پوزيتيويسم (1

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•تاریخ و سیاست•واژه شناسی•حرف پ

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• خواب عجيب امام(ره) براي شهيد...

• اصلاحات مهدوی اصلاحات علوی

• دوستي از منظر دين اسلام‏

• آثار حضور در مسجد

• عبور حیوانات از جاده ها!

• آرمان هاي انقلاب اسلامي از ديدگاه...

• معرفي امام عصر علیه السلام در...

• 8 عامل چاقي

• آگاهانه و آزادانه همسرتان را...

• درمان حبّ دنیا

• انعکاس مناظر دیدنی در آینه های...

• ما و تحریمها

• غزل نوسروده آیت الله صافی گلپایگانی...

• سوزش سردل

• آراستگي پوشش يا مدگرايي!؟

• اعتدال در غذا و خوراک

• تصاویری از دنیای زیبای پرندگان...

• نگاهي به قيام مختار ثقفي

• منصور حلاج مدعی مهدویت

• حضرت زهرا (سلام الله علیها)...

• فرمولی برای حل اختلاف در خانه

• چهارده پند در مورد دنیا و وظایف...

• تصاویری از برخورد قطره ها با...

• وجود امام غائب با عدمش مساوی...

• گمشده اي بزرگ به نام اخلاق اجتماعي...

• تنظيم خانواده در ابتداي زندگي...

• روش هاى حفظ آسان قرآن

گزارش تصویری

اخبار تازه

هشدار انتخاباتی دادستان به رسانه ها

دادستان عمومی و انقلاب تهران خاطرنشان كرد: مردم ایران در مقاطعی كه آرمان های آنها مورد تهدید واقع شده...

گروگانگيری در يكی از ادارات ايلام

فرمانده انتظامی استان ايلام علت گروگانگيری صبح روز گذشته که در يکی از ادارات کل استان رخ داد را موضوع...

فعال ‌شدن پایگاه موساد در مرز ایران

روزنامه انگلیسی تایمز نوشت که سازمان جاسوسی رژیم صهیونیستی (موساد) بتازگی یک پایگاه جاسوسی علیه ایران...

سرنوشت آینده جهان از دید آیات و روایات ده گانه

حضرت آيت الله سبحاني در پاسخ به سوالي در خصوص «آينده جهان از نظر قرآن و روايات» تشريح کرده‌اند طبق نص...

حزب الله به رژیم صهیونیستی حمله می کند

الجزیره به نقل از سایت فرانسوی 'اینتلیجنس آنلاین' گفت: « 'حزب الله' لبنان قصد هجوم به اسرائیل را دارد.»

راهپیمایی 22 بهمن امسال عظیم‌ترین و پرشکوهترین راهپیمایی پس از انقلاب بود

دبیرکل جبهه پیروان خط امام و رهبری با بیان اینکه مجلس آینده قطعاً مهمترین مجلس پس از انقلاب خواهد بود،...

پرسپولیس متخلف شناخته شد

حسین محمد پورزرندی با اشاره به اینکه باشگاه پرسپولیس قرارداد میلیاردی خود را به صورت یک‌طرفه و البته...

روش عجیب تراکتورسازی در جذب بازیکن!

و منتظر آمدن دفترچه اش و مشخص شدن وضعیت خدمتش است تا پس از آن کارهایش را برای پیوستن به تراکتورسازی انجام...

چرا لاریجانی در راهپیمایی قم حضور نیافت؟

این منبع در بیان علت حضور لاریجانی در مشهد گفته كه این شهر مقدس در كشورمان بعد از قم، میزبان مهمترین...

بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم فجر به شهدای ایران‌زمین ادای احترام کرد

«هنگامه قاضیانی» پس از دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر،...

اتفاق ساده در شبکه طبرستان

تجلیل از ایثارگران شبکه تبرستان، پخش برنامه اتفاق ساده و تجلیل از خانواده های شهدا از اخبار صدا و سیمای...

جدول تغییرات قیمت در بازار موبایل

به دنبال نوسانات قیمت ارز برخی از مدل‌های تلفن همراه طی دو ماه گذشته با افزایش قیمت در بازار عرضه می‌شوند...

خروس چيني تخم گذاشت+عکس

يك مرد روستايي در چين ادعا كرد كه خروسش تخم مي‌گذارد.

عروس و داماد در راهپیمایی+عکس

راهپیمایی ‌ 22 بهمن ...

دفعات نمایش: 3204

سه شنبه 3 دی 1387

پوزيتيويسم (1)

(پوزيتيو) (2) در لغت به معناي (مثبت و وضعي) (آن چه نهاده شده) است. (فرانسيس بيكن) – فيلسوف انگليسي قرن هفدهم – براي اولين بار در كتاب (اصول و منابع) خود اين واژه را به معناي (واقعي) ، (محقق) و (قطعي) به كار برد.
بيكن در اين كتاب توصيه مي كند كه از بررسي علل و حقايق غايي امور بايد دست كشيد و به فكر تعبير و تصرف در همين امور (واقع محقق) بايد بود. در واقع (بيكن) ، صفت (پوزيتيو) (تحقّقي) را براي اموري كه بر مبناي صورت رياضي و كمّي روشن شناسي تجربي فلسفه جديد قابل اثبات و بررسي اند به كار مي برد.
(پوزيتيويسم) روي كردي در فلسفه ي مدرن غربي است كه با ظهور اومانيسم و اصالت يافتن افق ناسوتي حيات و اهميت گرفتن اغراض تصرف گرانه و دنيامدارانه براي حدود دو قرن (از قرن هفدهم تا قرن نوزدهم ميلادي بر بخشي از گرايشات فلسفي غرب حاكم گرديد.پوزيتيويسم،صورتي از انديشه ي مدرن غربي است كه معتقد است در حوزه معرفت شناسي فقط از طريق حواس و بهره گيري از روش هاي تجربي مي توان به شناخت امور (صرفاً محسوس) دست يافت و هيچ نوع امكاني براي شناخت امور مجرّد و غير محسوس و غير جزيي (كلّي) وجود ندارد.
بنابراين ويژگي هاي پوزيتيويسم را مي توان اين گونه بيان كرد:
1. منكر وجود هر نوع دريافت اشراقي يا ادراك عقلاني كلي است.
2. به اصالت ذره و جزيي نگري معتقد است.
3. تنها روش ادراك امور را روش تجربي – آزمايشگاهي (آمپريستي) (3) مي داند.
4. هر نوع قضيه ي معرفت شناسانه را كه از طريق روش حسي – تجربي قابل مطالعه نباشد،مهمل يا (غير علمي) مي نامند.
5. اساس روي كرد علوم جديد (اعم از علوم طبيعي يا علوم انساني) پوزيتيويستي است.
پوزيتيويسم از (بيكن) آغاز گرديده و در معرفت شناساني چون (جان لاك) (1704) و (ديويد هيوم) (1776) و قرن نوزدهم در آراي ليبرال هايي چون (جان استوارت ميل) تداوم يافته است. در قرن نوزدهم در فرانسه (اگوست كنت) (1857) تلاش كرد تا بر پايه ي پوزيتيويسم،اساس علوم انساني مدرن و به خصوص (جامعه شناسي) را بنا نمايد.
در دهه هاي 20 و 30 قرن بيستم روي كرد افراطي اي تحت عنوان (پوزيتيويسم منطقي) پديد آمد كه (رودلف كارناپ) ، (اتونويرات) و (موريس شليك) تحت عنوان (حلقه وين) از بنيانگذاران آن بودند. اين روي كرد به زودي دست خوش بحران شد و مضمحل گرديد. در دهه هاي چهل و پنجاه قرن بيستم و پس از آن،ليبرال هايي چون (كارل رايموند پوپر) و (آيزايابرلين) گرايش- هاي پوزيتيويستي را در شكل كم رنگ تري حفظ كرده و تداوم بخشيدند.
اساساً (پوزيتيويسم) نحوي سفسطه گري و بازي با كلمات براي تكرار مشهورات ليبرالي عالم مدرن و دفاع از وضع موجود است. پوزيتيويسم را مي توان منحط ترين صورت انديشه ي مدرن غربي دانست كه در قلمرو معرفت شناسي نوعي تلازم با ليبراليسم داشته و دارد.
به جرأت مي توان گفت: پوزيتيويسم،نشانه ي زوال تفكر و غلبه ي نازل ترين صور سوفسطايي گري عاميانه بر تفكر فلسفي است. در غرب معاصر نيز متفكران جدي يا منتقد به شدت از پوزيتيويسم و سطحيت عوام زاده ي آن اعراض مي كنند و آن را در زمره ي تفكر جدي به شمار نمي آورند.
در ايران جريان روشن فكري به لحاظ سطحيت و گسسته خردي و ضعف تئوريك و ظاهرگرايي مقلدانه اي كه بدان مبتلا بود،از همان ابتدا صبغه اي پوزيتيويستي داشت و اين پوزيتيويسم عاميانه به ويژه در تئوري معرفت شناختي روشن فكران التقاطي نظير سازمان مجاهدين (منافقين) و نيز به اصطلاح (تفسير علمي) تئوريسين هاي (نهضت آزادي) از قرآن به خوبي خودنمايي مي كرده است.شهيد مطهري در كتاب (اصول فلسفه و روش رئاليسم) جلد اول مباني تئوريك معرفت شناسي پوزيتيويستي را مورد نقّادي جدّي قرار دادند و نيز در نقد به (تئوري شناخت) مطروحه از طرف ماركسيست ها و روشن فكران التقاطي به ظاهر ديني آن زمان سختي به انتقاد از ضعف هاي تئوريك و سطحيت و تناقض هاي آن پرداختند.
در سال هاي پس از پذيرش قطعنامه،گرايش (نئوليبرالي) روشن فكري به اصطلاح ديني ايران كه مانيفست تجديد نظر طلبانه و عصري انگارانه و نسبي گرايانه ي خود را تجت عنوان (نظريه ي قبض و بسط تئوريك شريعت) مطرح كرد،از نگرشي نئوپوزيتيويستي الهام و تأثير پذيرفته بود. آراي (عبدالكريم سروش) تئوريسين اين جريان،تكرار التقاطي و شبه اسلامي اي از آراي نئوپوزيتيويستي (كارل پوپر) است كه در مراحل بعدي با آراي (نوسوفسطايي) و (نسبي انگارانه ي ) برخي هرمنوتيست ها نظير (گادامر) آميخته شد. (4)
(جان پاسمور)مورخ تاريخ فلسفه معاصر در سال 1972 ميلادي در مقاله ي (پوزيتيويسم منطقي چيست؟) در دايره المعارف فلسفه (1972)،پوزيتيويسم منطقي را مكتبي مُرده اعلام كرده است. گرايش نئوپوزيتيويسم نيز اگرچه از طرف ليبرال ها و مدافعان وضع موجود عالم و رژيم عالم و رژيم هاي سرمايه داري شديداً تقويت و حمايت مي شود اما در عمل در عرصه ي تفكر معاصر غربي چيزي بيش از يك گرايش كم رنگ و ناتوان كه از طرف انديشمندان،سطحي و بازاري و غير جدي ارزيابي مي شود،نيست.

پي نوشت ها:

1.Positivism .
2.Positive .
3.Amprestic .
4.رجوع شود به (نظريه ي قبض و بسط تئوريك شريعت)

منبع:واژه نامه ي فرهنگي سياسي، شهريار زرشناس،كتاب صبح،1383،چاپ اول، صص 92 – 94 .

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت