استرس و نقش آن در بنيان خانواده‌‏

از آن زماني كه انسان زاده شد و پا به عرصه وجود گذاشت و هرگز رهايش نكرد چيزي نبود جز استرس (فشار ‏عصبي)، مفهومي كه هر انسان امكان ندارد آن را در طول زندگي‌اش بارها تجربه نكرده باشد.
انسان هر روز به دنبال اين است كه از هر طريق از آن فرار كند. در اين مقاله به بررسي استرس و راههاي مقابله و ‏تاثير آن برخانواده پرداخته شده است.‏

استرس چيست؟
استرس همان فشارهاي عصبي است و عكس العملي است كه انسان در مقابل محرك‌هاي ناسازگار از خود بروز ‏مي‌دهد، تحقيقات دال بر اين است كه استرس سلامت جسم و روح خانواده را تحت‌الشعاع خود قرار مي‌دهد و ‏انرژي‌هاي بالقوه و بالفعل افراد را هدر مي‌دهد. استرس يك احساس ناخوشايند و مبهم و يك دلواپسي فراگير است كه بخش عمده‌اي از افراد جامعه با آن دست ‏و پنجه نرم مي‌كنند و هيچ آدمي نيست كه استرس را تجربه نكرده باشد، امروزه از پير و جوان، زن و مرد، ‏تحصيلكرده و بي‌سواد همه و همه به گونه‌اي با آن دست به گريبانند.
‏ علاوه بر آثار روحي و رواني قرار گرفتن در معرض موقعيت‌هاي استرس زا باعث افزايش فعاليت سيستم سمپاتيك ‏بدن مي‌شود كه خود به صورت افزايش ضربان قلب، افزايش فشارخون، بالا رفتن ريتم تنفس و افزايش نياز عضلات ‏به اكسيژن مي‌شود.
‏ حالا اگر به صورت مزمن شخص در معرض چنين موقعيت‌هاي استرس زا قرار گيرد، كم‌كم عوارض مزمن افزايش ‏فعاليت سيستم سمپاتيك بروز مي‌كند و ناراحتي‌هاي معدي و دستگاه گوارش و كلا سيستم ايمني بدن تضعيف ‏مي‌شود. همانطور كه مي‌دانيم خانواده مهمترين و اصلي‌‌ترين عامل شناختي در تربيت و آرامش تك‌تك فرزندان ‏است. رابطه مهمي بين استرس و آرامش خانواده وجود دارد، هنگامي كه مادر خانواده به عنوان مهمترين عنصر در ‏خانواده دچار استرس (فشار عصبي) باشد كارايي او پايان مي يايد و رفته رفته و به مرور زمان مبتلا به بيماري ‏افسردگي مي‌شود. طبق آمارها بيماري افسردگي در خانمها بيشتر از آقايان بروز مي‌كند.
‏ شايد زندگي كنوني افراد ‌آن تصورات ذهني كه آنها داشته‌اند نباشد و افراد مدام با مقايسه كردن خود با ديگران ‏ناآگاهانه استرس را به حريم وجودشان دعوت مي‌كنند. ترس و استرس از امتحان، ترس و استرس از مرگ عزيزان، ‏ترس و استرس از دير رسيدن به محل كار و .... تمام اينها در زندگي روزمره هر كسي وجود دارد و به مرور زمان كه ‏كورتيزول خون توسط استرس بالا مي‌رود مي‌تواند بيماري‌هاي مختلفي را ايجاد كند كه مهمترين بيماري افسردگي ‏است. از آنجايي كه ما انسان‌ها موجودات اجتماعي هستيم و همه انسان‌ها بريكديگر تاثير متقابل دارند فردي كه ‏دچار افسردگي مي‌شود برروي تمام افراد خانواده و جامعه تاثير مي‌گذارد.‏
بيماري افسردگي ‏
فقدان علاقه و دلخوشي از علائم مشخص اين بيماري است. يك سري علائم جسماني دارد مانند، كاهش خواب، ‏كاهش وزن، كم شدن ميل جنسي، ضعف عمومي و ...
يك سري علائم رواني نيز دارد، احساس غمگيني و خوشحال نشدن و حتي گاه در عمق افسردگي ديگر ‏شكست‌ها هم براي او ناراحت كننده نيستند، كاهش حافظه، غم عظيم را احساس كردن و نيز سرزنش خود.
نااميدي و ياس و تنفر از زندگي والدين بخصوص مادر كه خود دچار استرس و افسردگي است چگونه مي‌تواند با ‏فرزند دلبند خود رابطه برقرار كند؟ چگونه مي‌تواند به تربيت او اقدام كند؟
‏ او كه خود دچار بحران عصبي است، رفته رفته علاوه بر تربيت نكردن زندگي، كانون خانواده را براي تمام اعضاي آن ‏تلخ و غيرقابل تحمل مي‌كند بخصوص اگر چنين خانواده‌هايي نوجوان‌هايي داشته باشند كه به دليل بلوغ نياز به ‏مراقبت‌هاي ويژه‌اي دارند. تحقيقات نشان داده است يك سري فاكتورهاي محيطي آزاردهنده در زندگي هر كسي ‏ممكن است وجود داشته باشد كه انسان به طور طبيعي مي‌تواند با اين مسائل كنار بيايد و سازگاري پيدا كند و ‏مهارت‌هاي اجتماعي و روحي و رواني خود را در مقابله با اين استرسورها (عوامل استرس‌‌زا) به كار بگيرد.
‏ وقتي فردي افسرده مي‌شود چون نااميد و منفي بين مي‌شود و توانايي‌هايش كاهش مي‌يابد اين مشكلات ‏برايش خيلي آزاردهنده هستند مثلا همسرش وضع درآمد خوبي ندارد، اين افراد تا حالا با اين مساله سازگار ‏بوده‌اند حالا كه افسرده شده‌اند مساله مالي برايش يك مساله عمده شده و مدام اين مشكل برايش آزاردهنده ‏است و باعث مي‌شود كه فرد پرخاشگر و ناسازگار شود كه بتواند تاثير بسزايي را براي فرزندان داشته باشد.‏
‏ راه‌هاي جلوگيري از استرس و افسردگي‌‏
‏- موارد استرس‌آور زندگي خود را شناسايي كنيد.
‏ ‏- از هر خشم و پرخاشگري خود را خلاص كنيد و تلاش كنيد آرام باشيد.
‏ ‏- اجتماعي باشيد و ضمن صميمت با ديگران در مناسبت‌هاي اجتماعي شركت كنيد.
‏ ‏- بخنديد كه خنديدن زندگي را لذتبخش مي‌كند و درمان هر درد و گرفتاري است.
‏ ‏- از تعطيلات خود استفاده مطلوب نماييد.
‏ ‏- كاري كنيد كه شغل شما يك منبع استرس‌زا نباشد.
‏ ‏- در مواقع استرس و خشم و بحران فكري، تنفس عميق را تجربه كنيد.‏
‏- كاري كه قرار است انجام دهيد را به تعويق نيندازيد. ‏
‏- به خوب خوابيدن توجه نماييد و از هر طريق براي بهتر شدن آن كوشا باشيد
‏- وقت‌شناس باشيد و زودتر از موعد مقرر در هر موردي حاضر شويد.
‏ ‏- دوستان مثبت‌انديش و با روحيه و ورزشكار و علاقه‌مند به علم را انتخاب كنيد.
‏ ‏- ورزش كردن را در هر شرايطي در برنامه زندگي خود منظور فرماييد.
‏ ‏- نظم و ترتيب داشته باشيد و براي انجام كارهايتان برنامه‌ريزي كنيد.
‏ ‏- به هنر و موسيقي علاقه نشان دهيد و نواختن يك ساز يا يك هنر را بياموزيد.
‏ ‏- احساس خوبي نسبت به چهره خود داشته باشيد و تقويت كنيد اعتماد به نفستان را.
‏ ‏- هديه دادن عامل ايجاد صميمت است با رعايت وضعيت اقتصادي خود اين كار را انجام دهيد.
‏ ‏- با يادداشت كردن حالات بد يا خوب خود در هر روز آنها را بررسي كنيد.
‏ ‏- همواره مواظب سلامتي و تغذيه خود باشيد.
‏ ‏- سعي نكنيد ديگران را عوض كنيد آسان‌تر آن است كه خود را عوض كنيد.
‏ ‏- با اراده و مصمم و قاطع باشيد و اعتماد به نفس خود را تقويت كنيد.
‏ ‏- معنويت را در خودتان پرورش دهيد و هميشه به خدا توكل كنيد.
‏ ‏- مثبت‌انديش باشيد و ضمن به‌كارگيري تجربيات به زمان حال نيز توجه داشته باشيد.
‏ ‏- از روشها و الگوهاي افراد موفق استفاده كنيد.
‏ ‏- مطالعه قرآن حتي روزانه يك صفحه را تجربه كنيد.
‏ ‏- ضمن احترام به ديگران در مواقع ضروري به ‌آنها (نه) بگوييد.
‏ تمام افراد با رعايت كردن موارد بالا مي‌توانند استرس را از خودشان دور نمايند و انرژي خودشان را معطوف كار و ‏تربيت و پرورش فرزندانشان نمايند و افراد سالم مي‌توانند جامعه‌اي سالم ايجاد كنند. تك‌تك افراد موظفند كه براي ‏حفظ جامعه و خانواده خود و ايجاد ارتباط موثر، سالم و تندرست باشند، عقل سالم در بدن سالم، والدين بايد ‏بهشت تمام افراد خانواده باشند. با رعايت موارد بالا اميد است كه اين معضل اجتماعي رفته رفته رو به زوال رود تا ‏خانواده‌اي سالم داشته باشيم.‏

سيما سبزه‌خواه‌

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار