مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی مشاوره خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
رژیم غذایی
احکام نماز
بهداشت در خانواده
پیوندهای ویژه  
مهرورزی در سیره رفتاری پیامبر...
رابطه محکم نماز شب و افزایش...
نقش انسان در ساختن بهشت و دوزخ...
روزه ماه مبارك رمضان با ما چه...
جهان از پرتو نور حضرت محمد صلی...
ضجه های جهنم از اهل ریا
نمازهاى وارده در شبهای ماه مبارک...
شرح ازدواج پیامبر (صلی الله...
آرامش و همدلی بعداز تشویش و...
ازدواج نامطلوب
مسئولیت پذیری در خانواده
مادران و نگرانی های رایج از...
حقوق والدین و فرزندان
قانون مربوط به حق حضانت
چگونه از چاقی فرزندمان پيشگيری...
مشکل بینایی فرزندتان را تشخیص...
ازدواج نامطلوب
مسئولیت پذیری در خانواده
مادران و نگرانی های رایج از...
قانون مربوط به حق حضانت
چگونه عذرخواهي را به فرزندمان...
در سختی ها، یار و همدم باشید...
روزه در بیماران دیابت ی و قلبی
موسسه فرهنگی و پژوهشی ثارالله
راه هایی ساده برای محافظت از...
سیگار کشیدن تفریحی
چگونه خواب راحت و به موقعی داشته...
قصه وقصه پردازي درمثنوي مولوي
کدام بدتر است: سیگار، پیپ یا...
امام انسان مافوق است یا مافوق...
آیا تأخیر در فرج،موجب قساوت...
فرق بین غیبت و عدم وجود
حق واجب امام چیست؟
نیابت امام زمان (عچ)
مبنای قرآنی توسل به امام زمان...
حکومت حضرت سید الشهداء پس از...
برخورد امام زمان (عج) با اهل...
حزب جمهوری اسلامی و مدارا با...
نگاهی مختصر به نقاط مثبت و...
چرا کشف حجاب؟
دلیل نام گذاری حماسی سال ۱۳۹۲...
سخنرانی امام، ۱۵ خرداد و همه...
امام خمینی فرمان عفو عمومی داد...
ناگفته‌های هاشمی رفسنجانی از...
اسلام ستیزی، جریانی سازمان یافته...
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
هر ایرانی سالی 340 قرص می خورد
عضو انجمن هیات مدیره انجمن داروسازان ایران هشدار داد : ایران از نظر میزان مصرف خودسرانه دارو سه برابر...
رژیم صهیونیستی با تمدید مهلت آتش‌بس در غزه موافقت کرد
منابع موثق از موافقت مقامات رژیم صهیونیستی با تمدید مهلت آتش بس در غزه خبر می دهند.
کرمی: می‌خواهم سومین مدال بازی‌های آسیایی را بگیرم/ باید به اتفاقات خوب در اینچئون فکر کنیم
کاپیتان تیم‌ ملی تکواندو گفت: می‌خواهم برای چهارمین بار در بازی‌های آسیایی شرکت کنم و سومین مدال خوشرنگ...
مذاکره با آمریکایی‌ها در وین امروز ادامه می یابد
مذاکرات هسته‌ای در وین امروز نیز با رایزنی‌های معاونان وزیر امور خارجه کشورمان با وندی شرمن و هلگا اشمید...
ویلیام هیگ از سمت وزارت خارجه انگلیس کناره گیری کرد
رسانه های خارجی از کناره گیری "ویلیام هیگ" از سمت وزارت خارجه انگلیس خبر می دهند.
توصیه‌های مقام معظم رهبری نقشه راه دستگاه قضایی / از نقدهای سازنده و مفید استقبال می‌کنیم
رئیس قوه قضاییه توصیه‌های مقام معظم رهبری به این قوه را «نقشه راه» دستگاه قضایی در سالهای آینده دانست...
گفتگو با بازیکنی که حسرت به دل از برزیل برگشت
بازیکنی که پس از قرعه کشی مسابقات فوتبال جام جهانی به سوژه اصلی رسانه‌های ورزشی تبدیل شده بود، در نهایت...
فرانسه با شکست نیجریه راهی مرحله یک چهارم نهایی شد/ پرواز خروس‌ها
تیم فوتبال فرانسه با برتری مقابل نیجریه به مرحله یک چهارم نهایی رقابتهای جام جهانی 2014 برزیل راه پیدا...
حمید استیلی مالک باشگاه راه‌آهن شد/ برگزاری مسابقات در اکباتان
سرمربی پیشین تیم فوتبال پرسپولیس با پرداخت مبلغ 8 میلیارد تومان به عنوان مالک جدید باشگاه راه‌آهن انتخاب...
تسلیم در برابر امر پرودگار مشقت های روزه را از بین می برد
رئیس حوزه علمیه اصفهان با اشاره به تحمل سختی در برابر امر خداوند، گفت: تسلیم در برابر امر پرودگار مشقت...
توصیه‌های اخلاقی حاج اسماعیل دولابی درباره خانواده
مرحوم حاج‌اسماعیل دولابی می‌گفت: مادرت را ببوس، دستش را بوسه بزن، پایش را ببوس، تا به گریه بیفتد، وقتی...
دایی: به هیچ چیز جز قهرمانی فکر نمی‌کنیم/ جای کی‌روش بودم همین روش را انتخاب می‌کردم
سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس گفت: شاید من هم جای کی‌روش بودم در جام جهانی همین روش را انتخاب می‌کردم.
شیلی شگفتی بزرگ جام بیستم را تکمیل کرد/ اسپانیا از جام جهانی حذف شد
تیم فوتبال شیلی با کسب پیروزی مقابل اسپانیا مدافع عنوان قهرمانی رقابتهای جام جهانی را از دور رقابتها...
هافبک سپاهان با مسئولان باشگاه پرسپولیس وارد مذاکره شد
هافبک تیم فوتبال سپاهان پس از به توافق نرسیدن با مسئولان این باشگاه با مسئولان باشگاه پرسپولیس وارد مذاکره...
نوار ابزار
 
  دفعات نمایش: 4133    پنج شنبه 1 مرداد 1388 

قانون مداری و قانون گریزی جوانان


قانون مداری و قانون گریزی جوانان

اشاره

امروزه آشنا ساختن جوانان با قانون و نهادینه ساختن پیروی از آن در ذهن و ضمیر جوانان، یکی از وظایف مهم نهادهای اجتماعی مانند خانواده، مدرسه و دولت است.
جوان با آشنایی با قانون و عمل به آن، بیشترین بهره را از حاکمیت قانون می برد. از این رو، آشنا ساختن این نسل با لزوم پیروی از قانون، خود کمتر از حاکمیت قانون نیست. جوانان در صورت آشنایی با قانون و فایده های آن، می توانند از حامیان و گسترش دهندگان قانون مداری باشند.

قانون چیست؟

قانون، تنظیم رفتارهای اعضای جامعه است که به طور طبیعی با هم در تعارض هستند. انسان ها دو ویژگی اساسی دارند که نیاز به قانون را برای آن ها و اجتماعشان ضروری می سازد:1. افزون طلبی و زیاده خواهی؛2. خویشتن دوستی یا حب نفس. البته این دو ویژگی اگر در حد اعتدال و اندازه باشند، زمینه ساز رشد و کمال آدمی شمرده می شوند، ولی اگر از حد اعتدال خارج شوند، سبب پدیدار شدن جنگ، بی نظمی و صدها مشکل دیگر برای انسان می شوند.1

فایده های قانون

یکی از منافع قانون، جنبه بازدارندگی آن است. مثلاً اگر کسی بخواهد از دیگران سوء استفاده کند و از آنان بهره کشی نماید، قانون جلو او را می گیرد و وارد عمل می شود. فایده دیگر قانون آن است که استعدادها در پناه آن شکفته می شود و هویت واقعی فردی و جمعی انسان ها بروز می کند و اجتماع سالم پدید می آید. همچنین نقش قانون صحیح و مبتنی بر اصول انسانی و الهی، تعیین حدود و مرزها، از بین بردن زمینه اختلاف ها و تبعیض ها، دفع تجاوز و متجاوزان، داوری کردن میان انسان ها، نشان دادن راه کمال، ایجاد نظم و برقراری عدالت است. البته تأمین این اهداف با قوانین عادی و بشری امکان پذیر نیست و تنها با قوانین الهی و آسمانی است که این اهداف قابل دسترسی خواهد بود.

جوان و احترام به قانون

جوانان قشر وسیعی از جامعه ما را تشکیل می دهند که با سپری کردن دوران نوجوانی، وارد مرحله جدیدی از روابط اجتماعی شده اند. قشر جوان زمانی می تواند در عرصه های خانوادگی، اجتماعی،سیاسی و اقتصادی حضور و مشارکت فعالانه و آگاهانه داشته باشد که قوانین را محترم بشمارد.

لوازم احترام به قانون

گام اول در مسیر احترام گذاشتن به قانون از سوی جوانان، آگاهی و شناخت آنان از قوانین است؛ چرا که جوان به علت سن و تجربه های اجتماعی اندک خود، بیش از هر قشر دیگری از حقوق و تکالیف قانونی ناآگاه است. بنابراین، احترام به قانون که به معنای احترام به انسانیت است، خود نیازمند مقدماتی است. از کسی که قانون را نمی شناسد، توقع احترام به آن و اجرای آن بی جاست. همین طور از کسی که فرهنگ زندگی اجتماعی را به خوبی درک نکرده، توقع قانون مداری غیر منطقی است.

عوامل احترام به قانون

عواملی چند، جوانان را ملزم می کند بدون هیچ عذر و بهانه ای به قانون احترام بگذارند. برخی از این عوامل عبارت است از:
1. منفعتی در قانون وجود دارد که همه در آن شریکند و باید گفت محبوبیت قانون و الزام به عمل به آن، به این دلیل است.
2. قانون گزاران، آن را بر مبنای ارزش ها و هنجارهایی که در مذهب، فرهنگ و تاریخ یک ملت ریشه دارد، بنا می کنند تا قانون پاسدار آن ها باشد.
3. قوانین هر جامعه، از صافی عقل و خرد می گذرد و اندیشه و خرد بر آن مُهر تأیید می زند. از آن جا که قانون هر جامعه با عقل و خرد جمعی محک می خورد، احترام به آن، احترام به عقل و خرد جمعی جامعه است.

علل قانون گریزی جوانان

بدون تردید قانون و قانون گرایی، مایه قوام و دوام جوامع و سامان یافتن اداره توانمند هر جامعه است. حاکمیت یافتن قانون، استواری و تقویت پیوندهای مردم و نیز مردم و حاکمان جامعه را در پی دارد.اما با این همه، این واقعیت را نمی توان نادیده گرفت که در اجتماع گاه شاهد وقوع پدیده ناهنجار قانون گریزی و تخلف از قانون از سوی جوانان هستیم. این روحیه، هم به خود فرد و هم به اجتماع آسیب وارد می کند. بدیهی است قانون گریزی مانند هر پدیده منفی دیگر، علت هایی دارد که به برخی از آن ها اشاره می کنیم:
1. ناآگاهی از قانون: به گواهی پژوهش ها و نظر سنجی های انجام شده از سوی کارشناسان، بسیاری از جرم هایی که جوانان مرتکب می شوند، حاصل ناآگاهی آنان از جرم بودن آن عمل و ناآگاهی آنان از قانون است.برای مثال، بسیاری از جوانان نمی دانند که بر اساس قانون« سن مسئولیت کیفری برای دختران نه سال و برای پسران پانزده سال است.» یا بسیاری از جوانان کشور می پندارند تکدی گری، تنها عملی ناپسند است؛ حال آن که بر اساس قوانین کیفری کشور، «گدایی» جرم است. همچنین بسیاری از جوانان از وجود این قانون که «ارتکاب جرم اگر با انگیزه شرافتمندانه باشد، سبب معافیت مجرم از مجازات نمی شود»، آگاهی ندارند. از این رو، دادن آگاهی های حقوقی به جوانان، یکی از ابزارهای برقراری عدالت است.2
2. قانون گریزی در خانواده: عامل دیگر قانون گریزی جوانان می تواند خانواده باشد؛ زیرا خانواده به عنوان یکی از نهادهای فرهنگ ساز و شکل دهنده شخصیت و منش جوانان، نقش قابل توجهی در قانون گرایی یا قانون گریزی جوانان دارد. رفتارهای والدین در بسیاری از موارد، جنبه الگویی برای فرزندان پیدا می کند.بنابراین، مشاهده اعمال غیرقانونی از سوی خانواده، آثار تخریبی فراوانی بر ذهن و روان جوان بر جای می گذارد.
3. قانون گریزی مسئولان: عامل دیگر، نقش قانون گریزی مسئولان در تسهیل روند قانون گریزی دیگر شهروندان، به ویژه قشر جوان است. با نقض قانون از سوی وضع کننده یا مجری قانون، گفته می شود که: چه دلیلی دارد شهروندان خود را به رعایت قانون مقید کنند؟ بنابراین، رعایت قانون از سوی مسئولان، قانون گزاران و مجریان قانون، نقش بسیارمهمی در عدم قانون گریزی، قانون پذیری و رعایت قانون از سوی جوانان دارد.3

دین؛ قانون الهی

زندگی ساده دوران قدیم، قوانینی متناسب با همان زمان را می طلبید. گسترش جوامع و بروز اختلاف های مادی، فکری، نژادی و قومی، سبب شد تا پیامبران، قوانینی متناسب برای رفع اختلاف و نشان دادن راه سعادت از سوی خداوند به ارمغان آورند. این قوانین در قالب دین، روز به روز کامل تر و فراگیرتر شد تا آن که به صورت جامع آن، بر آخرین پیامبر، حضرت محمد(صلّی الله علیه و آله) نازل گردید.
یکی از محوری ترین اصول در سیره پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله)، پای بندی به قوانین الهی بود و این ویژگی آن حضرت، درگسترش اسلام و فرهنگ و تمدن اسلامی نقش زیادی داشت. آن حضرت در برابر هر بدرفتاری که به ایشان می شد، نهایت گذشت را به خرج می داد، ولی در مورد کسانی که به حریم قانون تجاوز می کردند، هرگز گذشت و چشم پوشی نمی کرد.4

قانون مداری نبوی

پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله) همواره راه هر گونه تبعیض و استثناپذیری را در راه اجرای قانون می بست واجازه نمی داد اجرای درست قانون به مخاطره افتد.
در واپسین روزهای زندگی رسول خدا(صلّی الله علیه و آله)، مردم شاهد بودند که مراد و پیامبرشان، نه تنها در نظر، مردم را مانند دانه های شانه برابر می داند، بلکه در عمل نیز رفتار او چنین است. در آن روز پیامبر در حالی که بیماری اش شدت یافته بود و به سختی قدم بر می داشت، به مسجد آمد و بالای منبر رفت و پس از ستایش خداوند فرمود:
بدانید که محبوب ترین شما نزد من کسی است که اگر حقی بر من دارد، از من بستاند یا مرا حلال کند تا خدا را که دیدار می کنم، پاک و پاکیزه باشم.
سپس از منبر فرود آمد و نماز گزارد و دوباره بر منبر رفت و همان سخنان را تکرار کرد. آن حضرت هرگز کسی را نیازرده و حق کسی را پای مال نکرده بود، اما با این همه، اصرار داشت کوچک ترین حقی از مردم بر گردنش نباشد و مساوات در برابر قانون را در بالاترین مرتبه اش تحقق بخشد.
در این هنگام، مردی برخاست و گفت: ای رسول خدا(صلّی الله علیه و آله)! من سه در هم از نزد تو طلب دارم. حضرت به فضل بن عباس فرمود: سه درهم به او بپرداز. فضل پرداخت و مرد سه درهم را گرفت و نشست.
مردی دیگر برخاست و گفت: ای پیامبر! در فلان جنگ برشکم من تازیانه ای زدی. پیامبر پیراهنش را بالا زد و از آن مرد خواست تا بیاید و قصاص کند. مرد پیش آمد و خود را به سینه و شکم حضرت افکند و جای قصاص را بوسید.
پیامبر اعظم(صلّی الله علیه و آله) با این کار نشان داد پیامبر خدا نیز در برابر قانون، هیچ امتیازی برمردم عادی ندارد.5

قانون مداری علوی

امام علی(علیه السّلام) شخصیتی قانون مدار و مجری قانون الهی بود و دراین راه بین کسی تفاوت نمی گذاشت.اگر کسی برخلاف قانون عمل می کرد آن حضرت بدون در نظر گرفتن موقعیت و مقام او، حدود الهی و قانونی را به اجرا درمی آورد و هیچ واسطه و شفاعتی را نمی پذیرفت.
امام باقر (علیه السّلام) روایت کرده است که حضرت علی(علیه السّلام) مردی از قبیله بنی اسد را که مرتکب خلافی شده بود، دستگیر کرد.گروهی از خویشان وی جمع شدند و از امام حسن(علیه السّلام) خواستند با آنان نزد امام علی(علیه السّلام) برود و از مرد اسدی شفاعت کند. امام حسن (علیه السّلام) که پدر خود و پای بندی ایشان را به قانون می شناخت، به آنان فرمود: خود نزد علی(علیه السّلام) بروید؛ چون او به خوبی شما را می شناسد.
آنان با امام علی(علیه السّلام) دیدار کردند واز او خواستند از حد زدن مرد اسدی چشم پوشی کند. حضرت در پاسخ فرمود: اگر چیزی را از من بخواهید که خود مالک آن باشم، به شما خواهم داد. آن گروه که گمان می کردند حضرت به آنان پاسخ مثبت داده است، از نزد او بیرون آمدند. امام حسن(علیه السّلام) از آنان پرسید: چه کردید؟ گفتند: امام علی(علیه السّلام) قول مساعد داد و سخنانی را که میانشان رد و بدل شده بود، نقل کردند. امام حسن(علیه السّلام) به آنان فرمود: شما کاری از پیش نبرده اید و دوستتان تازیانه خواهد خورد. آن گاه در کمال شگفتی دیدند امام علی(علیه السّلام) مرد مجرم اسدی را بیرون آورد و تازیانه زد. سپس فرمود: به خدا سوگند! من مالک و اختیاردار این امر نبودم که او را ببخشم.6
همچنین وقتی امام علی(علیه السّلام) آگاه شد که دخترش گردنبندی را به عنوان عاریه- البته با قید ضمانت- از بیت المال گرفته و در روز عید از آن استفاده کرده است، او را سخت سرزنش کرد و با لحنی جدی فرمود: اگر نبود که آن را با قید ضمانت گرفته ای، دستت را می بریدم.
هم ایشان وقتی ابن عباس، پسر عموی و یاور دانایشان مرتکب خلافی شد، در نامه ای او را مورد سخت ترین حملات خویش قرار دادند و نوشتند: اگر از خلاف خویش بازنگردی، با شمشیرم تو را ادب خواهم نمود؛ همان شمشیری که احدی را با آن نزده ام، مگر این که وارد جهنم شده است. ایشان پس برای این که بفهماند عدالت او درباره هیچ کس استثنابردار نیست می فرماید: به خدا قسم اگر حسن و حسین(علیه السّلام) هم مرتکب این جرم می شدند، به آنان ارفاق نمی کردم.7

امام خمینی(قدس سرّه) مرد قانون

امام خمینی(قدس سرّه) که فقیهی عارف و انسانی وارسته بود، معنویت و تهذیب نفس را هدفی بلند و اساسی برای زندگی فردی واجتماعی انسان می دانست و در این راه قانون را ابزار و وسیله ای برای رسیدن به این هدف بر می شمرد. از دیدگاه ایشان قانون، زمینه ساز و وسیله تربیت فردی، اجتماعی و سیاسی انسان است. با توجه به این رویکرد، امام خمینی(قدس سرّه) به قانون، ایشان همواره مردم، جوانان و مسؤلان نظام جمهوری اسلامی را به رعایت قانون و قانون گرایی توجه می داد وبر آن اصرار و تأکید داشت. بنیان گذار جمهوری اسلامی، حکومت اسلامی را حکومت قانون می دانست و می فرمود:
حکومت اسلام، حکومت قانون است. اگر شخص اول مملکت ما در حکومت اسلامی، یک خلاف بکند، اسلام او را عزلش کرده.... و او دیگر قابلیت برای حکومت ندارد.8
امام خمینی(قدس سرّه) همچنین با توجه به نقش قانون در اتحاد و همدلی قشرهای گوناگون جامعه، یکی از علل بروز اختلاف درجامعه را، قانون شکنی می دانست و می فرمود:
اگر همه اشخاصی که درکشورمان هستند و همه گروه هایی که در کشور هستند و همه نهادهایی که در سرتاسر کشور هستند، به قانون خاضع بشویم و قانون را محترم بشماریم، هیچ اختلافی پیش نخواهد آمد.اختلافات، از راه قانون شکنی ها پیش می آید.9
مرحوم امام در عمل نیز به رعایت قانون بسیار حساس و پای بند بود؛به طوری که براساس فتوای ایشان، عمل برخلاف مقررات دولت حرام شرعی به شمار می آید.امام خمینی(قدس سرّه) در عمل به قانون پیشتاز بود؛ چنان که وقتی قرار شد براساس یکی از موارد قانون اساسی، مسئولان کشور، فهرست دارایی های خود را ارائه دهند، امام نخستین کسی بود که فهرست دارایی های خود و وابستگان خود را برای مسئولان مربوط نوشت و فرستاد.

پی نوشت ها:

1. رضا حق پناه، «جایگاه قانون و قانون گرایی در قرآن» اندیشه حوزه، سال چهارم،ش 14، پاییز 1377 ص 255.
2. مقاله«جوانان چه قدر از قانون می دانند؟»، روزنامه قدس، 19/3/1384، ص6.
3. محمد انصاری، مقاله« قانون گرایی، قانون گریزی، جست و جو در علل و عوامل»، منشور، ضمیمه روزنامه رسالت، 20/5/1383.
4. محمد موسی نوری، مقاله« قانون مداری در سیره نبوی»، رسالت، 8/2/1384.
5. جمعی از نویسندگان، محمد(صلّی الله علیه و آله) خاتم پیامبران، تهران، حسینیه ارشاد، 1348، ج1، ص 363.
6. علی رفیعی، مقاله« سیره امام علی(علیه السّلام)»، دانش نامه امام علی(علیه السّلام)، زیر نظر: علی اکبر رشاد، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1380، ج10، صص 57-58.
7. مرتضی مطهری، عدل الهی، تهران، انتشارات اسلامی، 1361، ص 236.
8. صحیفه ی امام، تهران و مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(قدس سرّه)، 1379، ج3، ج4، ص 397.
9. همان، ج14، ص 414.

حمید رحمانی

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده






ارتباط با ما نوار ابزار اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما