نگاهي به سختگيري‌هاي پيش از ازدواج

وقتي مي‌خواهي ازدواج كني آنقدر حس خوبي داري كه براي خودت دنياي رنگارنگ و قشنگي را مي‌سازي. در اين دنيا تو يك شريك داري كه فكر مي‌كني حتي نفس كشيدن‌هايت را هم بايد با او تقسيم كني. البته اين روياي همه آدم‌ها نيست چون خيلي‌ها هستند كه به اين چيزها فكر نمي‌كنند، ولي آنها كه اين رويا را دارند آنقدر از آن لذت مي‌برند كه دوست دارند به هر قيمتي آن را به دست بياورند.
در ايران رسم است كه دختر بله نهايي را بگويد اما انگار اين فقط ظاهر ماجراست چون براي بله گفتن افراد زيادي از پشت پرده داستان را هدايت مي‌كنند. پس براي داشتن زندگي زيبا ابتدا بايد از هفت خوان خانواده گذشت چون پيش از عروس اين اعضاي خانواده هستند كه حرف اول و آخر را مي‌زنند. البته اين مساله شامل حال آن دسته از دخترخانم‌هايي كه حرفشان را به هر قيمتي به كرسي مي‌نشانند، نمي‌شود ولي آنان كه گوش به فرمان خانواده هستند، بي‌شك اين جملات را تاييد مي‌كنند. براي اين جور دخترها روز بله برون روز سرنوشت‌سازي است چون تصميم جمعي خانواده بايد به كرسي بنشيند.
داستان با آمدن خانواده داماد به خانه دختر شروع مي‌شود و طبق رسم اين قبيل مراسم ساعات اوليه جلسه با بررسي وضع هوا و خاطرات گذشته همراه مي‌شود. در اين لحظات است كه دل در دل دختر و پسر نيست چون آنها دوست دارند هر چه زودتر بزرگ‌تر‌ها سر اصل مطلب بروند. اما بالاخره پس از انتظاري طولاني بزرگ‌ترها سر اصل مطلب مي‌روند و اين اصل مطلب بحث بر سر مهريه است.
داستان چانه زدن بر سر مهريه از آن داستان‌هايي است كه كمتر كسي با آن ناآشناست. در مراسم بله برون بحث بر سر تعيين ميزان مهريه آنقدر بالا مي‌گيرد كه گاه ساعت‌ها زمان هدر رفته و بيشتر وقت‌ها انبوهي از كدورت بر جا مي‌ماند.

چانه بي‌چانه

بحث بر سر مهريه كه داغ مي‌شود مثل اين‌كه همه به وجد آمده باشند، از هر سو نظري ارائه مي‌شود و اين خانواده داماد است تا در رقابتي سخت معامله را به سود خود تمام كنند. در اين رقابت البته خانواده دختر نيز دست‌بردار نيستند و بسختي بر خواسته‌هاي خود پافشاري مي‌كنند. در اين لحظه است كه بيشتر حضار از كوره در مي‌روند چون معمولا خانواده دختر و پسر با هم به تفاهم نمي‌رسند.
در اين ميان برخي از دخترها هستند كه به خاطر به درازا كشيدن مراسم يا به خاطر تمام شدن غائله از موضع خود پايين مي‌آيند و داغ مهريه بالا را بر دل خانواده خود مي‌گذارند. اما هستند كساني كه آرزوي داشتن مهريه‌اي رويايي را با هيچ چيز عوض نمي‌كنند و همچنان بر موضع خود پافشاري مي‌كنند. در اين هنگام است كه اگر خانواده داماد از اقشار متوسط جامعه باشند، عنان از كف مي‌دهند و مبلغ بالاي مهريه را تاب نمي‌آورند.
اما كليد حل مشكل باز هم به دست دختر است چون اگر او بخواهد مي‌تواند هم خانواده خود و هم خانواده پسر را راضي نگه دارد.

شيربها كي از مد مي‌افتد

اما امان از شيربها، معلوم نيست اين رسم بالاخره كي از مد مي‌افتد. البته برخي از خانواده‌هاي ايراني اين مبلغ را كه در اصل به مادر عروس اختصاص دارد با ترفندي نهچندان تازه به خريد چند كالا از سوي پسر تبديل كرده‌اند كه اين نيز خود از دلواپسي‌هاي خانواده داماد است.
در اين شيوه، خانواده عروس تهيه 3 يا 4 كالاي اساسي زندگي را به عهده پسر مي‌گذارند تا هم شيربهاي دريافتي را در بهترين راه خرج كرده باشند و هم كمي از بار خريد جهيزيه را بر دوش پسر بگذارند. البته اگر 2 خانواده هم‌فرهنگ با هم وصلت كنند مشكلي به وجود نمي‌آيد، اما كدورت‌ها آن زمان شروع مي‌شود كه 2 خانواده از دو سوي ايران با هم قصد فاميل‌ شدن داشته باشند.

مهريه ؛ نشاني از مهر

حالا با تمام اين كشمكش‌ها، 2 فاميل با هم وصلت كرده‌اند، اما آن چيزي كه باقي است خاطرات اين وصلت است. دور نيستند كساني كه هنوز بعد از چند دهه زندگي، ياد خاطرات گذشته مي‌افتند و با يك آه كشيدن از آن روز‌ها ياد مي‌كنند.
اما واقعيت اين است كه مهريه نشاني از مهر مرد به زن است و همين مهر و عاطفه است كه زن و مرد را در تلاطم زندگي هدايت مي‌كند. اين همان مفهومي است كه اسلام نيز به آن اشاره دارد.
مهر كه به آن صداق هم ميگويند، عطيه و پيشكشي است كه مرد در قبال ازدواج به زن خود مي‌دهد و پرداخت آن بايد توام با رضايت، صداقت و صفا باشد. چنان‌كه قرآن كريم نيز به مردان امر مي‌كند كه صداق زنان خود را با رغبت و رضايت بپردازيد. از آنجايي كه هديه مرد نشانه راستي علاقه و رضايت اوست، به آن صداق هم مي‌گويند و نكته قابل توجه ديگر در تعريف مهر اين است كه برخي آن‌را هديه خداوند به زنان نيز مي‌دانند.

فلسفه مهريه در اسلام

هرچند فلسفه اصلي مهريه ابراز محبت و افزايش عشق همسري است، اما اينك در جامعه به ابزار فخرفروشي و خودبرتربيني تبديل شده است. درباره فلسفه و جايگاه مهريه در اسلام بايد گفت كه وجود مهريه موجب مي‌شود كه مرد، زن را داراي ارزش بيشتري دانسته و شخصيت حقوقي او را در اسلام بداند؛ همچنين زن احساس مي‌كند كه به طور رايگان و بدون هيچ قيد و شرطي در اختيار مرد قرار نگرفته، بلكه تمكين او در برابر مرد، بر پايه قوانين محكم و احكام خاصي است كه موجب اعاده حقوق اصلي او مي‌شود.
همچنين در فلسفه مهر آمده است كه چون زن به خاطر جسم ظريف و روح حساسش نمي‌تواند مانند مرد در فعاليت‌هاي اجتماعي سنگين‌تر شركت كند و به همين علت كمتر به كسب و تجارت مشغول است، مهر مي‌تواند پشتوانه اقتصادي مناسبي براي او باشد.
البته بايد توجه داشت كه ازدياد علاقه، جواز افزايش مقدار مهريه نيست، زيرا همان‌طور كه تعيين مهريه ارزشمند است زيادي بيش از حد آن نكوهش شده است. هرچند مهريه خيلي كم نيز نهي و توصيه شده است درحدي نباشد كه اعتبار و حيثيت زن را پايين آورد.

مهر معقول، علاقه زياد

در اسلام سفارش شده است كه بايد مهريه زنان به گونه‌اي باشد كه مرد بتواند با طيب خاطر و رضايت قلبي آن‌را بپردازد و هيچ‌گونه فشار مالي يا روحي بر مرد وارد نشود...
البته اگر دليل افزايش مهريه را نوعي وثيقه مالي مرد براي زن و وسيله اطمينان فكري او در برابر خطرات احتمالي و مشكلاتي كه مرد برايش فراهم مي‌آورد بدانيم، نظريه درستي نيست.
در اين ميان همان‌طور كه كم بودن مهريه در احاديث نشانه بركت و خوش يمني قدوم زن به خانه مرد شناخته شده است و باعث بالا رفتن فضيلت و ارزش معنوي او مي‌شود، سنگيني مهريه هم مورد نكوهش قرار گرفته و در روايات از آن به عنوان بديمني و شومي زن نام برده شده است. اما متاسفانه، اين روزها شاهد افزايش بي‌رويه مهريه هستيم. بعضي از افراد، اموري مانند مهريه‌هاي سنگين، جهيزيه‌هاي بالا و تجملات زندگي را مايه تفاخر و خودبرتربيني قرار داده‌اند و تصور مي‌كنند اين امر باعث تداوم استحكام زندگي مي‌شود. در حالي‌كه شرع و عرف، تقوا و پاكدامني را عامل برتري و بزرگي مي‌شمارد.
مهريه‌هاي سنگين نه تنها باعث تداوم زندگي نشده است بلكه شاهد افزايش آمار طلاق هستيم و از سوي ديگر مهريه‌هاي بالا باعث بالا رفتن سن ازدواج شده است.
امروزه به هنگام مشخص كردن اندازه مهريه با جمله «مهريه را كه داده و كه گرفته!!! » تلاش مي‌كنند آن را امري تشريفاتي نشان دهند. در حالي‌كه پرداخت مهريه زن وظيفه مرد است و زن حق دارد آن‌را طلب كند. حتي قانون مدني ما هم اين اجازه را به زن داده است كه قبل از دريافت مهريه در برابر مرد تمكين نكند.
اما اين‌كه زنان جامعه ما از دريافت مهريه خودداري مي‌كنند، به علت علاقه‌اي است كه نسبت به شوهر و زندگي خود دارند و آن‌را عاملي براي تحكيم بيشتر عشق‌شان مي‌دانند كه البته اين نگرش مثبت زن هيچ‌گاه براي مردان دليل نمي‌شود كه خود را بدهكار ندانند.
هر چند هنگام طلاق و جدايي، پرداخت مهريه به زن موجب آسايش نسبي ‌در اداره امور زندگي مي‌شود، ولي نكته حائز اهميت اين است كه اصل مهريه براي قبل از طلاق است و فلسفه واقعي آن اين است كه همان زماني‌كه زن در كنار همسرش زندگي مي كند مهريه به نشانه صداقت و درستي علاقه مرد به او تقديم شود.

پولدارها ارجح نيستند

نكته ديگر اين‌كه مهريه زنان بيانگر جايگاه اجتماعي زنان نيست تا بگوييم دختران تحصيلكرده و ثروتمند بايد مهريه بيشتري دريافت كنند. اساسا اگر دختران متمكن و تحصيلكرده حاضر شوند كه با مهريه كمتر به خانه مرد قدم بگذارند، همين امر موجب بالا رفتن وجهه اجتماعي و احترام آنها مي‌شود و نشانگر بالا بودن ميزان فهم و درك آنان است. در غير اين‌صورت مي‌توان گفت كه زن مي‌خواهد مدرك تحصيلي خود را با مبلغ يا ملكي به‌نام مهريه به شوهرش بفروشد يا در برابر او و مردم فخرفروشي كند و اين امر با اصل و هدف ازدواج مغايرت دارد؛ سعادت و قربي كه بايد در پناه يك زندگي آرام‌ و با سكونت و آرامش او در كنار يك زن فهميده و خداشناس تحقق يابد ، نه در زندگي‌اي كه معيار ارزش آن، ماديات و امور دروغين و غيرواقعي باشد.

روزنامه جام جم

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار