نحوه ی كاهش آسيب هاي رواني

نحوه ی كاهش آسيب هاي رواني هنگام بروز سوانح و بلايا

اهميت سلامت رواني و اجتماعي افراد در حوادث و بلايا بر كسي پوشيده نيست زيرا با بروز سوانح و حوادثي همچون زلزله، سيل، جنگ و ... گاه هزاران نفر از مردم در كام مرگ فرومي روند و خانواده هاي زيادي عزادار عزيزان و بستگان خود مي شوند. اين افراد دچار آسيب هاي روحي، رواني و اجتماعي ناشي از دست دادن عزيزان و اموال خود مي شوند و گاه ممكن است ماه ها و حتي سال ها رنج ناشي از مصيبت را با خود به همراه داشته باشند.
دكتر وزيريان حوادث و بلايا را به دو دسته طبيعي و غيرطبيعي تقسيم بندي مي كند و مي گويد: برخي سوانح و حوادث مانند سيل، زلزله، توفان و ... طبيعي است و برخي مانند جنگ، سقوط هواپيما و ... جزو حوادث غيرطبيعي به شمار مي آيد؛ اما اتفاقي كه مي افتد به وجود آمدن سانحه و حادثه است كه در هر دو مشترك است و افراد آسيب ديده با پديده اي به نام فقدان مواجه مي شوند كه اين فقدان مي تواند شامل از دست دادن عزيزان و نزديكان، از دست دادن شغل، منزل مسكوني، وسايل و اشيا باشد.
وزيريان تصريح مي كند: طبيعي است كه اين فقدان به ويژه در مواردي كه به مرگ عزيزان منجر مي شود، بار عاطفي سنگيني را براي افراد بازمانده ايجاد مي كند و افراد به اصطلاح «داغ ديده» مي شوند.
اين روان پزشك مي افزايد: ويژگي اين حوادث اين است كه در مدت كوتاهي اتفاق مي افتد و در طول اين مدت اتفاقات زيادي براي فرد به وقوع مي پيوندد كه تا آخر عمر، زندگي اش را تحت تاثير قرار مي دهد مانند زلزله كه ممكن است ٣٠ ثانيه تا يك دقيقه طول بكشد، اما آثار رواني طولاني مدتي را بر فرد داغ ديده مي گذارد.
وي مي افزايد: در گذشته به مشكلات رواني و عاطفي افراد داغ ديده توجه چنداني نمي شد، اما در دهه هاي اخير سيستم هاي بهداشتي به بخش آسيب هاي رواني و اجتماعي ناشي از فقدان عزيزان و بستگان توجه و تلاش مي كنند از سنگيني بار عاطفي و رواني ناشي از مصيبت وارده بر افراد بكاهند.
وي خاطرنشان مي كند: تا قبل از وقوع حادثه افراد احساس مي كنند روي زندگي خود تسلط و اوضاع را تحت كنترل دارند اما با بروز يك حادثه احساس مي كنند كنترلي روي زندگي خود ندارند و دچار احساس سرگشتگي، ياس، نااميدي و ... مي شوند.
اين روان پزشك خاطرنشان مي كند: وقتي در سوانح و بلايا فردي، اعضاي خانواده اش را از دست مي دهد در واقع دچار يك بحران رواني و اجتماعي شديد مي شود. اين چنين فردي در مواجهه با يك بحران از چهار مرحله عبور مي كند.
مرحله اول فاز شوك نام دارد كه اين مرحله از دقايق اوليه وقوع يك سانحه تا ساعت هاي اوليه پس از وقوع حادثه است. در اين مرحله اكثر افراد واقعه اي را كه اتفاق افتاده است، انكار مي كنند، احساس سردرگمي دارند و قدرت تصميم گيري و تفكر منطقي شان كم مي شود و روي احساسات خود كنترلي ندارند.
وي مي افزايد: بعضي افراد در اين مرحله استرس و ترس را تجربه مي كنند ممكن است داد و فرياد راه بيندازند، بدوند يا كارهاي غيرمعمول و غيرارادي از اين قبيل انجام بدهند كه در اين جا بايد به فرد كمك كرد و او را از محيط حادثه دور و در صورت امكان آرام كرد.
كارشناس اداره سلامت و روان وزارت بهداشت مي گويد: حتي در اين مرحله ممكن است برخي افراد خشكشان بزند و به اصطلاح فريز شوند؛ زيرا مصيبت براي اين افراد آن قدر سنگين و غيرقابل تحمل است كه نمي توانند شوك حادثه را باور كنند، بنابراين به كمك هاي تخصصي نياز دارند تا كم كم به خود بيايند و موقعيت به وجود آمده را بپذيرند. وي مي افزايد: اين گونه افراد را بايد به كناري برد و از محيط دور كرد و به او كاري سپرد تا سرگرم شود. در واقع به طور هدايت شده از انزواي فرد استفاده كرد تا او بتواند به تدريج واقعيت را قبول كند.
دكتر وزيريان خاطرنشان مي كند: مرحله واكنش مرحله ديگري است كه فرد در هنگام بروز چنين بحراني آن را تجربه مي كند.
اين مرحله ممكن است از چند ساعت اول بعد از وقوع حادثه شروع شود و تا چند ماه نيز طول بكشد. در اين مرحله نيز فرد دچار برخي مشكلات رواني و عاطفي مي شود. احساس غم و اندوه، دلهره، نگراني، خشم، اختلال در خواب از جمله رفتارها و واكنش هايي است كه در اين مرحله در فرد بروز مي كند.
وي مي افزايد: هم زمان با اين رفتارها ممكن است فرد دچار علايم جسمي مانند سردرد، دردهاي پراكنده جسمي و عضلاني مانند كمردرد، ناراحتي گوارشي و ... شود كه اين علايم ممكن است چند ماه هم به طول بينجامد كه به تدريج بهبود مي يابد.
اين روان پزشك مرحله سوم را سازگاري فرد با مصيبت و مشكل به وجود آمده ذكر مي كند و مي گويد: مرحله سازگاري و واكنش معمولا در كنار هم پيش مي رود تا فرد به مرحله انطباق و سازگاري برسد و در اواخر مرحله واكنش، فرد خود را با شرايط موجود انطباق مي دهد.
وي مي افزايد: در اين مرحله از شدت علايم كم مي شود و فرد به تدريج فعاليت روزمره خود را از سرمي گيرد.
دكتر وزيريان مي گويد: مرحله بازيابي آخرين مرحله اي است كه فرد مصيبت زده تجربه مي كند. در اين مرحله و بعد از حدود ٦ ماه پس از حادثه فرد خود را پيدا مي كند و تا حد زيادي غم و اندوه خود را از ياد مي برد.
در اين زمان فرد معمولا با حادثه كنار مي آيد و مي تواند در مورد حادثه بدون احساس ناراحتي شديد، صحبت كند.
وي درباره كاهش آثار آسيب هاي رواني و عاطفي ناشي از بروز بحران و سوانح و بلايا در افراد و خانواده ها مي گويد: معمولا بعد از وقوع حادثه بايد به ارائه خدمات توان بخشي به مصيبت زدگان پرداخت تا افراد بتوانند سلامت خود را باز يابند.
او در ادامه مي افزايد: معمولا قبل از وقوع حادثه تنها كاري كه مي توان انجام داد اين است كه آموزش هاي لازم را به خانواده ها و افراد داد تا هنگام بروز سوانح آسيب كمتري ببينند.
وي خاطرنشان مي كند: درحال حاضر يكي از برنامه هاي اداره سلامت و روان وزارت بهداشت، آموزش نيروهاي مسئول بهداشت در دانشگاه هاست. نمايندگان ٤١ دانشگاه كشور مهارت ها و آموزش هاي لازم را كسب مي كنند و آنان نيز تعدادي از نيروهاي خود را آموزش مي دهند تا هنگام بروز سوانح و بلايا بتوانند آسيب هاي رواني و عاطفي افراد مصيبت زده را كاهش دهند.
وي مي افزايد: معمولا گروه هاي آسيب پذيري همچون سالمندان، كودكان، زنان باردار و بي سرپرست هنگام بروز سوانح، نياز به حمايت جسمي، رواني و عاطفي بيشتري دارند كه سعي مي شود به طور ويژه مورد حمايت قرار گيرند تا سلامت خود را زودتر باز يابند.
وي مي افزايد: افرادي كه سابقه بيماري جسمي، رواني دارند و همچنين افرادي كه به تنهايي زندگي مي كنند، نيز مشكلات عاطفي و رواني شديدتري نسبت به ديگران دارند كه بايد از آن ها حمايت ويژه اي شود.
دكتر وزيريان خاطرنشان مي كند: يك سال پس از حادثه بم نيز تيم هاي امدادي مستقر در صحنه به حمايت از آسيب ديدگان روحي و رواني مبادرت مي كردند.
وي درباره نوع مهارت ها و آموزش هايي كه به افراد سانحه ديده داده مي شود تا زودتر سلامت روح و روان خود را پيدا كنند، مي گويد: اين بسته آموزشي شامل موارد متعددي همچون كنترل و مهار استرس، اضطراب و ... است.وي مي افزايد: كساني كه باور و اعتقادات قلبي و مذهبي قوي تري دارند معمولا با مصيبت ها راحت تر كنار مي آيند و سعي مي كنند آن را راحت تر بپذيرند.

روزنامه خراسان

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار