|
1. سُفرس، بنهارد، مباني جامعهشناسي جوانان، ترجمه: كرامت الله راسخ، تهران، نشر ني، 1383، 288 ص. برخورد با جوانان در تمام عصرها و نسلها، دشواري جوامع بوده است و جامعه ما نيز از اين قاعده مستثنا نيست. اما گاهي گرايشهاي سنتي و حتي واقعيتهاي اجتماعي باقيمانده از گذشته، ابزار كارآمدي براي رويارويي با مسائل امروز نيستند. بنابراين، دشواريهاي آنها پاسخي امروزي ميطلبند. ميليونها انسان جوياي زندگي، در سطح جامعه سرگردان هستند. آنها به هر سوراخي سرك ميكشند و به هر دري ميكوبند تا كورهراهي به زندگي يك انسان معمولي بيابند، تا شغلي، سرپناهي و همسر و همراهي بيابند. جوانان نه تنها در عرصه پژوهشهاي علمي و دانشگاهي ناديده گرفته ميشوند، بلكه جامعه و دولت نيز گاه صرفنظر از برخي شعارها، به سادگي از كنار آنها ميگذرند.
كتاب مباني جامعهشناسي جوانان، كوششي براي فهم بهتر مسائل امروز جوانان، براي فهم «جواني» بهصورت فرايندي مستقل در زندگي و سرانجام براي پذيرش جوانان به عنوان گروه اجتماعي است. مطالب اين كتاب بهطور عمده، جوانان دوازده تا هجده ساله را در نظر دارد؛ دورهاي كه به همراه دوره «فرابلوغ»، مرحله مستقلي را در زندگي انسان امروزي تشكيل ميدهد. همانطور كه لازمه يك كتاب مباني است، واژههاي اساسي در واژهنامه و در متن كتاب شرح داده شده است. همچنين وجود نمايه خوب و قوي، بهرهبرداري از منابع ديگر را براي خواننده امكانپذير كرده است.
2. اسدعليزاده، اكبر، در ساحل انديشه، اشراف و مقدمه: جعفر سبحاني، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، 1380، 310 ص. كنجكاوي و طرح سؤال از بايدها و نبايدها و چرايي واقعيتها، در دوران نوجواني و جواني به اوج خود ميرسد و فرد را وادار ميكند تا از همه چيز بپرسد؛ از خالق، مخلوق، دين، دنيا، آخرت و... . تحولات جامعه و طرح مسائل جديد در عرصه فرهنگ ديني در جامعه، نياز به ارائه مطالب نو و مطابق با نيازهاي روز را ميطلبد. در اين راستا، مراكز علمي و ديني همراه با درك نيازهاي زمان، پاسخهاي متقن و قابل فهم را تهيه و عرضه نمودهاند كه كتاب در ساحل انديشه، از اين نمونه است. اين كتاب، مجموعهاي از پرسشها و پاسخهاي ديني جوانان است كه عناوين آن عبارتند از: سؤالاتي پيرامون توحيد، عدل و حكمت، آفرينش، دين و دينداري، جامعيت دين اسلام، نبوت، امامت، مهدويت، ولايت فقيه، معاد و حقوق زن.
3. استادان طرح جامعه آموزش خانواده، جوان و تشكيل خانواده، تهران، سازمان انجمن اوليا و مربيان جمهوري اسلامي ايران، 1378، 162 ص. كتاب جوان و تشكيل خانواده، به كوشش دفتر مركزي انجمن اوليا و مربيان و با تشكيل جلسات متعدد با حضور استادان متعهد و متخصص، در هشت عنوان به شرح زير فراهم شده است: چگونگي و حدود ارتباط سالم بين دختر و پسر قبل از ازدواج توسط دكتر علياصغر احمدي؛ تعادل و استحكام خانواده نوشته عزيزالله تاجيك اصفهاني؛ آسيبشناسي ازدواج و خانواده اثر دكتر احمد بهپژوه؛ ويژگيها و شرايط لازم دختر و پسر براي ازدواج و روانشناسي زن و مرد از دكتر شكوه نوابينژاد؛ ملاكها و معيارهاي انتخاب همسر و حقوق زن و مرد نوشته مجيد رشيدپور؛ و اهداف و انگيزههاي ازدواج و تشكيل خانواده اثر احمد صافي. بيترديد اين مجموعه، براي آموزش به جوانان در آستانه ازدواج، بسيار مفيد و مؤثر خواهد افتاد.
4. قائمي، علي، جوانان از ديدگاه نيازها، خواستهها و مصالح، تهران، دفتر مشاور رئيس سازمان در امور جوانان، 1379، 108 ص. در سراسر عمر، دوران جواني به عنوان سرگل و نماد است و چنان به نظر ميرسد كه در بين همه مراحل عمر آدمي، هيچ مرحلهآي بيش از مرحله جواني نيازمند راهنمايي و كمك نيست. واژه جوان، يادآور حياتي پيچيده و پرپر از تقاضاها و توقعات است كه البته تحقق همه آمال جامعه، در او منعكس است و توان و امكانش، مورد درخواست و توقع همه افراد امت، براي حل مشكل و رفع سدهاست. احياي فكر ديني جوانان، تلاش براي كسب آگاهي آنان و اتخاذ مواضع لازم به تناسب شرايط زمان و تحولات، از اركان مصالح رشد و كمال جوانان است.
كتاب جوانان از ديدگاه نيازها، خواستهها و مصالح، همراه با معرفي جوان از جنبههاي گوناگون زيستي و رواني، به بررسي و شناخت نيازها و خواستههاي جوان، خطرها و آسيبهايي كه نسل جوان را تهديد ميكند و همچنين مصلحتها و ضرورتهايي كه براي آنان در عرصههاي گوناگون دين و مذهب، حيات شخصي، اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و سياسي اهميت دارد، پرداخته است.
5. احمدي، احمد، روانشناسي نوجوانان و جوانان، اصفهان، مشعل، 1382، 244 ص. در ايران اسلامي، حدود يكسوم جمعيت را جوانان تشكيل ميدهند. اين جمعيت جوان را نميتوان ناديده گرفت. لازم است مسائل و مشكلات آنها بررسي شود و راهحلهايي براي آنان ارائه گردد، تا آنان در جهت مثبت حركت كنند و خود و كشورشان را به رشد و توسعه همهجانبه برسانند. براي جوانان امروز، شناخت مسائل اجتماعي و همفكري در حل آنها ارزشمند است. جوانان ميخواهند بيش از گذشته در زندگي اجتماعي سهمي داشته باشند.
در كتاب روانشناسي نوجوانان و جوانان، ويژگيهاي دورههاي نوجواني و جواني مطرح شده است. در فصل نخست، به دوره نوجواني و جواني و مشكلات آن اشاره شده و سپس روشهاي بررسي آنها بيان گرديده است. در فصلهاي بعد، تحول بلوغ و هويت و ارتباط نوجوانان با خانواده و همسالان آمده است. آنگاه وضعيت تحصيل و شغل در اين دوره بررسي شده و تحول جنسي، بزهكاريها، اعتياد و اشكالات ناشي از آنها به دنبال آمده است و فصل پاياني كتاب، به رهنمودهاي اسلام براي برخورد با مسائل جوانان اشاره دارد.
|