي افراد به جريان هاي سياسي و دام هاي ابليسي و انحرافي دشمنان اسلام باشد و سبب شناخت بيشتر انسان نسبت به دين و زندگي سالم مي شود و حس استقلال اسلامي و فروتن نبودن در برابر كفار و مستكبرين را تقويت مي كند، حاكم كنند و از بخش هايي كه متضمن غنا و ساز و آواز و استعمال آلات طرب و مناظر مهيج باشد اجتناب كنند.(4)
لزوم حفظ هويت ديني در نظام اسلامي افتخار ما اين است كه هويتمان اسلام، قرآن و احكام الهي در جامعه است و بايد تلاش كنيم آنها را در جامعه حفظ كنيم.
... در نظام اسلامي بايد ارزش هاي ديني چون حجاب، تعاليم قرآني جاري باشد و نبايد شاهد هرج و مرج باشيم.(5)
ملاك دوستي و دشمني فقط خدا آيت الله مصباح يزدي:
مسلمان واقعي بايد ملاك دوستي و دشمني هايش فقط خدا، دين و ايمان باشد. براساس اين ملاك، در اين زمان ما بايد كساني را كه موافق اسلام و نظام اسلامي هستند- چه خويش و چه بيگانه- مثل جان خود دوست داشته و از ايشان حمايت كنيم، و كساني را هم كه با اين نظام مخالفند و درصدد براندازي آن هستند و عليه آن توطئه مي كنند دشمن بداريم و باآنان مخالفت كنيم؛ كساني كه نمي خواهند احكام اسلامي اجرا شود و با صراحت مي گويند ما طرفدار سكولاريزم و تفكيك دين از سياست هستيم. آنان دين را به حاشيه مي رانند و معتقدند دين نبايد در متن زندگي مردم جايي داشته باشد.(6)
آثار و تبعات لقمه حرام درجامعه آيت الله مظاهري:
يكي از تبعات غذاي حرام، اين است كه توجه و بيداري را از انسان سلب كرده، او را در غفلت فرو مي برد.وقتي چنين شد، حال عبادت ندارد، از نماز لذت نمي برد و بدتر از آن، از گناه لذت مي برد. به مرتبه اي از سقوط مي رسد كه رابطه با خدا برايش مشكل است و نه تنها موفق به خواندن نماز شب نمي شود، بلكه توفيق نماز اول وقت نيز از او سلب مي شود.
از ديگر تبعات مال حرام، پديد آمدن جهل مركب براي انسان است. به اين معنا كه كار زشت درنظر او جلوه نيكويي دارد.قرآن كريم، ورشكسته ترين افراد در قيامت را كسي مي داند كه اعمال ناشايست خود را نيك مي پندارد.
افراد جامعه اي كه مبتلا به مال حرام است، دچار جهل مركب مي شوند. چنين اجتماعي مي رسد به آنجا كه از لحاظ فرهنگي مشكلات فراواني دارد، اما تخيل مي كند كه از برترين فرهنگ ها برخوردار است. فرهنگ اسلام در بين افراد آن جامعه، خرافي تلقي مي شود؛ چادر بين آنان ارزش ندارد، بلكه يك خرافه است. پوشش غربي را امتياز مي دانند. دين، نماز، مسجد و محراب را مسخره مي كنند و رفتارهاي زشت و ناپسند و فرهنگ غرب را نيكو مي دانند. ظلم، درچنين جامعه اي معتبر است و ريا و رشوه، در بين افراد آنان عادي است و امتياز محسوب مي گردد.
راهكار مقابله با فساد اخلاقي، اداري، اقتصادي حكومت اگر همه دولت ها و ملت ها براي احياي امر به معروف و نهي از منكر برنامه ريزي و تدبير لازم را داشته باشند، دامنه معضلات و مفاسد اخلاقي و اجتماعي دردنيا به شدت كاهش خواهد يافت.
البته نكته مهم دراين جهت آن است كه مسئولان،حاكمان و مردم درهمه كشورها،اصلاح را از خودشان شروع كنند و پس از آن براي اصلاح ديگران و جامعه، گام بردارند.
... اگر مسئولان نهادها و ارگان هاي دولتي، مبارزه با مفاسد اخلاقي، اداري و اقتصادي را از خودشان آغاز كنند و مردم نيز دراين خصوص بي تفاوت نباشند و علاوه بر مراقبت از خود و نزديكانشان، به حد تذكر و ارشاد زباني كه وظيفه حتمي آنان است، به امر به معروف و نهي از منكر بپردازند، در مدت كمي اين معضلات بزرگ برچيده خواهد شد.(7)
آفت بي توجهي به ابعاد مفهومي و سلوكي قرآن استاد حسن رحيم پور:
متاسفانه به نظرمي رسد مسئله قرائت قرآن در محافل، بيشتر به صوت احسن توجه مي شود و اين يك نكته انحرافي است كه به آهستگي درمجالس و محافل قرآني راه پيدا مي كند. مبادا كم كم زيبا خواندن قرآن اصالت پيدا كند و ما را به سوي ريتم و آهنگي غير از شان قرآن سوق دهد.
وي با تاكيد بر آنكه قرآن بايد با صوت خوش خوانده شود اما نبايد به صوت زيبا اصالت داد، افزود: پيامبر اكرم(ص) 1400 سال پيش نسبت به اتفاقات جامعه قرآني امروز پيش بيني هايي را داشته و فرموده اند: پس از من كساني خواهند آمد كه فقط قرآن را خوب مي خوانند ولي اقتصاد، سياست، خانواده، دستگاه قضا و حقوق بشري آنها قرآني نيست، آنها فقط قرآن را زيبا مي خوانند و به معنا و مفهوم آن توجهي ندارند.
پي نوشت ها 1-حوزه، 8/4/90
2-شفاف، 13/4/90
3- فارس، 14/4/90
4-مهر،12/4/90
5-حوزه، 15/4/90
6-حيات، 11/4/90
7-حوزه، 19/4/90
8-فارس، 12/4/90 کیهان |