بزرگترين حادثه در تاريخ بشريت

بعثت پيامبر اعظم(ص) حادثه اي بسيار بزرگ است، بلكه بزرگترين حادثه در تاريخ بشريت و سرآغاز تحولاتي عظيم در جهان بشريت. اين حادثه همراه و قرين با حادثه عظيم ديگري است، چون نزول قرآن.
همراهي اين دو حادثه بزرگ در آيات قرآن مورد تأكيد قرار گرفته است.
"اوست خدايي كه در ميان درس ناخواندگان پيامبري از ميان خودشان فرستاد تا آيات الهي را بر آنان تلاوت كرده و آنان را پاك گرداند و كتاب و حكمت را به آنان تعليم دهد، گرچه پيش از آن در گمراهي آشكار بودند." (سوره جمعه، 2)
همراهي اين دو حادثه با يكديگر، هر يك مؤيد عظمت ديگري است. به سخني دگر، كمال بعثت بي نزول قرآن و كمال قرآن بدون تحقق بعثت قابل دستيابي نبود.
كمال بعثت در رساندن پيام الهي به بهترين شيوه و كاملترين صورت است و كمال نزول قرآن در ارسال انسان كاملي است كه مأموريت ابلاغ آن به مردم را به خوبي به انجام رساند.
براي بعثت، پيامبري بايد مبعوث شود كه آمادگي دريافت كلمات و آيات الهي را داشته باشد. اين آمادگي از طفوليت پيامبر(ص) آغاز شد. بنا به فرموده اميرالمؤمنين(ع) در خطبه قاصعه، خداوند از هنگام طفوليت پيامبر(ص) بزرگترين فرشته اش را براي سوق دادن آن حضرت به سوي مكارم اخلاق و اخلاق نيك همراه حضرت كرد و هر چه به زمان بعثت نزديكتر مي شد، هشدارها و زمينه هاي ايجاد آمادگي نيز شديدتر مي شد؛ به گونه اي كه بنابر نقل مفسر بزرگي چون علي بن ابراهيم قمي، از 37 سالگي، آن حضرت گاه صداهايي مي شنيد كه او را "رسول ا..." خطاب مي كردند، بدون اينكه كسي را مشاهده كند و سرانجام در چهل سالگي آن رخداد عظيم به وقوع پيوست و اين در حالي بود كه پيامبر اعظم(ص) آگاهي و آمادگي كافي براي مواجهه با اين رخداد را كسب كرده بودند. بنابر ديدگاه برگرفته از مكتب اهل بيت(ع) چنين چيزي امكان ناپذير است كه خداوند كسي را به نبوت مبعوث كند، اما بيداري و وقار و آرامش لازم براي تصدي اين مسؤوليت بالا را به او عطا نكند. امام صادق(ع) در پاسخ صحابه برجسته اش، زرارة بن اعين، كه پرسيد: چگونه پيامبر(ص) نترسيد آنچه بر او نازل شده از القائات شيطان نيست؟ فرمود: خداوند آن گاه كه بنده اي را به عنوان پيامبر(ص) بر مي گزيند، آنچنان آرامش و طمأنينه اي بر او نازل مي كند كه دريافته هاي غيبي همچون مشاهدات ظاهري مورد يقين اوست.
ورود دستان جعال در تاريخ اسلام به ساحت قدس روايات مربوط به پيامبر اكرم(ص) به مهمترين بخشهاي حيات نبوي(ص) - يعني عهد بعثت - چنين دستاوردي را به دنبال داشته كه پيامبر(ص) ترديد كننده در اصل بعثت معرفي مي شود و اين نيز جلوه اي ديگر از مظلوميت پيامبر اعظم(ص) است كه به آن حضرت نسبت داده مي شود. اينكه در آن لحظات بي بديل در غار حرا، چه رخ داد، بر كسي جز خدا، پيامبر(ص)، جبرييل و محرمان اسرار نبوي(ص) از بيت رسالت معلوم نيست.
اما روايات مكتب اهل بيت(ع) و غيره بيانگر اين مطلب است كه نزول طلايه هاي آيات الهي در آن لحظات اتفاق افتاده است. آياتي كه سخن از خواندن و آموختن دارند. پنج آيه آغازين سوره علق به عنوان بشارت شروع نبوت در 27 رجب سال چهلم عام الفيل يا سال چهلم زندگي پيامبر(ص)، توسط فرشته نازل كننده وحي، يعني جبرييل امين تنها به عنوان بشارت آغاز دوراني بس شكوهمند نازل شد و از آن پس تا سه سال وحي نازل نشد، زيرا آن حضرت دوره آماده سازي نيروهاي اوليه را طي مي كرد.
از سومين سال بعثت نزول مستمر و يكپارچه وحي آغاز شد، دوره اي كه بيست سال به طول انجاميد و در آخرين روزهاي حيات نبوي(ص) پايان يافت.
براساس روايات مكتب اهل بيت(ع)، پيامبر با اطمينان خاطر و قلبي مالامال از شوق براي انجام مأموريتي سنگين به سوي مكه شتافت. مأموريت عظيم نبوي(ص) كه با بعثت آغاز شده بود، عامل محو فرهنگ منحط جاهلي و جايگزيني فرهنگ قرآني بود و اين يعني جايگزيني توحيد به جاي كفر و شرك، خدامحوري به جاي خودمحوري - محاسن اخلاقي به جاي رذايل جاهلي و احقاق عادلانه حقوق فردي، خانوادگي و اجتماعي به جاي تضييع يا افراط و تفريط در آن. روشن است كه چنين جايگزيني نيازمند تحولي بنيادين در جوامع آن عصر است، تحولي كه نمودهاي آن هنوز جريان دارد. بعثت براي تقسيم مكارم اخلاق و خلق پيامبر(ص) نيز خلق قرآني رسالت او تحول بنيادين اخلاقي بود. قرآن محور اين تحول بود. "وحي قرآني" مبين خطوط اصلي، و "وحي بياني" يعني تبيينهاي نبوي نسبت به حقايق قرآني، ترسيم كننده خطوط جزير و فرعي بود، اما فراتر از همه، سيره نبوي(ص) است كه مجمع همه تلاشهاي بياني است. نزول قرآن و تبيين كلامي آن توسط پيامبر(ص) در فرايند بعثت، همه مقدمه نزول "لقد كان لكم في رسول ا... اسوه حسنة" بود. بشريت جدا از فرامين و دستورهاي شفاهي و مكتوب، نياز اساسي به الگويي عيني در وادي عمل داشت شخصيت اخلاقي پيامبر اعظم(ص)، تجسم عيني همه فرامين شفاهي و مكتوب اخلاقي بود كه انبياي سلف و خود آن حضرت در قالب بيان و سخن مكتوب عرضه كرده بودند كه از اين مسأله جايگاه والاي سيره نبوي(ص) مشخص مي شود.
مردمان اين نسل و بشريت مبتلا به آيينهاي جاهلي، بيش از هر زمان ديگر نيازمند الگويي برتر، پاك و معصومند. الگويي كه هر چند در زماني كهن در اين عرصه پا نهاد، ولي وصف او آن چنان باقي است كه گويي امروز نيز در ميان بشريت زندگي مي كند.
هر چند حقيقت وجودي او همواره حاضر در ميان بشريت، بلكه در عالم هستي است. در سنگيني وظيفه عالمان سيره شناس همين مقدار بس كه مي خواهند چهره عيني و عملي پيامبر اعظم(ص) را از خلال نقليات مكتوب استنباط و استخراج كرده و به عنوان اسوه و الگوي بشري عرضه كنند. اين چهره نبايد همچون چهره عرضه شده در برخي از روايات از غير مكتب اهل بيت(ع) از تصوير پيامبر(ص) باشد كه به هر چيزي جز تصوير والاترين پيامبر(ص) شباهت دارد!
عظمت خدمت اهل بيت(ع) به پيامبر(ص) قرآن و بشريت زماني روشن تر مي شود كه نگاهي تطبيقي به روايات ترسيم كننده اخلاق فردي و اجتماعي پيامبر(ص) داشته باشيم.
پيش از اين تنها به يك نمونه درباره حال پيامبر(ص) پس از نزول اولين وحي قرآني اشاره كرديم. از اين رو به جاست كه به سيره شناسي به عنوان يك تلاش سنگين و اجتهادي كه نيازمند پشتوانه محكم علمي است بنگريم و در اين سال مبارك چهره عيني آن حضرت را دقيق تر ترسيم كنيم.

دكتر محمدرضا جباري
www.qudsdaily.com

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار