نگو حسش نيست

يك خبر جالب بخوانيد: موزه‌اي در بوگوتا، پايتخت كلمبيا، افتتاح شد كه موضوع آن تنبلي بود. در اين موزه وسايلي به نمايش گذاشته شد كه معمولا ديدن آنها يادآور تنبلي است: مثل مبل راحتي كه روبه‌روي يك تلويزيون قرار دارد يا ننو و تختخواب. هدف از برپايي اين موزه براي ايام تعطيلات عمومي در كلمبيا، ترغيب مردم بوگوتا بوده تا به موضوع تنبلي و در مقابل آن افراط در كار فكر كنند و شايد به اين نتيجه برسند كه رسيدن به توازن در زندگي جايي ميان اين دو وضعيت است. البته اولين گام براي تنبل‌ها اين بود كه تنبلي را كنار بگذارند و هر چه زودتر از اين موزه ديدن كنند چون فقط تا يك هفته جريان داشت.
حالا به اين جمله‌ها دقت كنيد: «افسرده نيستم، ولي اول صبح كه از خواب پا مي‌شم، حس انجام دادن هيچ كاري نيست»، «مي‌دونم خيلي كار دارم ولي نمي‌تونم حتي يكي‌شون رو انجام بدم»، «دوست دارم كارام جلو بيفته‌‌ها ولي از اون طرف هم اگه حسش نباشه، دلم مي‌خواد تمام روز رو توي رختخواب بمونم.»
نمي‌توانيد بر حس «هيچ كاري نمي‌كنم، هميني كه هست خوبه»تان غلبه كنيد؟ برايتان سخت است كه از جايتان بلند شويد و به اصطلاح خودمان بجنبيد؟ هنوز زندگي آنقدر بهتان فشار نياورده كه مجبور باشيد كارهايتان را انجام بدهيد؟ يا شايد هم زندگي آنقدر روي گرده‌تان سنگيني مي‌كند كه فكر مي‌كنيد بهتر است همين حالا همه كارهايتان را رها كنيد و رخت خواب را به همه چيزهاي ديگر ترجيح بدهيد؟
اگر پاسختان به همه اين سوال‌ها مثبت است بايد بگويم اصلا خودتان را جزو دسته آدم‌هاي خاص طبقه‌بندي نكنيد. شما فقط تنبليد. بله به همين راحتي. شما مثل ميليون‌ها انسان در سراسر دنيا به آفت تنبلي دچاريد و چاره‌اش فقط پيش خودتان است. البته اگر به آن، به چشم يك مشكل نگاه مي‌كنيد. وگرنه كه زندگي به كامتان است و سفارش من اين است كه تا زماني كه از تنبلي‌تان خسته شويد، به همين شيوه به زندگي ادامه بدهيد، اما اگر خسته شده‌ايد، اگر مي‌خواهيد تكاني به خودتان بدهيد و راه ديگري را امتحان كنيد بايد بگويم باز هم همه چيز به خودتان بستگي دارد، اما مرا تا پايان اين نوشته همراهي كنيد. شايد بتوانيم راهي براي رهايي پيدا كنيم. شايد هم نتوانستيم. انتظار معجزه كه از من نداريد؟
ممكن است واقعا نخواهيد با زندگي‌تان تا اين اندازه سرسري برخورد كنيد. ممكن است بيشتر كارها را، در حالي كه ميل به انجامشان داريد عقب بيندازيد و در انجامشان اين پا و آن پا كنيد، طفره برويد و خلاصه به هزار و يك دليل انجامش ندهيد، اما گمان نكنيد اين راه آسان‌تري است. تصور اين كه با انجام ندادنش، راه ساده‌تر را انتخاب كرده‌ايد تصوري ساده‌لوحانه است. اگر خوب به زندگي خودتان نگاه كنيد، كمتر روزي مي‌گذرد كه نگوييد «مي‌دانم بايد انجامش بدهم، اما باشد براي بعد.»
آيا داريد به شغلي كه دوستش نداريد و مي‌دانيد كه امكاني براي رشد و پيشرفت ندارد ادامه مي‌دهيد؟ آيا اصرار بر حفظ روابطي كه نابسامان شده است داريد؟ متاهل يا مجرد ماندن فقط به اميد اين كه اوضاع بهتر خواهد شد؟ آيا منتظر مي‌مانيد تا اوضاع خود به خود رو به راه شود؟ آيا سيگار كشيدنتان را ترك نمي‌كنيد فقط به اين دليل كه به خودتان مي‌گوييد «هر وقت آمادگي داشتم ترك مي‌كنم» در حالي كه مي‌دانيد به تعويق انداختنش به دليل ترديدي است كه نسبت به توانايي خود داريد؟ تصميم به شروع رژيم غذايي مناسب را به فردا يا هفته بعد موكول مي‌كنيد؟ البته چون «به تعويق انداختن» از رژيم گرفتن آسان‌تر است، مي‌گوييد «فردا رژيم مي‌گيرم»؛ فردايي كه هيچ وقت نخواهد آمد؟
خستگي و بهانه، احساس كسالت و ملال و مريض شدن، خود فريبي و فرار از قبول مسووليت دلايل نانوشته‌اي براي تنبلي‌اند. عقب انداختن هر كاري به شما امكان مي‌دهد تا از فعاليت‌هاي ناخوشايند فرار كنيد. از راه خود فريبي مي‌توانيد احساس آرامش كنيد، مسووليت را از دوش خودتان برمي‌داريد و به ديگران و عوامل بيروني نسبت مي‌دهيد. ابراز همدردي ديگران و دلسوزي شخص خودتان را جلب مي‌كنيد تا به خاطر احساس اضطراب شما كه ناشي از انجام ندادن كارهايي است كه نتواسته‌ايد بكنيد هميشه دلسوزتان باشند. بس كنيد. همين جا تمامش كنيد.
بنشينيد و شروع به انجام كاري كنيد كه به تعويق انداخته‌ايد. سخت است مي‌دانم، اما راهش همين است. انجامش بدهيد. همين كه تعلل را كنار بگذاريد، دست زدن به كار دلخواه را به احتمال زياد دلپذير و لذتبخش مي‌بينيد. حتي اضطرابي كه رهايتان نمي‌كند هم دست از سرتان بر خواهد داشت.
كتاب‌هاي آنتوني رابينز همين جاست كه مي‌تواند كمك حالتان باشد. كسي نمي‌فهمد. مطمئن باشيد. يكي از كتاب‌هاي آنتوني رابينز يا كسي شبيه به او را دست بگيريد و دستوراتش را مو به مو اجرا كنيد. باور كنيد براي آدم‌هاي نااميدي كه مي‌خواهند اميدوار باشند معجزه مي‌كند. البته روان‌شناسان با آنچه در كتاب‌هاي عامه‌پسند موفقيت تبليغ مي‌شود، موافق نيستند. كتاب‌هاي موفقيت مي‌گويند، به خودتان بگوييد: «من بايد اين كار را انجام دهم» تا آن كار انجام بگيرد، اما روان‌شناسان مي‌گويند استفاده از كلماتي مثل بايد باعث مي‌شود كه ما به خاطر انجام ندادن كار بيشتر احساس گناه كنيم؛ يعني ما با كلمه‌اي مثل بايد، انجام يك كار ساده را تا حد رعايت يك ايدئولوژي يا عملي اخلاقي بالا مي‌بريم. بالا بردن ارزش يك كار همان و سخت‌تر شدن انجامش همان و تنبلي بيشتر به خاطر كار سخت‌تر همان! همه راه‌ها به رويتان بسته شد نه؟ ببينيد، اصل قضيه همان است كه گفتم. «همه چيز به خودتان بستگي دارد.»
تصميم بگيريد كه تا لحظه خوابيدن خسته نشويد اجازه ندهيد كه خستگي يا بيماري، وسيله‌اي براي فرار از كار يا به تعويق انداختن آن شود. اگر دلتان مي‌خواهد دنيا تغيير كند، شكوه و شكايت نكنيد. كاري بكنيد به جاي اين كه لحظات خود را با انواع نگراني‌هاي اختلال‌آميز نسبت به كارهاي عقب مانده بگذرانيد، با اين نقطه ضعف فلاكت بار مبارزه كنيد و هميشه در لحظه حال زندگي كنيد. يك فرد عمل‌كننده باشيد، نه آرزوكننده يا اميدوار يا انتقادكننده.
از «ابلوموف» چه مي‌دانيد؟ رمان خواندني است. چاپ جديدش را كه تازگي‌ها بيرون آمده ديده‌ايد؟ مترجم فوق‌العاده‌اي هم دارد. سري به خيابان انقلاب بزنيد و كتاب را بخريد. يك جورهايي شرح حال همه شماهايي است كه از تنبلي داريد ديوانه مي‌شويد. البته نه بشدت او، اما هر كداممان ابلوموف‌هايي در وجود مان داريم كه رهايمان نمي‌كنند.
راه‌هاي زيادي براي غلبه بر تنبلي وجود دارد، اما براي امتحان كردن هر كدام بايد تنبلي را كنار گذاشت. سخت شد، نه؟ همين است. بايد يك بار هم كه شده اين تنبلي لعنتي را كنار بگذاريد. آن هم فقط براي امتحان كردن راه‌هاي كنار گذاشتن تنبلي! به يك بار امتحان كردنش مي‌ارزد، نه؟
سري كه به كتاب‌هاي روان‌شناسي بزنيم، دلايل عجيب و غريب، اما ساده‌اي را براي تنبلي آن تو پيدا مي‌كنيم. روان‌شناسان تكاملي معتقدند تنبلي ريشه‌اي‌تر از اين حرف‌هاست. آنها مي‌گويند تمام پديده‌هاي ذهني بشر كه نشانه‌اي از «بي‌فعاليتي»، «ساكن بودن» و «انفعال» دارد مي‌تواند به يك دليل واحد رخ دهد. آنها پاي اجداد ما را وسط مي‌كشند. اين كه اجداد محترمان در زمان‌هاي مشخصي از سال هيچ كاري نمي‌كردند تا انرژيشان را براي فصل‌هاي ديگر سال ذخيره كنند. آنها ريشه تنبلي‌ها وافسردگي‌هاي انسان مدرن را در اين طرز فكر اجدادمان مي‌دانند.
اما گروه ديگري از روان‌شناس‌ها هستند كه ريشه همه اين تنبلي‌ها را به همان قضيه «دقيقه نود» مربوط مي‌دانند. اين كه ما هميشه منتظر لحظه‌اي مي‌ايستيم كه ديگر هيچ چاره‌اي نداريم و بايد همه چيز را در همان دقيقه آخر حل و فصل كنيم. به نظر آنها در اين نوع از تنبلي، رگه‌هايي از خودآزاري رواني وجود دارد. در واقع ما به خاطر اين كار خودمان را زجر مي‌دهيم، اما ناخودآگاه از اين رنج لذت مي‌بريم. روانكاو‌ها براي حل اين مشكل راه‌حل‌هاي طولاني‌مدت دارند. آنها مي‌خواهند شما را از لحاظ رواني آناليز كنند، تا معلوم شود كه كي و كجا اين خودآزاري رواني را در خود پرورش داده‌ايد. براي اين كه بفهميد آنها چه راه حلي دارند لطفا به مطب يكي‌شان مراجعه كنيد. ما كه روانكاو نيستيم.
حال و حوصله نداريم! اين يكي از شايع‌ترين دليل‌ها يا بهتر بگوييم، توجيه‌هاي ما براي تنبلي‌مان است. اين تصور كه بهتر است بگذاريم كارمان را با انگيزه انجام دهيم، هميشه پيش‌زمينه‌اي براي تنبلي است. ما به يك داستان اساطيري نه‌‌چندان درست خودمان را آويزان مي‌كنيم، كه مي‌گويد: «اول انگيزه، بعد عمل» اما آيا واقعا درست است؟ اگر به ما باشد كه براي هيچ كاري انگيزه نداريم. بياييد كمي اين افسانه را دستكاري كنيم و به يك تعريف درست‌تر برسيم. چند بار برايتان پيش آمده كه كاري را بي‌هيچ انگيزه‌اي شروع كرده‌ايد و نه‌تنها در آن موفق شده‌ايد بلكه به انگيزه‌هايي دست پيدا كرده‌ايد كه بقيه زندگيتان را هم تحت تاثير قرار داده است؟ بهتر نيست كارمان را آغاز كنيم و بعد انگيزه‌هايمان را بسازيم؟ هميشه علاقه نيست كه ما را به كاري وا مي‌دارد، گاهي آشنايي بيشتر با يك فعاليت و كشف توانايي‌هاي فردي‌مان در انجام آن كار، ما را به فعاليتي علاقه‌مند مي‌كند.
گاهي هم كمال‌گرايي بلاي جانمان مي‌شود. آدم‌هايي كه شخصيتي كمال‌گرا دارند، مي‌خواهند كارشان را به بهترين و كامل‌ترين نحو انجام دهند. براي آنها همه چيز يا خوب خوب است يا بد. همين باور باعث مي‌شود كه اگر فكر كنند كارشان، كسر و كمبودي خواهد داشت، آن را به تعويق مي‌اندازند تا زماني كه بتوانند به بهترين نحو انجامش دهند. خيلي جالب است؛ تنبلي مي‌كنيم چون مي‌خواهيم كارهايمان عالي باشند!
از شكست مي‌ترسيم. نه نگوييد. با خودتان روراست باشيد. عده‌اي از ما مي‌‌ترسيم كه همه چيز را خراب كنيم و همه مسخره‌مان كنند. ترس ما بيشتر از آن كه به قضاوت ديگران برگردد، به قضاوت خودمان در مورد توانايي‌هايمان برمي‌گردد. مي‌ترسيم از اين كه از خودمان نااميد شويم. خيلي كارها را نمي‌كنيم كه بعدا بتوانيم به خودمان بگوييم انجامش ندادم چون نمي‌خواستم، اما آيا واقعيت اين نيست كه انجامش نداديم چون مي‌ترسيديم؟ خيلي چيزها را از خودمان براي همين ترس از شكست دريغ مي‌كنيم.
ببينيد، خيلي ساده‌تر از اين حرف‌هاست. فقط لازم است دست به كار شويم. انجامش بدهيم. باور كنيد ماه و فلك هم به كمكمان مي‌آيند. فقط كافي است ازشان كمك بخواهيم. دريغ نمي‌كنند. بلند شويد. همين حالا. آهان. همين است. نتيجه‌اش را به ما خبر بدهيد. انجامش داديد؟

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار