من کیستم؟

از جمله خصوصیات بارز دوره نوجوانی، سردرگمی، پریشانی و ترس از آینده می‏باشد. مهم‏ترین سؤال برای یک نوجوان این است که او کیست؟ هدفش چیست و آینده‏اش چه خواهد شد؟
در جواب به این سؤال‏ها و بر اساس تغییرات بلوغ و بحران هویت، یک نوجوان هر روز رفتار متضادی در پیش می‏گیرد؛ یک روز کاملاً بشاش و سر حال می‏باشد و یک روز کاملاً غمگین و افسرده. یک بار می‏خواهد همه کارها و هنرها را فرا بگیرد و یک بار از همه چیز بیزار می‏شود و حوصله هیچ کدام را ندارد.
نداشتن برنامه‏ریزی مناسب، عدم آگاهی از استعدادها و توانایی‏ها، نداشتن مشاور و راهنما و ... او را در این مرحله ناتوان‏تر و افسرده‏تر می‏کند.
خواهر «معصومه.ش»، 17 ساله از کرمانشاه چنین می‏گوید: «من تا سوم راهنمایی درس خواندم و بعد از آن به دلیل اینکه هیچ علاقه‏ای به تحصیل نداشتم، ترک تحصیل کردم. از آن زمان به بعد در خانه به کارهای روزمره خانه می‏پردازم، ولی این کارها مرا ارضا نمی‏کند و اکثرا بی‏حوصله و کج‏خلق هستم. به دنبال غر و لندهای اطرافیان، مخصوصا مادرم، به کلاس خیاطی رفتم، اما آن را هم نیمه‏کاره رها کردم. مدتی هم کلاس آموزش گلسازی رفتم، ولی نتوانستم به خوبی آن را یاد بگیرم. دلم می‏خواهد خیلی از کارها را بلد بودم؛ مثل همین خیاطی، گلسازی، گلدوزی، رانندگی و ... ولی نمی‏دانم چرا موقع عمل، حوصله هیچ کدام را ندارم و اگر سراغ آنها بروم، نیمه‏کاره رهایشان می‏کنم. دیگر از خودم خسته شدم و بدم می‏آید.»
همچنین «مریم» دختر نوجوان 18 ساله، می‏گوید: «دیگر از دست خودم خسته و عصبی هستم. شاید باور نکنید، ولی من در روز برای خودم چند بار برنامه می‏نویسم که از صبح تا شب چه کارهایی انجام بدهم ولی موفق به عمل کردن به برنامه خودم نمی‏شوم. البته یک مدتی هم به دوستم که فرد موفقی است گفتم که برای روزهای من برنامه بنویسد که چگونه درس بخوانم و چه کارهایی انجام دهم تا مثل او هم در درس و هم در دیگر امور موفق شوم. ولی متأسفانه به برنامه او هم نتوانستم عمل کنم. الان که پشت کنکوری هستم و باید از وقتم استفاده بکنم، متأسفانه صبح‏ها تا دیروقت می‏خوابم و شب‏ها هم اگر چه تا دیروقت بیدار هستم ولی مدام مشغول رؤیا و خیال‏پردازی هستم ...».
متأسفانه بسیاری از نوجوانان خوب و عزیزمان در این دوره سنی به دلیل عدم آگاهی، عدم شناخت توانایی‏ها و استعدادها و عدم امکانات، نداشتن حوصله کافی و ... بهترین فرصت‏های زندگی و در واقع سرمایه اصلی خود، یعنی نوجوانی و جوانی را هدر می‏دهند.
این نوجوانان بدون هیچ هدف و انگیزه و فقط به صرف اجبار اطرافیان و یا اینکه فقط انتخابی کرده باشند، قدم در راهی می‏گذارند که نه آغازش را می‏دانند و نه پایانش را. همین امر باعث می‏شود که در میانه راه چون انگیزه و آگاهی کافی نسبت به آن مسئله نداشته‏اند، از کوچک‏ترین مشکلی بهراسند و ناامید و مأیوس بشوند.
حال اگر نوجوانی بتواند در این دوره، آینده خود را به روشنی مجسم کند، مطمئنا با اطمینان بیشتری گام برخواهد داشت و در جهت رسیدن به این آینده روشن و زیبا تمام توانایی‏ها و امکانات خویش را به کار خواهد گرفت. مطمئنا چنین فردی در آینده هم با اعتماد به نفس و اتکا به توانایی‏های خویش کلید بسیاری از موفقیت‏ها را در دست خواهد داشت.
آینده سرشار از عشق و امید، تنها در گرو امکانات زیاد و بر وفق مراد بودن عوامل پیرامون ما نیست، بلکه در گرو همت، اراده، امید و از همه اینها مهم‏تر، توکل به خداوند متعال است.
نوجوانی که می‏خواهد خود را از افسردگی و بیهودگی برهاند، باید دنبال کار یا آموختن حرفه‏ای برود تا اوقات خود را به نحو مناسب پر کند. اما این به آن معنا نیست که مدام از این شاخه به آن شاخه بپرد و به قول قدیمی‏ها با یک دست چند هندوانه بلند بکند، که مطمئنا موفق نخواهد شد. همیشه کارهای بزرگ از همین کارهای به ظاهر کوچک ولی به ثمر رسیده، شکل گرفته‏اند. اگر کارهای به ظاهر کوچک به طور مرتب و متناوب انجام گیرند، کارهای بزرگ به وجود می‏آیند. یک ضرب‏المثل می‏گوید: «آدم همه کاره، هیچ کاره می‏شود.»
بنابراین یک نوجوان و اصلاً همه انسان‏ها باید فعالیت خویش و توانایی‏ها و استعدادهایشان را بر روی یک محور اصلی متمرکز کنند و روی آن وقت بگذارند و تا آخر هم آن را دنبال کنند تا به نتیجه برسند. مسلما نوجوانان می‏توانند خیلی از کارها و فنون را یاد بگیرند، به شرط اینکه بخواهند و تلاش کنند. البته عاقلانه‏تر و منطقی‏تر این است که یک کار را به طور کامل انجام بدهند و به ثمر برسانند، بعد سراغ کار دیگری بروند. به طور مثال، متأسفانه بسیاری از جوانان کشور ما همین که از مرحله کنکور می‏گذرند و وارد دانشگاه می‏شوند، فکر می‏کنند دیگر همه چیز تمام شده و حالا باید دنبال خوشگذرانی و تفریح و جبران درس‏خواندن‏های مداوم خود باشند، که البته این فکرِ بسیار غلط و نادرستی است و نتیجه بسیار زیانباری خواهد داشت. خداوند متعال در سوره مبارکه انشراح می‏فرماید: «فاذا فَرَغتَ فَانْصَبْ؛ پس چون فراغت یافتی، به طاعت در کوش». مفهوم این آیه این است که همان لحظه که از سختی و کاری فراغت یافتی، تلاشی دوباره و نو را آغاز کن.
همچنین اگر نوجوانان می‏خواهند در راه رسیدن به هدف خویش و نقطه موفقیت، مسیری صحیح را طی کنند، باید با برنامه‏ریزی درست و اصولی پیش بروند. کسی که برای خود برنامه‏ای نداشته باشد و بدون برنامه در مسیری گام بردارد، با شکست روبه‏رو خواهد شد. ضمنا این برنامه‏ریزی باید با توجه به امکانات و توانایی‏ها و موقعیت افراد انجام گیرد، نه اینکه دیگران برنامه خویش را برای ما طراحی کنند. البته استفاده از تجارب و آموخته‏های دیگران بسیار خوب و نیکو است ولی نه اینکه به این بهانه برنامه زندگی دیگران کاملاً برای ما دیکته شود.
پس اگر نوجوانان و جوانان عزیز ما، اوقات گرانبها و فرصت‏های طلایی خویش را صرف آموختن کار یا هنری باارزش بنمایند و در این راه یک برنامه‏ریزی منظم و اصولی داشته باشند، دیگر مجبور نخواهند بود که ساعت‏های متمادی وقت خویش را در رختخواب و به خیال‏بافی بپردازند و احتمالاً بنالند که شب‏ها خوابشان نمی‏برد! مطمئنا کسی که صبح تا دیروقت بخوابد و روز هم هیچ فعالیت مثمر ثمری نداشته باشد، شب به این زودی‏ها خوابش نخواهد برد. حالا اگر کسی از روز خود به درستی استفاده کند، مخصوصا صبح که بهترین ساعات فعالیت است، مشغول تلاش و کوشش باشد، نه تنها فرصتی برای خیال‏پردازی‏های بیهوده نخواهد داشت، بلکه هیچ گونه احساس پوچی و بیهودگی هم نخواهد کرد و چنین افرادی برای رسیدن به هدف خویش از لحظه‏ها و ثانیه‏ها نهایت استفاده را می‏برند و هر گونه سختی و مشقت را در این راه پذیرا می‏باشند، چرا که به این گفته پروردگار مهربان خویش ایمان دارند که «اِنَّ مَعَ العُسرِ یُسْرا».
با امید به آنکه شاهد رشد و شکوفایی هر چه بیشتر نوجوانان و جوانان کشورمان باشیم.

زهره دهخدا
پیام زن -> بهمن 1381، شماره 131

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار