مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی مشاوره خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
دانستنیهای پزشکی
زندگی ایده آل
راههای کسب موفقیت
پیوندهای ویژه  
خطبه حضرت علی در نخستین روز...
نمازهاى وارده در شبهای ماه مبارک...
صفات جمال و کمال خدا
علم و علم آموزی در اسلام
شرح ازدواج پیامبر (صلی الله...
صفات الهی در قرآن کریم
آرامش و همدلی بعداز تشویش و...
راه رسیدن به بهشت از نگاه قرآن...
شیوه وضو گرفتن پیامبر(صلی الله...
مهمان صخره ها
چگونه عذرخواهي را به فرزندمان...
چگونه از چاقی فرزندمان پيشگيری...
گردش زندگی بر مدار شما
مشکل بینایی فرزندتان را تشخیص...
در سختی ها، یار و همدم باشید...
فوايد شير مادر براي نوزاد و...
نکات ایمنی مصرف گاز شهری
مادران آینده را در یابید
علل کم رویی
بخور نخورهای ماه رمضان
قالی از جنس نقاشی
فرهنگ اینترنت
قصه وقصه پردازي درمثنوي مولوي
کدام بدتر است: سیگار، پیپ یا...
تسکین سردرد با روش های طبیعی...
داستان نویسی و فیلم نامه نویسی...
اقتصاد فرهنگ و وظایف فرهنگی...
تابستان دلپذیر با این عرقیات...
مکیال المکارم فی فوائد الدعاء...
ویژگی‌های «صیحه آسمانی»
مبنای قرآنی توسل به امام زمان...
تولد معجز آساى امام زمان (علیه...
مهدى موعود(ع) در گفتار دانشمندان...
چگونگی عدالت مهدوی
حکومت حضرت سید الشهداء پس از...
سن امام زمان(عج) به هنگام امامت...
انديشه افراط گرايي در كشتار...
انتظار در اعماق سرشت آدمی
شمه اي از سيماي نوراني حضرت...
امام خمینی فرمان عفو عمومی داد...
راه بزرگ چمران
بسترسازی برای پیروزی انقلاب...
ناگفته‌های هاشمی رفسنجانی از...
شهید بهشتی از دیدگاه امام(ره)...
شاه در برابر طوفان‌ها خود را...
اسلام ستیزی، جریانی سازمان یافته...
وضعیت زنان در خانه و جامعه...
وقتی شیرودی کمک بنی صدر را نپذیرفت...
اختلافات نواب صفوی و آیت‌‌الله...
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
صدرنشینی رویایی سپاهان در شب وداع تراکتور/ وضعیت عجیب تیم‌های گروه هفتم
تیم فوتبال سپاهان با پیروزی پرگل مقابل السد قطر صدرنشین شد و تراکتور سازی با شکست در عربستان از پیکارهای...
دورتموند با شکست وولفسبورگ به فينال رسيد
بوروسيا دورتموند در نيمه نهايي جام حذفي آلمان ميزبان وولفسبورگ بود و موفق شد با پيروزي 2 بر صفر به فينال...
قراردادهای میلیاردی و کیفیت پایین فوتبالیست‌ها/ پول‌هایی که از کیسه مردم می‌رود
خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: وزارت ورزش باید به طور جدی موضوع خصوصی سازی را عملی کند تا از کیسه مردم به...
"اتلتیکو"ی شگفتی‌ساز، بارسا را حذف کرد/ صعود به نیمه‌نهایی بعد از 40 سال
شب دوم از دور برگشت مرحله یک چهارم نهایی رقابتهای لیگ قهرمانان اروپا چهارشنبه شب با پیروزی اتلتیکومادرید...
جنجال میلیاردی پرسپولیس و فرار یک استقلالی از محرومیت/ لیگ جوش آورد!
خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: اگر دو تیم پدیده و نفت مسجد سلیمان با صعود از لیگ دسته اول فوتبال، لیگ برتری...
افشای رقم قراردادها هیچ اشکالی ندارد/ بازی سختی با تراکتورسازی داریم
سرمربی استقلال با بیان اینکه افشای قرارداد بازیکنان در رسانه‌ها هیچ ایرادی ندارد، گفت: آقای گودرزی به...
از امروز همه ایرانیان بیمه می‌شوند/ مردمی که بیمه ندارند برای دریافت بیمه مراجعه کنند
وزیر کار از بیمه شدن همه ایرانیان خبر داد و گفت: از امروز کسانی که بیمه نیستند می توانند برای دریافت...
هیچ کس نبايد فکر نکند که سخن گفتن علیه ایران برایش بی هزینه است
وزیر امور خارجه شب گذشته در نشست بیش از 70 تن از اندیشمندان، اساتید دانشگاه، پژوهشگران و نخبگان علمی...
اذعان وزیر خارجه آمریکا به کارشکنیهای رژیم صهیونیستی در مذاکرات سازش
وزیر خارجه آمریکا ضمن اذعان به شکست مذاکرات سازش به کارشکنیهای رژیم صهیونیستی به عنوان دلایل اصلی آن...
شکایت ذوب‌آهنی‌ها از سرمربی داماش/ پاسخ ادعاهای را با شکایت می‌دهیم
اصفهان – خبرگزاری مهر: مدیرعامل باشگاه ذوب‌آهن با انتقاد شدید از صحبت‌های یکشنبه شب سرمربی داماش گیلان،...
حاشیه در کمین تیم های ملی کشتی/ آیا فرایند انتخابی همچنان پابرجاست؟
با وجود روزهای آرام و کم‌حاشیه فدراسیون کشتی و فضای دور از تنشی که بر اردوهای تیم ملی حاکم است، برخی...
همیاری از لیگ بسکتبال انصراف داد/ فدراسیون: قانونی این اجازه‌ را نمی‌دهد
مسئولان هیات بسکتبال استان زنجان طی نامه‌ای به فدراسیون کناره‌گیری نماینده این استان از ادامه مسابقات...
جزئیات پیشنهاد کی‌روش به فدراسیون برای ماندن/ هزینه کادر فنی 12 میلیارد تومان
نایب رئیس اول فدراسیون فوتبال با بیان اینکه قبل از مذاکره رسمی با کارلوس کی‌روش جهت تمدید قرارداد باید...
نگاهی به اتفاقات هفته بیست و نهم لیگ برتر/ معرفی قهرمان از میان پنج تیم
خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: صدرنشینی نفت در هفته ناکامی فولاد و پرسپولیس، امیدوار شدن استقلال و سپاهان...
نوار ابزار
 
  دفعات نمایش: 6856    دوشنبه 16 دی 1387 

تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع دولت صفوی

تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع دولت صفوی

قرن‌هاست كه سرزمین ایران‌، به قلب‌ِ تشیع‌ِ دوازده امامی تبدیل گشته و بسیاری را به این اشتباه ‌انداخته است كه گویی از نخستین روزهای ورود اسلام به ایران‌، ایرانیان مذهب تشیع را انتخاب‌ كردند. در حالی كه آشنایی مختصر با تاریخ‌ِ اسلام در ایران‌، نشان می ‌دهد كه در آغاز، همه ‌مذاهب اسلامی‌، برای خود جای پایی در ایران داشتند و نه تنها سنیان و شیعیان‌، بلكه معتزلیان وخوارج و مُرجیان و از مذاهب فقهی‌، حَنفیان و شافعیان و اهل حدیث‌، هر كدام در شهر و دیاری‌، قدرتی به دست آوردند. در این میان‌، شیعیان‌، تدریجا وضعیت بهتری یافتند؛ در حالی كه خوارج كه كرّ و فرّ زیادی در جنوب ایران‌، در دو قرن نخست داشتند، به مرور و البته به طور كامل ‌از میان رفتند.
 
قرن چهارم و پنجم‌، دوران رشد شیعه در تمامی جهان اسلام و از جمله ایران بود. مهم‌ترین‌ مناطقی كه تشیع در آنها رشد كرد، عراق و شام و مغرب بود كه تحت سلطه آل بویه‌، فاطمیان مصرو حمدانیان سوریه درآمد. آن زمان‌، تشیع‌ِ در ایران هم‌، به دلیل فعالیت علمی شیعیان در بخش‌ مركزی‌اش و همچنین حمایت‌های آل بویه و وزرای آنان‌، پیشرفت هایی داشت‌.سقوط فاطمیان‌، برافتادن حمدانیان و روی كار آمدن دولت‌های افراطی سنی از قبیل ایوبیان و سپس ممالیك و در نهایت عثمانی‌، سرنوشت تشیع را در بلاد عرب‌، با مشكل روبرو كرد. ایندر حالی بود كه شانس موفقیت تشیع در آن نواحی‌، اگر بیش از ایران نبود، قطعا كمتر از آن نبود. آخرین باقی مانده جامعه شیعه در حلب‌، توسط دولت عثمانی به شدّت سركوب شد. و البته این‌ دولت نتوانست تشیع را از بعلبك و جنوب لبنان از میان ببرد، چنان كه نتوانست علویان آناتولی را قلع و قمع كند.
طی‌ّ دورانی كه تشیع در شام زیر فشار ممالیك بود، تشیع در ایران به آرامی رشد كرد. آن‌زمان‌، مانع مهم رشد تشیع كه همزمان عامل ترقی آن هم بود، و این امری شگفت است‌، فراگیرشدن تصوف بود. تصوف‌، مذاهب اسلامی را خنثی می‌كرد. به همین دلیل‌، هم تسنن را خنثی ‌كرد و هم تشیع را از فعالیت چشمگیر باز داشت‌. در این وقت‌، خلافت سنی هم از میان رفته بود گرچه در این اواخر، وجود آن هم مانعی برای رشد تشیع نبود.
اما از همه مهم‌تر، آن كه‌، این زمان‌، مهم‌ترین حامی تشیع ایران‌، تشیع حله و عراق بود كه‌ روی ایران تأثیر می‌گذاشت‌. مكتب حله برای دو قرن پیاپی بر تشیع ایران تأثیر گذاشت‌. در همین ‌مدت‌، پیدایش نحله‌های صوفی ـ سیاسی ـ شیعی سربداران‌، مرعشیان و مشعشعیان به تدریج‌ زمینه هایی را برای برآمدن خانقاهی شیعی فراهم ساخت‌.دویست سال طول كشید تا خانقاه شیخ صفی‌، یكی از همان نحله‌های صوفی ـ سیاسی بتواند از مرز تصوف عبور بگذرد و به تشیع امامی وارد گردد. این اتفاقی بود كه در سالهای پایانی قرن‌نهم هجری رخ داد. آن هم زمانی كه علایق شیعی‌، تقریبا در بیشتر مناطق مركزی ایران‌، جاگیر شده بود. تشیع دولت قراقویونلو كه از بغداد تا تبریز و از آن‌جا تا اصفهان حكومت می‌كرد، توجیه طلوع و ظهور دولت صفوی در مرحله بعدی بود.
در نهایت‌، دولت صفوی در سال 906 تشكیل شد و تشیع امامی‌، پس از یك هزار سال ‌سركوب و تقیه‌، توانست دولت مطلوب خود را به دست آورد. شادمانی ناشی از تشكیل این ‌دولت‌، در بسیاری از متون تاریخی دوره صفوی كاملا مشهود است‌.
این است داستان مختصری كه شرح تفصیلی آن در این كتاب آمده است‌.
نكته گفتنی آن كه نگارش در زمینه تاریخ تشیع امر تازه‌ای نیست‌. یكی از كهن‌ترین آثار دراین زمینه‌، مجالس المؤمنین‌ قاضی نورالله شوشتری (م 1019) است كه به معنای دقیق كلمه‌، تلاش‌ كرده است تا دایرة المعارفی از تشیع و به خصوص تاریخ آن‌، با تقسیم بندی فصولی منظم به‌ دست دهد. در این اواخر، عبدالعزیز جواهر الكلام‌، كتاب آثار الشیعة الامامیه را نوشت (تهران‌، كتابخانه مجلس‌، 1307) كه مجلد چهارم آن تاریخ تشیع در میان امیران و وزیران است و در حد خود از آثار خوب و سودمند محسوب می‌شود. این كتاب‌، به رغم آن كه اسلوب نگارش آن ‌قدری كهنه شده‌، اما اثری است پر مطلب‌، سودمند و روشمند كه در زمینه تاریخ تشیع‌، یك اثرقابل توجه به حساب می‌آید.
با برآمدن خورشید انقلاب اسلامی‌، تحقیقات شیعه‌شناسی كه سابقه‌ای در غرب داشت‌، به ‌طور جدّی آغاز شد و طی دو سه دهه گذشته‌، آثار فراوانی در این زمینه در زبان فارسی و عربی وانگلیسی در ایران و سایر كشورها انتشار یافت‌. دو دایرة المعارف یكی عربی از سید حسن امین ودیگری از شماری از نویسندگان ایرانی‌، از جمله آثاری است كه در این دوره به نگارش درآمده ‌است‌. در ارتباط حوزه تصوف و تشیع‌، هنوز هم و به رغم وجود كتاب كامل شیبی با عنوان الفكرالشیعی و النزعات الصوفیه كه با ترجمه خوب آقای ذكاوتی تحت عنوان تشیع و تصوف چاپ شده‌، نیازمند كارهای بهتری هستیم‌.
طی‌ّ سه سال گذشته‌، با گشوده شدن دروازه‌های عراق و خلاصی آن از استبداد بعثی‌، آثارجدیدی در باره تشیع‌ّ به زبان عربی توسط محققان نوشته شد كه چندین برابر آن چیزی است كه‌ در دو دهه پیش از آن نوشته شده بود. همچنین در سالهای اخیر شیعیان عربستان و لبنان‌، تحقیقات تازه‌ای در باره وضعیت و سابقه تشیع در بلاد خود انجام دادند كه برخی از آنها، كارهای‌ درخور و قابل ستایش است‌. بدین ترتیب‌، اكنون در جایی ایستاده‌ایم كه می ‌توانیم مدّعی باشیم ‌در این زمینه‌، بستری فراهم شده است كه راه را برای تحقیقات جزئی‌تر و در عین حال دقیق‌ترهموار می‌كند.
در میان‌ِ آنچه در این باب نوشته شده است‌، كتاب حاضر تلاشی در جهت نشان دادن مسیر پیشرفت تشیع در حوزه ایران اسلامی است‌. به همین دلیل‌، در باره تأسیس شیعه‌، جز اندكی سخن‌ گفته نشده است‌. در باره تشیع در سایر كشورها هم‌، تنها فصل بسیار كوتاهی آمده كه اختصاص به‌ تشیع در عراق و حلب دارد. در ارائه آن فصل‌، هدف آن بوده است تا در مقایسه‌، وضعیت تشیع‌ایران در قرن‌های پنجم تا نهم بهتر شناخته شود.باید یادآور شد كه هدف از نگارش این اثر، شرح تاریخ سیاسی شیعه در ایران نبوده است‌، بلكه به طور كلی نشان دادن چگونگی بسط تشیع در این دیار بوده و به همین دلیل‌، نوعی سبك توسعه جغرافیایی ـ ادواری مورد استفاده ما قرار گرفته است‌. بر همین اساس‌، تلاش شده است تا از هر آنچه می‌تواند در ارائه تصویری از این توسعه كمك كند، استفاده كنیم‌. تاریخ سیاسی شیعه‌ در ایران‌، یا مناسبات تصوّف و تشیع می‌توانند موضوعات مستقلی برای تحقیق باشند.
پایان این كتاب‌، آغاز روی كار آمدن دولت صفوی است‌. مطالبی كه در باره صفویه و تلاش‌ آنان برای بسط تشیع در ایران وجود دارد، در كتاب دیگر ما با عنوان صفویه در عرصه دین‌، سیاست‌ و فرهنگ‌ آمده است‌.
کتاب در 952 صفحه در قطع وزیری همراه با فهرست اعلام و امکنه منتشر شده است

مولف: رسول جعفریان ناشر: انصاریان محل نشر: قم تاریخ نشر: 1385

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   
3468
خوب بود
شنبه 1 خرداد 1389
ل.قربانی
سلام.خسته نباشید.خوب بود. موضوعی برای پایان نامه رشته تاریخ تشیع میخواستم،ممنون میشوم به من کمک کنید،موضوعی را انتخاب کنم که موضوع پایان نامه ای نبوده باشد.مرسی
دوشنبه 7 اسفند 1391
صبا
تقریبا خوب بود
سه شنبه 12 اردیبهشت 1391
مهیار آقایی
باسلام،من باید تحقیقی در قالب نحوه ورود تشیع به ایران تحویل دهم لذا از شما متشکر می شوم اگر من رو کمک کنید. باتشکر
یک شنبه 24 مرداد 1389








ارتباط با ما نوار ابزار اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما