عصار خانه

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•تاریخ و سیاست•تاریخ اصفهان•اصفهان در دوران اسلامی

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• خواب عجيب امام(ره) براي شهيد...

• اصلاحات مهدوی اصلاحات علوی

• دوستي از منظر دين اسلام‏

• آثار حضور در مسجد

• عبور حیوانات از جاده ها!

• آرمان هاي انقلاب اسلامي از ديدگاه...

• معرفي امام عصر علیه السلام در...

• 8 عامل چاقي

• آگاهانه و آزادانه همسرتان را...

• درمان حبّ دنیا

• انعکاس مناظر دیدنی در آینه های...

• ما و تحریمها

• غزل نوسروده آیت الله صافی گلپایگانی...

• سوزش سردل

• آراستگي پوشش يا مدگرايي!؟

• اعتدال در غذا و خوراک

• تصاویری از دنیای زیبای پرندگان...

• نگاهي به قيام مختار ثقفي

• منصور حلاج مدعی مهدویت

• حضرت زهرا (سلام الله علیها)...

• فرمولی برای حل اختلاف در خانه

• چهارده پند در مورد دنیا و وظایف...

• تصاویری از برخورد قطره ها با...

• وجود امام غائب با عدمش مساوی...

• گمشده اي بزرگ به نام اخلاق اجتماعي...

• تنظيم خانواده در ابتداي زندگي...

• روش هاى حفظ آسان قرآن

گزارش تصویری

اخبار تازه

آغاز راهپیمایی عظیم ۲۲ بهمن در تهران و بیش از 5000 شهر، بخش و روستا

راهپیمایی عظیم ۲۲ بهمن دقایقی پیش در تهران و همزمان در بیش ار ۱۰۰۰ بخش، شهر و شهرستان و ۴۰۰۰ روستای کشور...

نامزدهای جبهه متحد اصولگرایان به راهپیمایان تهرانی پیوستند

نامزدهای لیست جبهه متحد اصولگرایان دقایقی پیش به خیل عظیم راهپیمایان تهرانی‌ پیوستند.

احمدی‌نژاد: ملت ایران آینده جهان را دگرگون می‌کند

رییس جمهور با بیان اینکه همه چیز انقلاب، همین ملت ایران و حضور مردم در صحنه است،گفت: ملت ایران با حضور...

کنایه های عادل فردوسی پور به استقلالی ها

گزارشگر بازی استقلال و ذوب آهن با طعنه های خود سرمربی و دروازه بان آبی پوشان را مورد نوازش قرار داد....

دایی هم خواننده شد!+عکس

دایی هم خواننده شد!

زائر ایرانی آزاد شده: به سوریه زائر نفرستید

یکی از زائران ایرانی آزاد شده خواستار عدم اعزام زائران کشورمان به سوریه به صورت زمینی تا ایجاد آرامش...

۶ کشته و مجروح در حادثه رانندگي قزوين

سانحه رانندگي منجر به آتش سوزي در قزوين ۴ کشته و ۲ مجروح برجاي گذاشت.

حضور اقلیت های مذهبی در راهپیمایی 22 بهمن

مسئول غرفه اقلیت های مذهبی ستاد حركت ملی 'همه ما' گفت: اقلیت های مذهبی كشورمان با ایجاد غرفه هایی در...

مشكل سرعت اينترنت با اينترنت ملي رفع مي‌شود

رييس كميته مخابرات مجلس: در حال حاضر، سرعت اینترنت تنها مربوط به محدودیت اینترنت کاربران خانگی نیست و...

تمرین روز جمعه پرسپولیس با حضور مدیر عامل برگزار شد

سرخپوشان تهرانی که خود را برای برگزاری دیدار هفته بیست و ششم مقابل صبای قم آماده می کنند امروز جمععه...

عصای دست علی دایی خانه نشین شد!

بازیکن تیم فوتبال راه آهن که در رقابتهای این فصل عصای دست علی دایی بوده و بیشترین گل را برای این تیم...

مورینیو مربی احتمالی انگلیس

استعفای سرمربی تیم ملی فوتبال انگلیس با ارائه برنامه سرمربی پرتغالی رئال مادرید برای اردوی تابستانی همزمان...

رئیس جمهور برزیل به آمریکا سفر می کند

دیلما روسف در پاسخ به سفر باراک اوباما به برزیل در ماه آوریل آینده از آمریکا دیدار خواهد کرد و مسائل...

محاکمه عوامل پرونده فساد بانکی تا آخر بهمن‌ آغاز می‌شود

رئیس سازمان بازرسی کل کشور با بیان اینکه محاکمه عوامل پرونده اختلاس اخیر بانکی تا آخر بهمن ‌ماه آغاز...

دفعات نمایش: 919

شنبه 17 اسفند 1387

عصار خانه

اصفهان از جملة شهرهايي است كه مردم آن در زمينه‌هاي مختلف تلاش و فعّاليت چشمگيري داشته‌اند. از ميان اين فعّاليتها مي‌توان به دو رشتة كشاورزي و صنعت اشاره نمود كه طي قرون همواره در اين شهر، پيشتاز و مورد توجه بوده‌اند. كشت دانه‌هاي روغني از زماني دور در اين شهر رواج داشته و صنعت روغن‌كشي سنّتي نيز همپاي كشت دانه‌هاي روغني معمول بوده است كه به تدريج كارگاهها و كارخانه‌هاي معظم سنتّي براي اين كار ساخته شد. كارخانه‌هاي روغن‌كشي، به نام عصّارخانه شهرت داشته و به طريق سنّتي، كار مي‌كرده‌اند: كارخانه ساختمان وسيع و مرتفعي بود كه از چند اتاق تو در تو و كوچك و بزرگ با سقفهاي گنبدي تشكيل مي‌يافت مصالح ساختمانها عموماً از گچ و آجر بود. روي سقفهاي گنبدي پنجره و روزانه‌اي تعبيه مي‌شد. براي قسمت اصلي كارخانة عصّاري سالن بزرگي در نظر گرفته مي‌شد كه از اتاقهاي ديگر وسيع‌تر بود. درست در وسط اين اتاق، در شعاعي كمتر از محيط اتاق، پاية محكمي به ارتفاع يك متر و به شكل دايره ساخته مي‌شد. در وسط پايه سوراخي قرار داشت كه با اتصالاتي، به حوضچه‌اي در اتاق ديگر متصّل مي‌شد. بر روي اين پاية مدوّر، سنگ آسياي دايره شكل بزرگي تعبيه مي‌شد كه وسط آن سوراخ بود. سوراخ اين سنگ، با سوراخ ساختمان پايه، روبه‌روي هم قرار داشت. آنگاه سنگ آسياي ديگري كه آن مدوّر بود به طور عمودي روي سنگ زيرين قرار داده مي‌شد. در مركز اين سنگ عمودي سوراخي وجود داشت كه يك چوب كلفت و با دوام تير يا ميلة آهني به آن متصّل بود. سرِ ديگر چوب يا ميله، به وسيلة تسمه يا طناب به شتر و يا اسب بسته مي‌شد. آنگاه دانه‌هاي روغني اعم از شاهدانه، بَزرَك، كنجد و دانه‌هاي روغن‌دار ديگر بر روي سنگ زيرين كه از لبة خارجي به طرف مركز، شيب مختصري داشت، مي‌ريختند و شتر يا اسب و يا چرخندة ديگر را به حركت در مي‌آوردند. حيوان در حركتي پيوسته و دايره‌وار حول پاية مدور مي‌چرخيد. از چرخش سنگ عمودي بر روي دانه‌هايي كه بر سنگ زيرين قرار داشت، روغن دانه‌ها گرفته مي‌شد و ذره ذره از سوراخ سنگ زيرين به وسيلة لوله به حوضچة اتاق مجاور مي‌ريخت. سطح اين اتاق كاملاً پوشانده شده بود و فقط راهرو و دريچة كوچكي، چند پله پايين‌تر از كف اتاق به آن وصل مي‌شد كه از اين طريق روغني كه به مخزن وارد شده بود به وسيلة ظرف دسته‌داري، تخليه و در حلبهاي مخصوصي ريخته و به محلهاي مصرف خود منتقل مي‌گرديد. از اتاقهاي ديگر اين ساختمان اتاق انبار مواد اوليه، اتاق انبار روغنهاي آماده شده، اتاق استراحت كاركنان كارخانه، همچنين اسطبل براي نگهداري حيوان، را مي‌توان نام برد. همه اين اتاقها سقفي مرتفع و گنبدي داشتند كه در قسمت فوقاني آنها سوراخهايي تعبيه شده بود تا هوا را تهويه كنند. با پيشرفت زمان و اختراع برق و زندگي ماشيني وضع و كار اين عصّارخانه‌ها نيز تغيير كرد. ابتدا به جاي نيروي حيوان جهت چرخش سنگ عمودي، از نيروي برق استفاده نمودند. سپس همه چيز آن به صورت مدرن و ماشيني درآمد.در اصفهان و حومه، تعداد زيادي عصّارخانه سنتّي وجود داشت كه هنوز هم آثار بعضي از آنها به چشم مي‌خورد، چه آنهايي كه متروكه و غيرقابل استفاده هستند و چه آنهايي كه در حومه شهر هنوز با جانشين‌كردن قوة محركه برق به جاي نيروي حيوان، مشغول به كار هستند. در اينجا به بعضي عصّارخانه‌هاي شهر و حومه اشاره مي‌كنيم:
پس از ويران شدن، سنگهاي روغن‌كشي و مصالح آن به سده انتقال يافت.
اين عصّارخانه نيز بر اثر مرور زمان و بي‌توجّهي رو به ويراني رفت و خراب شد. اين عصّارخانه در ناحية شمال مدرسه چهارباغ اصفهان قرار داشت. پس از خراب‌كردن آن، سنگهاي روغن كشي و ديگر مصالح مورد نياز آن را به قهدريجان انتقال دادند. در خيابان هاتف بود كه به دنبال توسعة خيابان، عصّارخانه را خراب كرده و سنگهاي آن را به شهركرد بردند. اين عصّارخانه وسعت و عظمت بسزايي داشت، پس از تعطيلي و تخريب، سنگهاي روغن‌كشي آن را حناسابهاي اصفهان جهت كارخانه حناسابي خود خريداري نمودند. از ديگر عصّارخانه‌هاي اصفهان و حومه، عصّارخانه‌هاي زير را كه يكي دو تاي آنها هنوز داير مي‌باشد مي‌توان نام برد:
بيشتر مصالح آن را از عصّارخانه بازار عربها خريداري نمودند. واقع در بازار مجلي، اين عصّارخانه به همان سبك سنتي كار مي‌كرد. اين عصّارخانه قديمي در كوچه‌اي نزديك دردشت قرار دارد. دو عصّارخانة بزرگ و تاريخي واقع در نجف‌آباد اصفهان در بازار اصفهان دو عصّارخانه ديگر وجود داشت كه تا اين اواخر به همان سبك قديم داير و فعّال بودند.

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

ندا مفخم

با تشكر از گرداورنده مقاله بهتر بود كه در انتهاي كار منبع ذكر مي شد

دوشنبه 8 شهریور 1389

ارتباط با ما

نقشه سایت