منشأ ناپلئوني اختلاف ميان مسلمانان

چكيده:

الگوهايي كه ناپلئون در اشغال مصر از آنها استفاده كرد، اكنون نيز توسط آمريكا و انگليس و ديگر كشورهاي تجاوزگر در جاي جاي جهان اسلام در حال اجرا است. فرانسه و انگلستان پس از نابودي دولت عثماني و توافق با يكديگر، به دنبال حذف اسلام از زندگي اجتماعي مسلمانان براي تسلط كامل بر شرق و جهان اسلام بودند و اكنون در اين مسير با اروپا متحد ميباشند. سياست فعلي ايالات متحده در عراق و افغانستان نيز بايستي به عنوان بخشي از تاريخ طولاني حملات غرب عليه مسلمانان شناخته شود. مظفر اقبال سابقه اين حملات را در طول 200 سال گذشته بررسي ميكند.
من به اينجا نيامدهام؛ مگر با اين هدف كه حقوق شما را از دستان ستمگران پس بگيرم. هرگز مشكل نيست كه تصور شود، اين جمله گفتهي جورج دبليو بوش، رييس جمهور آمريكا، يا توني بلر، نخست وزير انگليس باشد. اين جمله منعكس كننده آنچه كه پل برمر هنگام رسيدن به بغداد بيان كرد نيز ميباشد، اما در حقيقت، سخنان مردي 28 ساله است كه در 28 ژوئن سال 1798، با يك ناوگان متشكل از 400 كشتي حامل 000/36 سرباز وارد مصر شد. اين مرد جوان كه نامش را به عنوان آخرين پادشاه مستقل فرانسه در تاريخ ثبت كرد، در اين ويژگي منحصر به فرد بود كه با اشغال يك منطقه حياتي از مسلمانان، دورهي جديدي از تاريخ را آغاز نمود.
در طول 150 سال بعد، تمام جهان اسلام به استعمار درآمد. اشغال مصر توسط ناپلئون، تنها 3 سال طول كشيد (1801 ـ 1798)، اما او الگوهايي از اشغال و سركوب را پايهگذاري كرد كه تا به امروز نيز باقي مانده است. اين الگوهاي اشغال و همچنين مكانيسمها و روشهاي سركوب كه در طول اين سه سال بنا نهاده شد، اكنون بيش از دو قرن است كه در خدمت ارتشهاي اشغالگر غرب ميباشد. پس، اين اشغال قديمي و فراموش شده مصر، حادثه بسيار مهمي در تاريخ اسلام است، و ميتواند به عنوان مادر تصرفات و اشغالهاي بعدي نام گيرد.
از آن روز شوم ـ 28 ژوئن 1798 ـ تا كنون تمامي جهان اسلام مورد حمله و اشغال سلسلهاي قرار گرفته است كه تخريب اساسيترين نهادها و سنتهاي آن رنجي طاقتفرسا براي مسلمانان در بر داشته است. البته تغييراتي در شيوههايي كه ابتدا ناپلئون از آنها استفاده ميكرد، رخ داده است؛ سلاحهاي مرگبار بسياري اختراع شده است و روش حكمراني بر سرزمينهاي اشغالي اصلاح گرديده است، اما الگوهاي اساسي كه ابتدا در مصر پايهگذاري شد، تغيير نيافته است. شگردهايي كه توسط ناپلئون به كار گرفته ميشد تا مردم بومي را به كشتن يكديگر وادار كند، توسط اشغالگران در افغانستان و عراق به كار گرفته ميشود. ناپلئون مقاومت در برابر اشغال را شورش ميناميد و كساني كه در اين مقاومتها شركت ميكردند، شورشي ناميده ميشدند. اين كلمات اكنون در عراق، افغانستان و ديگر سرزمينهاي اسلامي اشغالي نيز به كار برده ميشود.
هنگامي كه مردم قاهره، عليه نيروهاي اشغالگر در 21 و 22 اكتبر سال 1798 طغيان كردند، ناپلئون به ارتش خود دستور داد تا فشار وحشيانهاي را براي آرام ساختن شورش به كار گيرند. فرانسويها توپهاي خود را در زمينهاي مرتفع قرار دادند و باراني از آتش را بر سنگرهاي مقاومت فرود آوردند؛ حتي مسجد مقدس الزهرا نيز از اين حمله مستثني نشد. آيا اين دقيقاً همان چيزي نيست كه اكنون در فلوجه، نجف و كربلا در حال رخ دادن است؟ فرانسويها قادر بودند كه در عرض 36 ساعت مقاومت نظامي را پايان دهند؛ اما آنها هنگامي كه جنگ پايان يافت نيز متوقف نشدند، بلكه شروع به جست و جوي خانه به خانه، مجازات مردم عادي و اعدام آنهايي كه گمان ميشد فعالترين افراد عليه فرانسويها ميباشند، نمودند. و اين همان چيزي است كه اكنون شاهد وقوع آن در عراق اشغالي ميباشيم.
عبدالرحمن الجابرتي برجستهترين مورخ مسلمان قرن هجدهم كه در سال 1753، در خانداني عالم پرور به دنيا آمد، سه شرح در مورد سه سال پر تحول اشغال مصر توسط فرانسه، نوشته است. او حوادث را با مشقت فراوان شرح داده و جزييات را بدون هيچ دخل و تصرف گردآورده است.
تاريخچهي روزهاي آغازين اشغال مصر توسط فرانسه، كه در زمان تهاجم فرانسه نوشته شده است و اندكي بيش از شش ماه را پوشش داده است، براي شناخت الگوهاي اشغال كه در آن زمان به وجود آمد، از اهميت بسياري برخوردار ميباشد. اين الگوها عبارت است از:
تلاشهاي ناپلئون براي فريب مردم محلي، اعلام همدردي او با اسلام و رسول اكرم(صلی الله علیه و آله) و الگوي حكومت حضرت. كتابهاي الجابرتي اطلاعات سودمندي در مورد شكستهاي متعدد مسلمانان در اختيار ميگذارد.
اجازه بدهيد، شفاف بگويم: آنچه كه اكنون در عراق و هر جاي ديگري از جهان اسلام در حال وقوع ميباشد، با آنچه كه از ژوئن سال 1798 به بعد در مصر رخ داده است، ارتباط دارد. اين رابطهها بايستي كاملاً بررسي و كاوش شود تا اينكه بتوان تاريخ درستي در مورد سركوبي و شكنجه مسلمانان نوشت. اين نه وظيفه اشخاص كه وظيفه نهادها ميباشد و نيازمند شكلگيري و ايجاد مباحثه و سخنراني است، نه كارهاي علمي و تحقيق فردي؛ و حال آنكه متأسفانه حتي يك نهاد در جهان اسلام وجود ندارد كه به اين امر اختصاص يافته باشد. اين يك فاجعه بسيار بزرگ است كه تاريخ حقيقي يك پنجم جمعيت جهان از آنها دزديده شده است؛ و در ميان هزاران نهادي كه در سرزمينهاي ما وجود دارد، يك نهاد بدان نميپردازد.
در اين ستون نميتوان تاريخ نوشت، ولي نامناسب نيست كه به برخي از ويژگيهاي اصلي اين حوادث كه از ژوئن 1798 آغاز شد و خسارات آن تا دو قرن بعد ادامه داشت، اشاره كنيم.
در ميان منابع ناپلئون، نوشتههايي از كومت دي ولني، مسافر فرانسوي كه كتاب سفر به مصر و سوريه او در سال 1787 در دو جلد به چاپ رسيد، وجود داشت. سالهاي بعد ناپلئون در طول اسارتش در ساينت هلنا، هنگامي كه تفكرات و انديشههايش را در مورد سفر به مصر در سالهاي 1798 و 1799 براي جنرال برتند بازگو ميكرد، صريحاً به ولني اشاره ميكند و ميگويد: از ولني آموخت كه سه مانع در مشرق زمين فراروي تسلط فرانسه وجود دارد، و به اين نتيجه رسيد كه سه جنگ پيش رو است: اول عليه انگلستان، دوم عليه عثماني و سوم عليه مسلمانان. ناپلئون بسيار باهوشتر از گروه بوش، رامسفلد و برمر بوده است؛ او سخنان ولني را تقريباً لفظ به لفظ بيان ميكند، اما با حالت و روش ويژه خودش. او گروهي از دانشمندان و محققان را جمعآوري كرد تا او را در سفرش همراهي كنند. ناو فرماندهي خود را مشرق زمين نامگذاري كرد و به محض اينكه با امنيت به خشكي رسيد، اعلاميهاي صادر نمود، و در آن تلاش كرد تا از دشمني مصريها با حكومتشان براي تحكيم سلطه خود استفاده كند.
اعلاميه دوم جولاي 1798 ناپلئون بايستي قاب گرفته شود و بر سر در تمامي حوزهها و بخشهاي مربوط به تاريخ در سراسر جهان اسلام، به عنوان نشان و يادي از خلع مقام مسلمانان آويخته شود. اين سند پاسخ و راهنمايي در مورد دو قرن رنج و سختي ما است. اين نظامنامهي جنگ طولاني، وحشيانه و ويرانگر غرب عليه اسلام و مسلمانان است كه تا به امروز ادامه داشته و منبع و اصل تمامي اعلاميههايي است كه در شرايط گوناگون و تحت عناوين مختلف، بايستي طراحي و صادر شود. تمامي آنهايي كه ميخواهند شرح و تجزيه قتل عام مسلمانان را دريابند، بايستي اين اعلاميه را به خاطر بسپارند.
اين اعلاميه كه به واسطه گزارش عبدالرحمن الجابرتي براي ما حفظ شده است، به صراحت بيان ميكند كه ناپلئون در حقيقت به خاطر مصريهاي سركوب شده ميجنگيده است و براي آزاد كردن آنان از ظلم و ستم ـ كه در عين حال بيشترين ارادت و احترام را به اسلام و پيامبر اكرم(صلی الله علیه و آله ) داشته است ـ‌ به مصر رفته است. در واقع، ناپلئون براي دفاع از اسلام ميجنگيد! اظهارات مشابهي نيز توسط بوش و ديگران ايراد شده است كه بيان ميكنند، براي آزاد سازي عراق و اسلام حقيقي، عليه آناني كه سعي در تحريف اسلام دارند، ميجنگند. روشها و حيلههاي ديگري كه توسط ناپلئون استفاده گرديد، بارها و بارها در حملات و تصرفات بعدي تكرار شد. ناپلئون از برخي كساني كه لباس روحانيون را به تن داشتند، ولي هرگز لايق چنين عنوان مقدسي نبود، كمك گرفت تا اعلاميه خود را به زبان عربي قرآني ترجمه كند. قابل توجه است كه او زبان محاوره را براي اين منظور برنگزيد. او ميدانست كه استفاده از زبان عربي قرآني، سخنان او را قابل احترام خواهد كرد. سپس از مفتيها، ائمه جماعات و قديسهاي محلي خواست تا اين اعلاميه زشت و ناهنجار را در مساجد، مدارس و ديگر انجمنهاي مذهبي و اجتماعي بخوانند.
زيركي ناپلئون را از يك حادثه خاص ميتوان تشخيص داد. او شصت نفر از علماي برجسته دانشگاه الأزهر را به محل سكونت خود دعوت كرد و به آنان احترامات نظامي كاملي ادا كرد و سفرهاي بسيار مسرفانه تهيه ديد و با بيان شيواي خود در مورد قرآن و حضرت رسول اكرم(صلی الله علیه و آله )، به تملق آنان پرداخت و هدايايي نيز به آنان اعطا كرد. هنگامي كه آنها محل سكونت ناپلئون را ترك ميگفتند، كاملاً متقاعد شده بودند و از آن لحظه به بعد، ناپلئون ميتوانست در آرامش بياسايد.
گرچه اين درست است كه تمامي روشهايي را كه ناپلئون به كار ميبرد، ذهن فعال خودش نساخته بود، اما او معمار اصلي اين سياست بود كه از عقايد و احساسات مذهبي مسلمانان عليه خودشان استفاده كند. شايد او سياست تفرقه بينداز و حكومت كن را از انگلستان كه 148 سال در هند موفق بود (از سال 1650، هنگامي كه كمپاني هند شرقي ابتدا كارخانهاي در بنگال ساخت)، آموخته باشد، اما در مقايسه با خامي انگليسيها كه فقط به خيانتها، پيمانهاي دروغين و نيرنگهاي آشكار فكر ميكردند، ناپلئون فردي بسيار ماهرتر و عالمتر و با دركي گسترده از تاريخ بوده است. او نه تنها در يك منطقه حياتي مسلمانان تفرقه ميانداخت و حكومت ميكرد، بلكه دورهاي از غلبه و سلطه فرهنگي، سياسي و اقتصادي را آغاز كرد كه تا كنون نيز ادامه دارد. او اولين مانعي را كه بر سر راه تسلط فرانسه بر مشرق زمين وجود داشت (قدرت عثماني)، به جاي استفاده از قدرت، با استفاده از زيركي خود، از ميان برداشت. سپس فرانسه و انگليس، دومين مانع را نيز با رسيدن به يك توافق در مورد مناطق تحت نفوذ و سلطهي خود، رفع كردند. توافق مشابهي نيز اكنون موجب شده است تا اتحادي ميان انگليس و آمريكا با اروپا به عنوان شريكي ساكت در مورد جرمها و خلافها، ايجاد شود. سومين مانع، خود اسلام ميباشد؛ و اكنون انگليسيها، فرانسويها و آمريكاييها سخت در تلاشند كه اسلام را از زندگي اجتماعي مسلمانان محو كنند.
كافران ميخواهند تا نور خدا را با دهانهاي خود فرونشانند. خدا كامل كننده نور خود است، اگرچه كافران كراهت داشته باشند.([2])
اين آيه و آيات مشابه ديگر، با تضمين اينكه اسلام به عنوان يك دين، هرگز نابود نخواهد شد، اين نويد را به مسلمانان ميدهد كه در نهايت اين كلمهي الله است كه مستولي و غالب ميشود؛ با اين حال، اين مجوز را به ما نميدهد كه كنار بنشينيم و اجازه دهيم كه ستمگران به بدكاري و جرم خود ادامه دهند. در حقيقت، مسؤوليت مقابله با ستمگران، وظيفهاي است كه هيچ مسلمان معتقدي، نه در زندگي شخصي و نه در زندگي اجتماعي، نميتواند بدون دستيابي به نتايج مهم، از آن چشمپوشي كند. آنچه كه پيش روي امت اسلام قرار دارد، تا حد بسيار زيادي به واسطه عكسالعمل مسلمانان نسبت به سطوح چندگانه خشونت عليه آنان، كه بيش از دويست سال از آن ميگذرد، تعيين خواهد شد.([3])

پی نوشتها :

[1]. uaffar Iqbal ، متفكر مسلمان پاكستاني و از بنيانگذاران مركز سايت مسلم مديا (رسانه مسلمين).
[2]. الصّف (61) : 8 .
[3].http:/ail.oole.co و ماهنامه سياحت غرب، ش 44، اسفندماه 1385.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار