ازدواج با دو خواهر؟!

آيا ازدواج هم‌زمان يك مرد با دو خواهر (مانند آنچه در سريال حضرت يوسف عليه‌السلام ديده مي‌شود)، جايز است؟
«حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ... وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ اْلأُخْتَيْنِ إِلاّ ما قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللّهَ كانَ غَفُورًا رَحيمًا؛ حرام شده است بر شما (ازدواج با) مادرانتان و ... و اين که بين دو خواهر جمع کنيد [همزمان با دو خواهر، ازدواج کنيد]؛ مگر آن چه در گذشته واقع شده است. همانا خداوند، آمرزنده مهربان است».1
پس از نزول اين آيه، در شريعت اسلام، ازدواج با دو خواهر، به طور همزمان، باطل و حرام شد و تفاوتي ميان دائم و موقت وجود ندارد.2 براي آگاهي در اين باره، اشاره به مطالب ذيل شايان توجه است:

حرمت ذاتي و حرمت اعتباري

در مباحث اصول استنباط احکام شرعي، چنين آمده است: احکام فقهي از جهت حرام و حلال بودن، وابسته به اعتبار شارع است و تکويني نمي‌باشند؛ البته احکام شرعي تابع مصالح و مفاسد مي‌باشند؛ با اين تفاوت که برخي مصالح و مفاسد، به حسن و قبح عقلي متکي هستند و يا هميشگي و ذاتي مي‌باشند؛ مانند حرمت شرب خمر و يا قتل بي‌گناه که مفسده آنها هميشگي و ذاتي است و برخي مصالح و مفاسد، وابسته به زمان و مکان و يا شرط خاص هستند؛ مانند صيد در روزهاي شنبه که براي بني‌اسراييل حرام شده بود؛3 اما در دوران قبل و بعد از آن، حرام نبود.
اين گونه موارد، اعتباري و متغير هستند و از ابتداي آفرينش انسان‌ها، نمونه‌هايي وجود داشته، چنان که درباره ازدواج هابيل و قابيل با خواهرانشان، از امام سجادعليه السلام نقل شده که آن حضرت در ضمن گفتاري به مردي قريشي، جريان ازدواج هابيل را با بلوزا، خواهر قابيل و نيز ازدواج قابيل را با اقليما خواهر هابيل شرح داد به او فرمود: اين مطلب را انکار مکن؛ چه آن که روش الهي بر اين جاري شده است؛ مگر نه اين است که خداوند، همسر حضرت آدم عليه السلام را از خود او آفريد و سپس براي او حلالش کرد.4
علامه طباطبايي در شرح اين نظر مي‌گويد: حکم ازدواج، يک حکم تشريعي و تابع مصالح و مفاسد است و حکمي تکويني نيست که قابل تغيير نباشد و زمام چنين حکمي، به دست خداست. از اين رو، ممکن است روزي به خاطر ضرورت، از جانب خدا، حلال گردد. در جامعه آن روز که فقط چند خواهر و برادر بودند، با در نظر گرفتن مشيت خداوند، عنوان فحشا صدق نخواهد کرد؛ حال چه اشکالي دارد که به طور موقت و به خاطر ضرورت، اين گونه ازدواج‌ها، براي گروهي مباح باشد.5
ازدواج همزمان با دو خواهر نيز از اين گونه موارد است که قبل از اسلام رايج بود و در زمان حضرت يعقوب نيز جاري بوده است؛6 اما با ظهور اسلام به عنوان کامل‌ترين شريعت و پس از نزول آيه 23 سوره نساء، چنين ازدواجي تحريم شد و اين موضوع، دليلي بر تکامل شرايع الهي است كه با اسلام، به آخرين مرحله تكامل مي‌رسند و از اين جهت، دستورات اسلام، تا هنگام قيامت، جريان خواهند داشت.

براي آگاهي بيشتر به كتاب‌هاي زير مراجعه كنيد:

1. تفسير الميزان، ج 4، ص 283.
2. تفسير نمونه، ج 3، ص 417.
3. منشور جاويد، ج 4، ص 198.

پي نوشتها:

1. نساء، آيه 23.
2. امام خميني، تحرير الوسيله، ج 3، ص 15.
3. نساء، آيه 154.
4. ري شهري، ميزان الحكمه، ج 4، ص 3031.
5. طباطبايي، الميزان، ج 4، ص 239.
6. مجلسي، بحارالانوار، ج 10، ص 76.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار