مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی مشاوره خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
دانستنیهای پزشکی
زندگی ایده آل
راههای کسب موفقیت
پیوندهای ویژه  
خطبه حضرت علی در نخستین روز...
نمازهاى وارده در شبهای ماه مبارک...
صفات جمال و کمال خدا
علم و علم آموزی در اسلام
شرح ازدواج پیامبر (صلی الله...
صفات الهی در قرآن کریم
آرامش و همدلی بعداز تشویش و...
راه رسیدن به بهشت از نگاه قرآن...
شیوه وضو گرفتن پیامبر(صلی الله...
مهمان صخره ها
چگونه عذرخواهي را به فرزندمان...
چگونه از چاقی فرزندمان پيشگيری...
گردش زندگی بر مدار شما
مشکل بینایی فرزندتان را تشخیص...
در سختی ها، یار و همدم باشید...
فوايد شير مادر براي نوزاد و...
نکات ایمنی مصرف گاز شهری
مادران آینده را در یابید
علل کم رویی
بخور نخورهای ماه رمضان
قالی از جنس نقاشی
فرهنگ اینترنت
قصه وقصه پردازي درمثنوي مولوي
کدام بدتر است: سیگار، پیپ یا...
تسکین سردرد با روش های طبیعی...
داستان نویسی و فیلم نامه نویسی...
اقتصاد فرهنگ و وظایف فرهنگی...
تابستان دلپذیر با این عرقیات...
مکیال المکارم فی فوائد الدعاء...
ویژگی‌های «صیحه آسمانی»
مبنای قرآنی توسل به امام زمان...
تولد معجز آساى امام زمان (علیه...
مهدى موعود(ع) در گفتار دانشمندان...
چگونگی عدالت مهدوی
حکومت حضرت سید الشهداء پس از...
سن امام زمان(عج) به هنگام امامت...
انديشه افراط گرايي در كشتار...
انتظار در اعماق سرشت آدمی
شمه اي از سيماي نوراني حضرت...
امام خمینی فرمان عفو عمومی داد...
راه بزرگ چمران
بسترسازی برای پیروزی انقلاب...
ناگفته‌های هاشمی رفسنجانی از...
شهید بهشتی از دیدگاه امام(ره)...
شاه در برابر طوفان‌ها خود را...
اسلام ستیزی، جریانی سازمان یافته...
وضعیت زنان در خانه و جامعه...
وقتی شیرودی کمک بنی صدر را نپذیرفت...
اختلافات نواب صفوی و آیت‌‌الله...
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
«بریتانیا» بر لبه تیغ
شمارش معکوس برای استقلال اسکاتلند از انگلستان آغاز شده است؛ انگلستانی که زمانی خورشید در امپراتوری آن...
هر ایرانی سالی 340 قرص می خورد
عضو انجمن هیات مدیره انجمن داروسازان ایران هشدار داد : ایران از نظر میزان مصرف خودسرانه دارو سه برابر...
رژیم صهیونیستی با تمدید مهلت آتش‌بس در غزه موافقت کرد
منابع موثق از موافقت مقامات رژیم صهیونیستی با تمدید مهلت آتش بس در غزه خبر می دهند.
کرمی: می‌خواهم سومین مدال بازی‌های آسیایی را بگیرم/ باید به اتفاقات خوب در اینچئون فکر کنیم
کاپیتان تیم‌ ملی تکواندو گفت: می‌خواهم برای چهارمین بار در بازی‌های آسیایی شرکت کنم و سومین مدال خوشرنگ...
مذاکره با آمریکایی‌ها در وین امروز ادامه می یابد
مذاکرات هسته‌ای در وین امروز نیز با رایزنی‌های معاونان وزیر امور خارجه کشورمان با وندی شرمن و هلگا اشمید...
ویلیام هیگ از سمت وزارت خارجه انگلیس کناره گیری کرد
رسانه های خارجی از کناره گیری "ویلیام هیگ" از سمت وزارت خارجه انگلیس خبر می دهند.
توصیه‌های مقام معظم رهبری نقشه راه دستگاه قضایی / از نقدهای سازنده و مفید استقبال می‌کنیم
رئیس قوه قضاییه توصیه‌های مقام معظم رهبری به این قوه را «نقشه راه» دستگاه قضایی در سالهای آینده دانست...
گفتگو با بازیکنی که حسرت به دل از برزیل برگشت
بازیکنی که پس از قرعه کشی مسابقات فوتبال جام جهانی به سوژه اصلی رسانه‌های ورزشی تبدیل شده بود، در نهایت...
فرانسه با شکست نیجریه راهی مرحله یک چهارم نهایی شد/ پرواز خروس‌ها
تیم فوتبال فرانسه با برتری مقابل نیجریه به مرحله یک چهارم نهایی رقابتهای جام جهانی 2014 برزیل راه پیدا...
حمید استیلی مالک باشگاه راه‌آهن شد/ برگزاری مسابقات در اکباتان
سرمربی پیشین تیم فوتبال پرسپولیس با پرداخت مبلغ 8 میلیارد تومان به عنوان مالک جدید باشگاه راه‌آهن انتخاب...
تسلیم در برابر امر پرودگار مشقت های روزه را از بین می برد
رئیس حوزه علمیه اصفهان با اشاره به تحمل سختی در برابر امر خداوند، گفت: تسلیم در برابر امر پرودگار مشقت...
توصیه‌های اخلاقی حاج اسماعیل دولابی درباره خانواده
مرحوم حاج‌اسماعیل دولابی می‌گفت: مادرت را ببوس، دستش را بوسه بزن، پایش را ببوس، تا به گریه بیفتد، وقتی...
دایی: به هیچ چیز جز قهرمانی فکر نمی‌کنیم/ جای کی‌روش بودم همین روش را انتخاب می‌کردم
سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس گفت: شاید من هم جای کی‌روش بودم در جام جهانی همین روش را انتخاب می‌کردم.
شیلی شگفتی بزرگ جام بیستم را تکمیل کرد/ اسپانیا از جام جهانی حذف شد
تیم فوتبال شیلی با کسب پیروزی مقابل اسپانیا مدافع عنوان قهرمانی رقابتهای جام جهانی را از دور رقابتها...
نوار ابزار
 
  دفعات نمایش: 2715    دوشنبه 14 بهمن 1387 

 اوپک؛ از ابتدا تا امروز

اوپک؛ از ابتدا تا امروز

چکیده: هدف اصلی این سازمان، آنچنان که در اساسنامه بیان شده، به این شرح است: هماهنگی و یکپارچه سازی سیاستهای نفت کشورهای عضو و تعیین بهترین راه برای تامین منافع جمعی یا فردی آنها، طراحی شیوه‌هایی برای تضمین ثبات قیمت نفت در بازارنفت بین المللی به منظور از بین بردن نوسانات مضر و غیر ضروری؛ عنایت و توجه ویژه به کشورهای تولید کننده نفت و توجه خاص به ضرورت فراهم کردن درآمد ثابت برای کشورهای تولید کننده نفت؛ تامین نفت کشورهای مصرف کننده به صورت کارآمد، مقرون به صرفه و همیشگی؛ و بازده مناسب و منصفانه برای آنهایی که در صنعت نفت سرمایه گذاری می‌کنند.
تاریخچه
اوپك (opec) مخفف نام انگلیسی سازمان كشورهای صادركننده نفت (Organization of petroleum Exporting Counteries) است كه در كنفرانسی كه طی روزهای ۱۰ تا ۱۴ سپتامبر سال ۱۹۶۰ در بغداد با حضور نمایندگان كشورهای ایران، عراق، كویت، عربستان سعودی و ونزوئلا برگزار شد بنیان گذاشته شد.
بعداً با پیوستن كشورهای قطر در سال ۱۹۶۱، اندونزی (۱۹۶۲)، لیبی (۱۹۶۲)، امارات متحده عربی( ۱۹۶۷)، الجزایر( ۱۹۶۹)، نیجریه( ۱۹۷۱)، اكوادور( ۱۹۷۳ ) و گابن( ۱۹۷۵)اعضای اوپك به ۱۳ كشور افزایش یافت.
اكوادور از آخر سال ۱۹۹۲ عضویت خود در اوپك را به حال تعلیق در آورد ولی از اوایل سال 2007 بار دیگر تمایل خود برای عضویت در این سازمان را اعلام كرده است. گابن نیز از ابتدای سال ۱۹۹۵ از عضویت این سازمان خارج شد.
همچنین در پی درخواست كشور آفریقایی آنگولا برای عضویت در سازمان كشورهای صادركننده نفت، یكصدو چهل و سومین نشست وزیران نفت اوپك كه روز 14 دسامبر 2006 در شهر ابوجای نیجریه به صورت فوق العاده برگزار شد با عضویت این كشور در اوپك موافقت كرد.
ونزوئلا‍‍ اولین کشوری بود که با نزدیک شدن به ایران، عراق، کویت، و عربستان سعودی در سال ۱۹۴۹ و ارائه این پیشنهاد که آنها به تبادل نظر بپردازند و برای برقراری روابط نزدیک تر و همیشگی بین خود راههای جدیدی کشف کنند، در راستای تأسیس سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) گام برداشت. در سپتامبر ۱۹۶۰، دولت عراق کشورهای ایران، کویت،‍‍ عربستان سعودی، و ونزوئلا‍‍ را به اجلاسی در بغداد دعوت کرد تا درمورد کاهش قیمت مواد خام تولید شده توسط کشورهای متبوع خود به مذاکره بپردازند. در نتیجه این مذاکرات، اوپک با هدف یکپارچه سازی و هماهنگ کردن سیاست‌های ناظر بر نفت کشورهای عضو تأسیس شد. ایران، عراق، کویت، عربستان سعودی و ونزوئلا اعضای اولیه اوپک بودند. این سازمان بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۵گسترش یافت و ‍‍قطر، (۱۹۶۱)، اندونزی (۱۹۶۲)، لیبی (۱۹۶۲)، امارات متحده عربی (۱۹۶۷)، الجزایر (۱۹۶۹) و نیجریه (۱۹۷۱) به جمع کشورهای اولیه اوپک پیوستند. اکوادور و گابن نیز بعدها به عضویت اوپک در آمدند، که اولی، یعنی اکوادور، در دسامبر ۱۹۹۲ از عضویت اوپک خارج شد و گابن نیز در ژانویه ۱۹۹۵ با تکرار حرکت اکوادور، از جمع کشورهای عضو اوپک خارج شد. اگر چه عراق همچنان یکی از اعضای اوپک محسوب می‌شود، لیکن تولیدات نفتی این کشور از مارس ۱۹۹۸جزء سهام مورد توافق اوپک قرار نداشته‌است. تخمین و برآورد EIA بیانگر آن است که یازده عضو فعلی اوپک تولید کننده قریب به ۴۰٪ از نفت جهان هستند و حدود دو سوم (65%) ذخایر نفتی شناخته شده جهان در اختیار آنهاست.
زبان رسمی اوپک انگلیسی است، هرچند که زبان رسمی اکثر کشورهای عضو این سازمان عربی است. هفت عضو فعلی اوپک از میان کشورهای عرب هستند و تنها زبان رسمی یکی از کشورهای عضو اوپک (نیجریه) انگلیسی است.
حق عضویت در اوپک سالانه ۵ میلیون دلار است و تنها کشورهای صادر کننده نفت می‌توانند عضو این سازمان باشند.
اقتصاد نفت
کشورهای عضو اوپک قریب به دوسوم ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارند. در سال ۲۰۰۵ اوپک ۷/۴۱ ٪ از تولیدات نفت جهان را به خود اختصاص داد، این در حالی است که کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه تنها ۸/۲۳٪ و اتحاد شوروی سابق ۸/۱۴٪ از تولیدات نفت جهان را به خود اختصاص داده‌اند.
از آنجا که فروش نفت در جهان بر مبنای دلار آمریکا سنجیده می‌شود، تغییر ارزش دلار در برابر دیگر ارزهای رایج جهان بر تصمیمات اوپک در خصوص میزان تولید نفت تأثیر می‌گذارد. برای مثال، وقتی دلار در مقایسه با دیگر ارزهای رایج افت نسبی دارد، عایدات حاصل از نفت کشورهای عضو اوپک در برابر ارزهای دیگر کاهش می‌یابد و در نتیجه توان خرید آنها تا حد متنابعی کاهش می‌یابد؛ چرا که آنها کماکان نفت خود را به دلار می‌فروشند. پس از عرضه شدن یورو، عراق اعلام کرد که می‌خواهد در ازای نفتی که می‌فروشد به جای دلار آمریکا، یورو دریافت کند که باعث شد اوپک به فکر تجدید نظر در ارز فروش نفت و جایگزینی یورو به جای دلار بیافتد. برخی بر این باورند که این تصمیم عراق علت اصلی بروز جنگ عراق بوده‌است. اگر اوپک ارز دریافتی در ازای فروش نفت را به یورو تغییر می‌داد، خسارات شدیدی به اقتصاد آمریکا وارد می‌شد
تصمیماتی که اوپک اتخاذ می‌کند تأثیر بسیار زیادی بر قیمت نفت در جهان دارد. من باب مثال، درزمان بحران انرژی ۱۹۷۳ اوپک از ارسال نفت به آن دسته از کشورهای غربی که در جنگ یوم کیپور یا جنگ اکتبر، ازاسرائیل حمایت می‌کردند، خودداری کرد. در آن جنگ، کشورهای غربی به حمایت از اسرائیل با مصر وسوریه وارد جنگ شدند. خودداری اوپک از ارسال نفت به کشورهای غربی باعث شد قیمت نفت در بازارهای جهانی ۴ برابر افزایش بیابد. این رشد قیمت که به مدت ۵ ماه ادامه داشت، در ۱۷ اکتبر ‍‍۱۹۷۳‍‍ شروع شد و در ۱۸ مارس ۱۹۷۴ به پایان رسید. پس از آن کشورهای عضو اوپک در ۷ ژانویه ۱۹۷۵ با هم موافقت کردند و قیمت نفت خام را ۱۰٪ افزایش دادند. در آن زمان، کشورهای عضو اوپک، از جمله آن کشورهایی که از قبل صنعت نفت خود را ملی کرده بودند، به اتفاق خواستار برقراری نظم نوین اقتصاد جهانی با ائتلاف کشورهای اصلی تولید کننده نفت شدند. آن کشورها که موفق شدند اولین اجلاس اوپک را در الجزیره ترتیب دهند، خواهان قیمت ثابت و عادلانه برای کالا، یک برنامه بین المللی غذا و کشاورزی، انتقال فناوری از شمال به جنوب و دموکراتیک کردن نظام اقتصادی بودند.
سیاست اتخاذی مفید و کارگر واقع شد و قیمت نفت خام را تا حدی بالا برد که قبل از آن تنها یک بار قیمت محصولات پالایش شده به آن حد بالا رسیده بود. با وجود این، توانایی اوپک برای بالا بردن قیمت نفت محدودیتهایی نیز دارد. افزایش قیمت نفت باعث کاهش مصرف می‌شود و در نتیجه درآمد خالص سازمان کاهش می‌یابد. علاوه بر آن، افزایش بی حد و حصر قیمت نفت می‌تواند زمینه ساز تلاش برای تغییر نظام مند در رفتار کشورها، از قبیل استفاده از انرژی جایگزین یا بقای انرژی بیش از پیش، گردد.
صدام حسین رئیس جمهور عراق از افزایش قیمن نفت اوپک حمایت کرد. افزایش قیمت نفت به عراق و دیگر کشورهای عضو اوپک کمک کرد سود بدهی‌های خود را بپردازند. بالا رفتن قیمت نفت منجر به بروز جنگ خلیج فارس در سالهای ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ شد. اما جدایی و دودستگی بین کشورهای عضو اوپک با جنگ ایران و عراق رقم خورد و حمله عراق به کویت باعث شد همبستگی بین آن کشورها به کمترین حد خود برسد. هراس و اضطراب قطع عرضه و تامین نفت که از این درگیری‌ها ناشی شده بود، برطرف شد و قیمت نفت به شدت رو به کاهش نهاد.
پس از آنکه قیمت نفت تا حد ۱۰ دلار برای هر بشکه کاهش یافت، در سال ۱۹۸۸ یک سیاست مشترک و دسته جمعی با هدف رساندن تولیدات نفتی به وضعیت سابق آغاز شد که عده‌ای شروع این سیاست را به هوگو چاوز، رییس جمهور ونزوئلا، نسبت می‌دهند. کشور هوگو چاوز در سال ۲۰۰۰ میزبان اولین اجلاس سران کشورهای عضو اوپک در ۲۵ سال اخیر بود. در آگوست ۲۰۰۴ اوپک اعلام کرد که اعضای این سازمان ظرفیت عرضه مازاد را ندارند.
هدف اصلی این سازمان، آنچنان که در اساسنامه بیان شده، به این شرح است: «هماهنگی و یکپارچه سازی سیاستهای نفت کشورهای عضو و تعیین بهترین راه برای تامین منافع جمعی یا فردی آنها، طراحی شیوه‌هایی برای تضمین ثبات قیمت نفت در بازارنفت بین المللی به منظور از بین بردن نوسانات مضر و غیر ضروری؛ عنایت و توجه ویژه به کشورهای تولید کننده نفت و توجه خاص به ضرورت فراهم کردن درآمد ثابت برای کشورهای تولید کننده نفت؛ تامین نفت کشورهای مصرف کننده به صورت کارآمد، مقرون به صرفه و همیشگی؛ و بازده مناسب و منصفانه برای آنهایی که در صنعت نفت سرمایه گذاری می‌کنند.»
با وجود این، تأثیر اوپک بر اقتصاد نفت همیشه ثبات بخش نبوده‌است. در جریان بحران نفت ۱۹۷۳ این سازمان با استفاده از سلاح نفت دنیا را به وحشت انداخت و باعث ایجاد تورم شدید در تمام مصرف کنندگان نفت، اعم از کشورهای پیشرفته و درحال توسعه جهان شد. توسعه بیش از حد میادین نفتی خلیج مکزیک، دریای شمال که کاهش سهم اوپک در تولید جهانی را منجر شده و بی ثباتی روزافزون بازار موجب شده‌است توان اوپک در ارتباط با کنترل قیمت نفت در مقایسه با دوران طلایی آن کاهش زیادی داشته باشد. با این حال اوپک هنوز هم تأثیر فراوانی بر قیمت نفت دارد. از این سازمان معمولاً به عنوان نمونه‌ای از یک ‍‍ کارتل یاد می‌شود.
در حالی که تاکنون طرفداران حفظ سطح تولید اوپک در درون این سازمان نزدیک به اکثریت بودند اما برخی از اعضای این سازمان از افزایش سطح تولید حمایت کردند. اکثریت اعضای اوپک با رد فشارهای فزاینده کشورهای غربی هرگونه افزایش تولید اوپک درحال حاضر را به صلاح ندانسته و خواهان حفظ تولید اوپک در سطح کنونی شده اند. ونزوئلا، الجزایر و لیبی با هرگونه افزایش تولید مخالفت کردند، اما عربستان سعودی خواهان افزایش تولید اوپک به میزان ۵۰۰ هزار بشکه در روز شد.
سازمان اوپک اعلام کرده که اوپک از روز 1.11.2007 تولید خود را به میزان ‪ ۵۰۰‬هزار بشکه در روز افزایش خواهد داد. افزایش تولید نفت به دلیل مقابله با اثرات منفی قیمت ۷۷ دلاری نفت بر اقتصاد جهانی و کاهش ذخایر جهانی نفت اتخاذ شده است و این ۵۰۰ هزار بشکه بر تولید واقعی کشورهای عضو اضافه می شود به این ترتیب تولید واقعی ده کشور غیر از عراق و آنگولا از روز 1.11.2007 به ۲/۲۷ میلیون بشکه در روز می رسد. ولی علیرغم اعلام افزایش تولید اوپک بهای یک بشکه نفت خام برای اولین بار از مرز 81 دلار عبور کرد.
هم‌زمان با نشست شورای امنیت (گروه 5+1) برای بررسی وضعیت ایران، قیمت نفت در بازارهای آمریکا با افزایش دو و نیم درصدی به حدود 84 دلار در هر بشکه رسید.
در آستانه فصل سرما، بهای نفت در بازارهای جهانی به رکورد کم سابقه ۹۳ دلار برای هر بشکه رسید ور این در حالی است که قیمت این ماده خام در بازارهای خاور دور به بالای ۹۳ دلار رسید. بازارهای جهانی خود را برای افزایش بهای نفت به میزان صد دلار در هر بشکه آماده می کنند.
در آخرین روز سال 2007 میلادی قیمت هر بشکه نفت به بالای 96 دلار آمریکا رسید، در حالیکه در آغاز سال 2007 میلادی قیمت هر بشکه نفت در حدود 60 دلار آمریکا بود. به این ترتیب قیمت نفت در سال 2007 با افزایشی 58 درصدی، بیشترین افزایش قیمت را در یک دهه گذشته داشته است.
تنشهای موجود در خاورمیانه، کاهش قدرت دلار آمریکا و کمبود گنجایش ظرفیت کاری پالایشگاهها از عوامل موثر در این افزایش قیمت بوده است. افزایش قیمت نفت بر قدرت خرید مصرف کنندگان در بسیاری از کشورها تاثیر محسوسی داشته و قیمت محصولات نفتی با افزایش نسبتاً چشمگیری در سال 2008 میلادی مواجه شد.
آشنایی با اصطلاحات اوپک
متن زیر، راهنمایی است برای درک بهتر اصطلاحات علمی و فنی و مفاهیم معمول در فعالیت های اوپک. در این فرهنگ واژه هایی از جمله سبد نفتی، سقف تولید، کنفرانس، هیئت نمایندگی، اعضا، اجلاس های اوپک و سازکار آن، به ترتیب الفبا، تعریف و تشریح می شود.
اجلاسها
در کنفرانس اوپک، وزیران نفت این سازمان ممکن است بیش از یک نشست رسمی داشته باشند که به طور معمول در دبیرخانه این سازمان واقع در کرانه شرقی کانال دانوب در وین تشکیل می شود. براساس قوانین اوپک، یک اجلاس کامل باید متضمن تمام کنفرانس های این سازمان باشد. وزیران نفت تلاش دارند تا در طول برگزاری این نشست ها و در طول اجلاس های دوسویه و چندسویه پیش از آغاز نشست رسمی سازمان که می تواند تنها نشست رسمی آن باشد، به توافق هایی دست یابند. اجلاس های غیر رسمی سازمان، در سه یا چهار هتل بزرگ وین، جایی که وزیران نفت و هیئت های نمایندگی آنان اقامت دارند، برگزار می شود.
اخباراوپک
نشست های اوپک معمولاً کانون اصلی توجه رسانه های خبری است و می تواند در آن واحد به واسطه بهای کم یا زیاد نفت، توجه صدها گزارشگر را به خود جلب کند. سرویس های خبری كه لحظه به لحظه گزارش می دهند، مانند: «پلاتس»، «رویترز»، «داوجونز» و «بلومبرگ» معمولاً گزارش های زیادی در این زمینه برای پوشش دادن به کل کنفرانس ها می فرستند. (در بعضی موارد تا 10 گزارش). رقابت میان این سرویس های خبری با خبرهای فوری و مهمی كه هرسرویس در میان اخبار خود پخش می كند، صورت می گیرد. ارسال لحظه ای این اخبار به دلیل تصمیم های مهم اوپك و تاثیرهای آن بر بهای نفت است. به این ترتیب، برای تیتر خبرهایی كه هر لحظه پخش می شوند و اخبار زنده اوپك را بیان می كنند، چندان هم نامعمول نیست كه تنها در چند دقیقه بهای شاخص نفت خام را 1 تا 2 دلار تغییر دهند. از آنجاكه اجلاس های اوپك پشت درهای بسته برگزار می شود، بیشتر اخبار ارزشمند این اجلاس ها از سخنان كوتاه و مختصر هیئت نمایندگان یا وزیران به دست می آید كه در حال ترك هتل محل اقامت خود هستند. معمولاً در پایان اجلاس اوپك، این سازمان یك كنفرانس مطبوعاتی برگزار می كند؛ هرچند كشورهای عضو، خود نیز یک کنفرانس مطبوعاتی رسمی برگزار می کنند. وزیران نفت بیشتر پس از آن که کنفرانس های رسمی پایان می یابد، یک خلاصه گزارش را که گاه به صورت مصاحبه انجام می شود، در اختیار روزنامه نگاران می گذارند. اوپک، خود یک سرویس خبری رسمی به نام «اوپکنا» دارد که وظیفه آن انتشار مقاله های خبری درباره کشورهای عضو و اخبار رسمی مربوط بهاوپک است.
اعضا
در آغاز کار، اوپک 13 عضو داشت، اما پس از آن که اکوادور و گابن، دو تولید کننده کوچک اوپک، به ترتیب در سال های 1992 و 1995 خروج خود را از این سازمان اعلام کردند، این تعداد به 11 عضو کاهش یافته است. اعضای كنونی اوپک عبارتند از: الجزیرا، اندونزی، ایران، عراق، لیبی، کویت، نیجریه، قطر، عربستان سعودی، امارات متحد عربی و ونزوئلا. از این تعداد، عراق از هنگامی که تولید نفتش پس از پایان جنگ خلیج فارس در سال 1991، زیر نظارت سازمان ملل متحد درآمد، دیگر از اعضای فعال اوپک محسوب نمی شود. برکناری دولت صدام حسین، از سوی نیروهای آمریکا و انگلیس که در جنگی ناخواسته در مارس 2003 آغاز شد، هنوز نتوانسته است عراق را با معرفی یک دولت جدید عراقی به وضعیت پیشین بازگرداند. آمریکا با اعزام «پل برمر»، رئیس اجرایی اداره امور دولتی کشور، قصد انجام چنین کاری را داشت. در حال حاضر، پرسش هایی درباره این مسئله که آیا عراق همچنان به عنوان یک عضو اوپک خواهد ماند؟ در اذهان شکل گرفت است.
تولید
متخصصان دبیرخانه اوپک به پیروی از سهمیه بندی و سقف تولید اوپک، میزان «عرضه به بازار» را مشخص می کنند. این میزان تولید به منزله منبع و سرچشمه تولید نفت برای ذخیره سازی یا استخراج از ذخایر است. به بیان دیگر، تولید به مفهوم صادرات نفت خام به علاوه مصرف داخلی است.
دبیرخانه اوپک
مقر اصلی اوپک در وین است؛ محلی که دبیرخانه دایم اوپک قرار دارد. وظیفه این دبیرخانه، مطالعه و تحقیق درباره بازارهای نفتی، تنظیم و سازمان دهی اجلاس های اوپک و مشخص ساختن میزان تولید اعضا است. دبیرخانه و هیئت دبیران زیر نظر دبیر کل اوپک فعالیت می کنند.
دبیر کل
دبیر کل اوپک عهده دار سازمان دهی و مدیریت دبیرخانه دایمی سازمان در وین و مسئول سازمان دهی اجلاس های اوپک است. با آن كه این شغل، اجرایی است، دبیر کل، نقشی کلیدی در مذاکرات و ارایه راه حل ها دارد و انتخاب یک دبیر کل بیشتر جنبه سیاسی دارد. پیش از این، اعضا به صورت دوره ای متصدی این سمت می شدند، اما هنگامی که این روش به دلیل سیاست و سیاسی کاری از حالت اصلی خود خارج شد، تصمیم برآن شد كه این مقام براساس شایستگی افراد به آنها تعلق گیرد. هنگامی که از اصل شایسته سالاری استفاده شد، همگی به آن رای مثبت دادند.
ساز کار تنظیم بهای نفت اوپک سازكار تنظیم بهای نفت خود رادر مارس 2000 اعلام کرد. وزیران نفت اوپک با این سازكار که بهای قابل قبول 22 تا 28 دلار را برای سبد نفتی اوپک در نظر گرفته است، موفق به کاهش یا افزایش عرضه نفت به منظور تثبیت بهای نفت در این سازكار شده اند. سبد نفتی اوپک روزانه باید برای 20 روز تجاری بیشتر از 28 دلار در هر بشکه و یا کمتر از 22 دلار در هر بشکه برای 10 روز تجاری باشد تا در موقع لزوم، تولید نفت را افزایش یا به میزان 500 هزار بشکه در روز کاهش دهد.
این سازوكار تنها یک بار در اکتبر (مهر) 2000 ، هنگامی که کارتل های بزرگ نفتی، سپس علی رودریگز، رئیس کنفرانس اوپک از کشورهای عضو خواست تا از 31 اکتبر (9 آبان) در مجموع 500 هزار بشکه تولید این سازمان را افزایش دهند، استفاده شد. این نخستین بار بود که با این سازكار، خارج از اجلاس رسمی وزیران نفت اوپک، افزایشی در تولید صورت می گرفت.
اوپک در اجلاس اضطراری خود در 12 ژانویه 2003 ، یعنی دو روز پیش از زمان اعمال سازكارشده، با افزایش سقف تولید موافقت کرد. این افزایش، سه برابر میزان تصریح شده پیشین یعنی 500 هزار بشکه در روز بود. پس از انجام مذاکراتی «مشورتی» در 24 آوریل (4 اردیبهشت) در وین، گفته شد: با پایان جنگ در عراق و برای رویارویی با افزایش میزان تقاضای نفت در زمستان، سقف تولید آزاد می تواند به یک شکست و افت ناگهانی در بهای نفت منجر شود. پس از آن وزیران نفت اوپک اعلام کردند، سقف تولید كنونی را کاهش می دهند، اما سهمیه رسمی اوپک را تا 900 هزار بشکه در روز افزایش می دهند و به 4/25 میلیون بشکه در روز می رسانند. سبد نفتی اوپک هنوز هم با قیمت معقول 22 تا 28 دلار در هر بشکه بود. سبد نفتی اوپک شامل شش نوع نفت خام اوپک و یک نوع نفت خام غیر اوپک است. بهای روزانه این سبد نفتی را دبیرخانه اوپک مستقر در وین، یک روز پس از تاریخ به کار بردن آن، منتشر می كند.
سبد نفتی
«سبد نفتی اوپک» میزان تولید نفت روزانه و هفتگی است که دبیرخانه اوپک آن را تعیین می كند. اوپک اطلاعات مربوط به بهای متوسط نفت را در سبدی شامل هفت نوع نفت خام که عبارتند از: نفت مخلوط صحرا بلند، میناس اندونزی، بانی لایت نیجریه، فاتح عربستان سعودی، فاتح دوبی یا نفت دوبی، تیا جوانا ونزوئلا و ایستموس مکزیک (نفت غیر اوپک) جمع آوری کرده است. به نظر می رسید سبد نفتی اوپک که در اواخر دهه 1980 به وجود آمد، تنها برای به دست آوردن بهای متوسط نفت باشد که در آغاز 18 دلار در هر بشکه بود، سپس به 21 دلار در هر بشکه رسید. هرچند در مارس (اسفند) 2000، اوپک مورد استفاده جدیدی را برای سبد نفتی یافت که استفاده از آن، همانند اهرمی بود برای کاهش یا افزایش خودكار تولید نفت. در واقع، تصمیم گرفته شد که اگر بهای نفت به خارج از محدوده 22 تا 28 دلار در هر بشکه، که بهای تثبیت شده اوپک است، برسد، این اهرم به خودی خود فعال شود.
سقف تولید
میزان سهمیه تولید اعضای اوپک را «سقف تولید» آن کشور می نامند. این سقف تولید، میزان فرضی است که همه اعضای اوپک بر آن وحدت نظر دارند و موافقت می کنند که بیش از آن سقف، تولید نکنند. هرچند اوپک از آغاز تاسیس تاكنون، همواره بیش از سقف تولید اعلام شده، نفت تولید کرده است.
سهمیه
اوپک نزدیک به نیمی از عمر 45 ساله خود را برای تعیین سهمیه شخصی هر یک از کشورهای عضو با یک سقف مشخص سپری كرده است. دلیل شخصی اوپک برای این سهمیه بندی ها در پی می آید:
بر اساس قوانین اوپک، این سازمان باید به منظور تامین نظر مصرف کنندگان و تولید کنندگان، در پی به وجود آوردن ثبات و هماهنگی در بازار نفت باشد. از این دیدگاه، کشورهای عضو اوپک به مسائل اساسی بازار پاسخ داده و خود را با سیاست های نفتی سازمان هماهنگ کرده اند. محدودیت در تولید، یکی از روش های ساده پاسخ گویی است. اگر با رشد تقاضا روبه رو شویم یا برخی از تولید کنندگان، نفت کمتری تولید کنند، اوپک می تواند به منظور جلوگیری از افزایش ناگهانی بهای نفت، تولید خود را افزایش دهد. اوپک همچنین می تواند در پاسخ به شرایط بازار به منظور مقابله با کاهش بهای نفت، تولید آن را کاهش دهد.
کنفرانس
کنفرانس اوپک، نشستی رسمی متشکل از 11 عضو این سازمان است. بر اساس قوانین موجود، اوپک باید سالی دو بار نشست داشته باشد؛ البته میان این دو نشست چند نشست فوق العاده نیز برگزار می کند. در مواقع اضطراری، اوپک اجلاس های فوق العاده پیش بینی نشده ای نیز دارد. معمولاً هیئت نمایندگان اوپک برای مسائل مربوط به این سازمان و تصمیم گیری های آن، هم به کنفرانس های اوپک با عنوان «اجلاس های اوپک» و هم به کنفرانس های فوق العاده و پیش بینی نشده این سازمان با عنوان «نشست های اضطراری» رجوع می کنند. این نکته می تواند تا حدی گیج کننده باشد، زیرا وزیران نفت اوپک به طور معمول نشست های چند جانبه ای را در این کنفرانس ها برگزار می کنند. کنفرانس رسمی اوپک، اجلاسی است که از هر 11 کشور عضو، یک هیئت نمایندگی در آن وجود داشته باشد.
کنفرانس فوق العاده
بر اساس قانون، اجلاسی که میان دو کنفرانس سالیانه و خارج از موارد معمول برگزار شود، کنفرانس فوق العاده نامیده می شود.
نشست اضطراری
کنفرانس های پیش بینی نشده اوپک را نشست اضطراری می نامند. وزیران اوپک و دبیر کل این سازمان، از این واژه متنفرند، زیرا این نوع نشست، معمولا" ترس را در اذهان زنده می کند.
هدف ها
در 45 سال گذشته، هدف اصلی اوپک افزایش درآمدهای اعضای خود از طریق صادرات نفت بوده است. تداوم این هدف از یکی از این دو راه صورت می گیرد:
افزایش تولید به امید فروش بیشتر بشکه های نفت و یا کاهش تولید به امید دستیابی به سود بیشتر از افزایش بهای نفت. اوپک تاكنون این راهبردها را با موفقیت های محدود تغییر داده است، هرچند سهم این سازمان از تولید نفت جهان از سال 1970 به بعد کاهش یافته و بهای واقعی نفت در 30 سال گذشته چندان تغییری نکرده است. در سال های اخیر، هدف اساسی افزایش درآمدهای نفتی تحت الشعاع هدف های راهبردی دیگری که گاه در تعارض با هدف اصلی سازمان هستند، قرار گرفته است. برای مثال، عربستان سعودی پیوسته به خواسته خود مبنی بر تثبیت بهای نفت در دراز مدت تاکید داشته است. از نظر عربستان این بها باید در حدی باشد که کشورهای صنعتی را به جست و جو و تحقیق درباره جانشین ساختن راهبردهای انرژی نیندازد. از دیگر سو، هدف های اجلاس های اوپک، بیشتر به دلیل بحث های معمولی درباره این که چه کشوری بیش از سهمیه خود تولید می کند و چه کشوری این کار را نمی کند؛ همچنین به دلیل بحث درباره سازکارهای منظم ساختن سقف تولید، در هاله ای از ابهام باقی می ماند. وزیران نفت اوپک معمولاً پیش از اعلام نتایج کنفرانس های خود در انتظار می مانند تا بازارهای معاملات نیویورک که قیمت را فی المجلس و بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می کنند، بسته شده باشند تا غرب و ملل صنعتی آسیا را از خواست اوپک مبنی بر همکاری سازنده با آنها مطمئن سازند.
هیئت نمایندگی
کشورهای عضو اوپک با رئیس هیئت نمایندگی خود در سازمان که معمولاً وزیر نفت کشور یاد شده است، معرفی می شود. این هیئت متشکل از یک، دو یا حتی 20 نماینده است. هیئت نمایندگان به طور معمول شامل تحلیل گران و اقتصاد دانانی از وزارت نفت یا شرکت ملی نفت کشور مربوط هستند.

فهرست منابع و مآخذ

1- ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
2- همشهری آنلاین-دكتر علی صباغیان
3- فرهنگ اصطلاحات کاربردی اوپک

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده






ارتباط با ما نوار ابزار اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما