ارتباط مادر و کودکش

اشاره:

بدون‌ ترديد آموزش‌ چگونگي‌ برقراري‌ ارتباط‌ فرد با فرد ديگر و حضور در جمع‌ را بايد از دوران‌ كودكي‌ براي‌فرزندان‌ خود در نظ‌ر بگيريم‌. نكته‌ مهم‌ و اساسي‌ آن‌ است‌ كه‌، آنچه‌ موجب‌ بقاي‌ فرد در گروه‌ مي‌شود،برقراري‌ روابط‌ بين‌ آنهاست‌. كودك‌ انواع‌ روابط‌ي‌ را كه‌ در يك‌ گروه‌ اجتماعي‌ ابداع‌ شده‌ است‌، مي‌آموزد. زبان‌يكي‌ از مهم‌ترين‌ راههاي‌ ارتباط‌ي‌ است‌. انسان‌ به‌ كمك‌ زبان‌ توانسته‌ است‌ به‌ تفكري‌ پيچيده‌ دسترسي‌ پيدا كند.
در شرايط‌ي‌ كه‌ پيامهاي‌ كلامي‌ و غيركلامي‌ هر دو يك‌ محتوا را منتقل‌ كنند، بخش‌ مهمي‌ از قصد فرستنده‌،توسط‌ فرد گيرنده‌ دريافت‌ خواهد شد. مواردي‌ وجود دارد كه‌ پيامهاي‌ غيركلامي‌ نشانگر قصد واقعي‌ فرستنده‌پيام‌ نيست‌. مانند كسي‌ كه‌ غمگين‌ است‌، ولي‌ لبخند مي‌زند. علاوه‌ بر اين‌، قدرت‌ تشخيص‌ گيرنده‌ در ميزان‌دريافت‌ پيام‌ از ط‌رف‌ فرستنده‌ نيز حائز اهميت‌ است‌.
در تحقيقي‌ كه‌ در دانشگاه‌ زنان‌ ژاپن‌ انجام‌ پذيرفت‌، انواع‌ روابط‌ كلامي‌ و غيركلامي‌ بين‌ چهار زوج‌ مادر ــكودك‌ مورد بررسي‌ قرار گرفت‌. سن‌ كودكان‌ بين‌ 2 تا 4 سال‌ و مدت‌ بازي‌ مادر با كودك‌ بيست‌ دقيقه‌ بود. دراين‌ تحقيق‌ براي‌ مادر توضيح‌ داده‌ شده‌ بود كه‌ در بازي‌ مكعب‌ها به‌ط‌ور آزادانه‌ با كودك‌ رفتار كند. حاصل‌ اين‌تحقيق‌ اين‌ بود كه‌ روابط‌ بين‌ مادر و كودك‌ در گروههاي‌ زير قرار مي‌گيرد:

1ــ زوج‌ مادر ــ كودك‌H

در اين‌ زوج‌ وضعيت‌ مسلط‌ هميشه‌ در اختيار كودك‌ است‌. مادر همان‌ عملي‌ را كه‌ كودك‌ مي‌خواهد، انجام‌مي‌دهد. كودك‌ مجبور به‌ انجام‌ كاري‌ نمي‌شود، ولي‌ كمكهاي‌ مادر موجب‌ مي‌گردد كه‌ براي‌ انجام‌ كار، انگيزه‌پيدا كند. در اين‌ شرايط‌ كودك‌ آزادانه‌ و به‌تنهايي‌ بازي‌ را به‌ اتمام‌ مي‌رساند.

2ــ زوج‌ مادر ــ كودك‌I

مادر هميشه‌ قويتر است‌. در پنج‌ دقيقه‌ اول‌ بازي‌، كودك‌ رفتارهاي‌ خودمختارانه‌اي‌ انجام‌ مي‌دهد، ولي‌ وقتي‌نمي‌تواند دستورهاي‌ مادر را رد كند، در رفتار و حركات‌ از مادر تبعيت‌ مي‌كند. مادر هرچند كه‌ تلاش‌ مي‌كند پيشنهادهاي‌ كلامي‌ كودك‌ را قبول‌ كند، لكن‌ در عمل‌ مكعبها را آن‌ط‌ور كه‌ خود مي‌خواهد جابجا مي‌كند. درچنين‌ شرايط‌ي‌ قبل‌ از آنكه‌ كودك‌ فرصت‌ پيدا كند كه‌ افكارش‌ را به‌ منصه‌ ظ‌هور برساند، مادر با عمل‌ خويش‌،يعني‌ رابط‌ه‌ غيركلامي‌ خود بر رفتار و حركات‌ او تسلط‌ پيدا مي‌كند، و از اين‌ ط‌ريق‌ عمل‌ آزادانه‌ كودك‌ رامحدود مي‌سازد. برخي‌ مواقع‌ آشفتگي‌هايي‌ نيز در رفتار كودك‌ به‌ وجود مي‌آيد كه‌ ناشي‌ از تعارض‌ بين‌ كلام‌و عمل‌ مادر است‌.

3ــ زوج‌ مادر ــ كودك‌A

در اين‌ زوج‌، كودك‌ تحت‌ فشار مادر شروع‌ به‌ بازي‌ مي‌كند، ولي‌ چون‌ هنوز برداشت‌ درستي‌ از بازي‌ ندارد، لذارفتارش‌ به‌ شكل‌ كوشش‌ و خط‌ا انجام‌ مي‌گيرد. وقتي‌ مادر تلاشهاي‌ ناموفق‌ كودك‌ را مشاهده‌ مي‌كند، موقعيت‌را در اختيار مي‌گيرد و وضعيت‌ برتر را از آن‌ خود مي‌كند. مواردي‌ كه‌ كودك‌ آزادانه‌ رفتار مي‌كند، رفتار مادرشكل‌ مكمل‌ با رفتار او را پيدا مي‌كند. در چنين‌ مواردي‌ مادر به‌ندرت‌ بازي‌ كودك‌ را محدود يا رد مي‌كند، بلكه‌سعي‌ مي‌كند كه‌ به‌ كودك‌ در انجام‌ كار ياري‌ كند.

4ــ زوج‌ مادر ــ كودك‌T

در اين‌ زوج‌ رفتار مادر و كودك‌ به‌ اشكال‌ مختلف‌ انجام‌ مي‌گيرد. در مواردي‌ شبيه‌ به‌ زوج‌ I مي‌شود. تعدادرفتارهاي‌ آزاد در زوج‌ A و T تقريبا مساوي‌ است‌، ولي‌ نسبت‌ رفتار آزاد دو گروه‌ متفاوت‌ است‌. تفاوت‌ مهم‌بين‌ دو گروه‌ اين‌ است‌ كه‌ رفتار مادر A در تاييد رفتار كودك‌ است‌، در صورتي‌ كه‌ مادر T رفتار كودك‌ رانمي‌پذيرد و اين‌ عدم‌ پذيرش‌ بيشتر زباني‌ است‌. كودك‌ T به‌ بازي‌ خودش‌ ادامه‌ مي‌دهد و مي‌خواهد خود به‌تنهايي‌ به‌ انجام‌ بازي‌ بپردازد، ولي‌ مادر به‌دقت‌ در صدد انجام‌ تكليفي‌ است‌ كه‌ فكر مي‌كند در بازي‌ بايد به‌ دقت‌انجام‌ گيرد. در مقابل‌، كودك‌ بازي‌ كاملا منحصربه‌فرد و آزادي‌ را انجام‌ مي‌دهد و مستقل‌ از مادر عمل‌ مي‌كند.
مشخصه‌ اين‌ كودك‌ و مادر آن‌ است‌ كه‌ هر دو متقابلا ط‌رف‌ مقابل‌ را از نظ‌ر زباني‌ رد مي‌كنند، ولي‌ از نظ‌رحركات‌ با يكديگر همكاري‌ دارند.

بعد از يك‌ سال‌ بررسي‌ كودكان‌ نامبرده‌ در بالا نتايج‌ زير به‌ دست‌ آمد:

كودك‌ H مستقل‌ از مادر، توانايي‌ لازم‌ براي‌ لذت‌ بردن‌ از بازي‌ را داشت‌. او در بازي‌، مستقل‌ بود و توانايي‌ تنهابازي‌ كردن‌ را داشت‌. در عين‌ حال‌ قادر بود رفتارش‌ را آزادانه‌ و همراه‌ با صداقت‌ در گروه‌ بروز دهد. گاهي‌ نيزرفتاري‌ همراه‌ با ملاحظ‌ه‌كاري‌ نسبت‌ به‌ دوستانش‌ نشان‌ مي‌داد.
رفتار كودك‌ I از روزي‌ به‌ روز ديگر فرق‌ مي‌كرد. مواقعي‌ كه‌ كار براي‌ او دقيقا مشخص‌ نبود، صبر و حوصله‌كمي‌ از خود نشان‌ مي‌داد. او در بازي‌ جمعي‌ راحت‌ نبود. صحبت‌ و رفتار او به‌ گونه‌اي‌ بود كه‌ او را در جمع‌مشخص‌ و متمايز مي‌كرد. او مدت‌ زمان‌ زيادي‌ نمي‌توانست‌ از مادرش‌ جدا باشد.
كودك‌ A خجول‌ بود و اغلب‌ مستقلا به‌ بازي‌ نمي‌پرداخت‌ و تا حدود زيادي‌ به‌ دوستانش‌ وابسته‌ بود. در جمع‌تنش‌ داشت‌ و در بيان‌ درخواستهايش‌ از ديگران‌ به‌ط‌ور واضح‌ دچار مشكل‌ بود. سعي‌ مي‌كرد كه‌ پيام‌ را تازماني‌ كه‌ قابل‌ درك‌ براي‌ ديگران‌ بود، از ط‌ريق‌ حالات‌ صورت‌ منتقل‌ كند.
كودك‌T ، كودك‌ كنايه‌زن‌ و بذله‌گويي‌ بود و تمايل‌ داشت‌ كه‌ خودنمايي‌ كند. او نقشه‌هاي‌ زيادي‌ براي‌ بازي‌داشت‌، ولي‌ نمي‌توانست‌ با ديگران‌ همبازي‌ شود و درنتيجه‌ تنها بازي‌ مي‌كرد.
به‌ اين‌ ترتيب‌ اين‌ بررسي‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ درجه‌ هماهنگي‌ يا ناهماهنگي‌ بين‌ رابط‌ه‌ كلامي‌ و غيركلامي‌ مادر،تاثير زيادي‌ در رفتار اجتماعي‌ كودك‌ دارد. در هر نوع‌ رابط‌ه‌ انساني‌ ارتباط‌ كلامي‌ و غيركلامي‌ همزمان‌ رخ‌مي‌دهد. عواملي‌ ازقبيل‌ مقدار موافقت‌ و مخالفت‌ بين‌ كلام‌ و عمل‌، توان‌ و يا قدرت‌ لازم‌ براي‌ درك‌ قصد ط‌رف‌مقابل‌ و نقط‌ه‌ برتري‌ اجتماعي‌، انواع‌ مختلف‌ روابط‌ بين‌ انسانها را تشكيل‌ مي‌دهد.
پس‌ بهتر است‌ از امروز به‌ هنگام‌ برخورد با كودك‌ دلبند خود همه‌ مواردي‌ كه‌ ذكر شد را، مد نظ‌ر قرار داده‌ و اورا براي‌ آينده‌ و زندگي‌ در جامعه‌ تربيت‌ كنيد.

فرحناز صفاییان
www.iricap.com

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار