در تربيت فرزندان خونسرد باشید

دانستن برخورد مناسب با كودك به هنگام ناسازگاري وي اهميت بسزايي در تربيت كودك دارد. شما در برابر درخواست‌ها و مخالفت‌هاي فرزندتان چه رفتاري مي‌كنيد وقتي كه او لجبازي مي‌كند و از سر لجبازي به شما حاضرجوابي مي‌كند، وقتي كه از او كاري مي‌خواهيد و انجام نمي‌دهد و شانه‌هايش را بالا مي‌اندازد برخورد شما چگونه است؟ آيا تنبيه مي‌كنيد يا با تندي با او حرف مي‌زنيد و يا اين كه اصلا محلي به او نمي‌گذاريد و از برابرش بي‌تفاوت مي‌گذريد؟ دانستن اين كه در برابر لجبازي‌ها و مخالفت‌هاي كودك چگونه بايد رفتار كرد و از تنبيه و تشويق چه مواقعي بهره برد اصول مهمي در تربيت كودك به‌شمار مي‌رود.
اگر شما بدانيد هنگامي كه كودكتان نسبت به داشتن وسيله‌اي كه شما نمي‌خواهيد به او بدهيد جيغ و فرياد راه مي‌اندازد بايد نسبت به او بي‌محلي كنيد و او را در اتاقش قرار دهيد تا زماني كه جيغ و داد او به پايان برسد و خود به خود آرام شود يا اين كه نه اصلا اين روش مناسبي نيست بلكه بايد تمام تلاش خود را به كار اندازيد تا حواس او را به چيزي ديگر جلب كنيد آن وقت مسلما در تربيت فرزندتان موفق‌تر خواهيد بود ولي حال چگونه مي‌شود فهميد كدام روش مناسب‌تر و دقيق‌تر است.
سنين 15 ماهگي به بعد سنين نه گفتن است و كودكان تا دو سالگي به نافرماني و لجا‌جت متهم مي‌شوند در حالي كه اين رفتار نشان دهنده سير تكاملي فرزندان و واكنش طبيعي براي كسب شخصيتي مستقل از والدين است. البته در هنگام تلاش فرزندان براي رسيدن به استقلال در اين سنين با محدوديت‌هايي در توانايي خود براي انجام بخشي از كارها روبه‌رو و در نتيجه دچار نوعي تضاد و تناقض مي‌شوند كه اين مساله به نوبه خود كودكان را دچار اضطراب مي‌كند.
به اعتقاد متخصصان علوم تربيتي از سنين 15 ماهگي تا 3 سالگي اصولا كودكان بدخلق و لجباز مي‌شوند و والدين همواره از اين رفتار فرزندان خود گله‌مندند. از اين رو بهترين راهكار در اين شرايط درگير نشدن با كودكان و ساده گذشتن از كنار مسائل است، چرا كه در اين سنين نمي‌توان با تحليل و منطق با فرزندان كنار آمد. لذا يكي از موثرترين راه‌ها براي آموختن رفتار درست به فرزندان، تشويق آنها هنگامي است كه مطابق نظر شما حرف مي‌زنند يا عمل مي‌كنند. فرزندان هنگام عصبانيت احساس مي‌كنند كه حقشان ضايع شده و والدين نسبت به آنها بي‌تفاوت بوده‌اند. در اين شرايط حتي پرخاشگري مي‌كنند اما والدين نبايد اين حرف‌ها را به دل بگيرند و اصولا رد شدن از كنار اين رفتارها بهترين واكنش است. به خاطر داشته باشيد براي حل مشكل يك راه‌حل قطعي و مستقل وجود ندارد، گاهي شما به عنوان مادر يا پدر راه‌حلي بهتر از كارشناسان پيدا مي‌كنيد و يادتان باشد مشكلات يك شبه حل نمي‌شود.
يكي از شيوه‌هايي كه اغلب روان‌شناسان كودك به آن عقيده دارند و يك روش كلي در تربيت فرزندان به شمار مي‌رود اين است كه هنگامي كه فرزندتان عنق مي‌شود سعي كنيد خونسرد باشيد. اگر صدايتان را بلند كنيد و خشمگين شويد وي هم از رفتار شما تقليد مي‌كند. موقعي كه اين وضع پيش مي‌آيد، داد كشيدن بر سر بچه ممكن است كار را بدتر كند. بكوشيد جوي ايجاد كنيد كه ميزان تنش كلي را كاهش داده و باعث شود كه شما و فرزندتان هر دو احساس آرامش بيشتري كنيد.
ضمن اين كه در آرامش به سر مي‌بريد، در پي آن باشيد كه توجه فرزندتان را به چيزي ديگر چون كار يا اسباب‌بازي جديد معطوف داشته و به اين ترتيب ذهنش را منحرف گردانيد. احتمالا شوخي‌هايي مثل شكلك درآوردن نيز به شما ياري خواهد كرد كه در برخي مواقع فشارهاي رواني را كاهش دهيد. اگر حواس‌پرتي يا شوخي و خوشمزگي خشم كودك را فروننشاند، بهترين كار ممكن اين است كه رفتار مورد نظر را ناديده بگيريد.
شما نبايد هيچ‌گاه فرزندتان را به خاطر بدعنقي تنبيه كنيد؛ زيرا ممكن است احساسات مربوط به خشم و ياس را در دل نهان دارد كه اين خود احتمالا حالتي‌ بيمارگونه است. واكنش والدين به بدخلقي‌هاي فرزندان بايد صبورانه، دلسوزانه، محبت‌آميز و توا‡م با قاطعيت باشد. همزمان با رشد كودك اين رفتار رفته‌رفته به او كمك مي‌كند تا خويشتنداري را فراگيرد و هنگامي كه عصباني يا سرخورده مي‌شود، دست از اوقات‌تلخي بردارد. به ياد داشته باشيد كه آزمون دستورات و محدوديت‌هاي پدر و مادران براي فرزندان امري عادي است.

اختلاف نظر ممنوع!

بسياري از والدين در هنگام واكنش به اعمال خلاف فرزندان خود، دچار اختلاف نظر مي‌شوند و آن را در حضور فرزندان بروز مي‌دهند، در صورتي كه والدين نبايد فرزندان را در اختلاف نظرهاي خود در زمينه تربيت آنها دخالت دهند. در اين شرايط، هر كدام كه طرف مخالف محسوب شود با واكنش فرزندان براي پناه گرفتن روبه‌رو خواهد شد. بنابراين بايد بي‌طرفانه فقط نقش گزارشگر را در اتفاق روي داده،‌ ايفا كند. والدين اگر مي‌خواهند تربيت صحيح داشته باشند، ضمن اين كه بايد هماهنگ عمل كنند، به رفتارهاي مناسب فرزندانشان نيز توجه لازم داشته باشند.
<بله> يا <نه>‌هاي خود را با اصرارهاي كودك تغيير ندهند. براي رفتارهاي نامناسب حتما جريمه را لحاظ كنند و قوانين خود را با اصرار كودك تغيير ندهند.
قوانين تربيتي را براي فرزندانشان روشن كنند، توقعات زيادي از آنها نداشته باشند و تشويق را فراموش نكنند.
هماهنگي پدر و مادر در شيوه تربيتي فرزندان بسيار اهميت دارد و تا زماني‌كه فرزندي به‌دنيا نيامده است، آنها اين تفاهم خود را اعلام مي‌كنند و معتقدند كه اين هماهنگي بايد وجود داشته باشد، اما به محض تولد كودك و به دليل افزايش حساسيت‌ها و علاقه زياد به كودك هر يك براي نگهداري و تربيت فرزندشان شيوه خاصي را پيش مي‌گيرند.
از سوي ديگر، در خانواده‌هايي كه والدين هر دو شاغل هستند پدر و مادر به دليل اين‌كه زمان كمتري را نزد فرزندانشان هستند، نمي‌توانند در انتخاب شيوه تربيتي با هم هماهنگي داشته باشند و اين نبود هماهنگي مشكلات زيادي را ايجاد مي‌كند. لذا والدين نبايد در صورت نبود تفاهم در حضور فرزندانشان به مشاجره، قهر و دعوا بپردازند و بايد توجه داشت فرزنداني كه در خانواده‌هاي تك سرپرست زندگي ميكنند بسيار متعادل‌تر از فرزنداني هستند كه خانواده‌هايي با پدر و مادر ولي پرمشاجره رشد مي‌يابند.
از طرفي اگر والدين در تربيت فرزندان بتوانند با هم هماهنگي داشته باشند، اطرافيان هم اجازه دخالت بي‌موقع و نامناسب را نخواهند داشت و فرزندان با يك شيوه تربيتي مناسب و به طور متعادل رشد مي‌يابند.
يكي از كارهاي مهمي كه قبل از هر چيز در تربيت فرزندان بايد به‌كار ببريم و اغلب نيز به آن توجه نمي‌كنيم، تامل و تفكر است. به اين معني كه وقتي فرزندمان كاري كرد كه به نظر ما نامطلوب بود بهتر است در ابتدا فكر كنيم چرا چنين كاري را انجام داده و چه نيازي در كودك او را به سمت انجام اين كار سوق داده است. اين پرسش‌ها به ما كمك مي‌كند كه اولا بتوانيم در پرتو فكر كردن به پاسخ آنها خود را كنترل كنيم و نگذاريم خشم و عصبانيت‌مان بي‌دليل ابراز شود و ثانيا به ما اجازه مي‌دهد كه به خودمان مراجعه كنيم و ببينيم آيا علت اين رفتار كودك خود ما نبوده‌ايم؟ متاسفانه گاهي فرزندان ما براي جلب توجه ما كارهايي انجام مي‌دهند كه مطلوب نيست و گاهي نيز آن رفتار را از خود ما آموخته‌اند. براي مثال برخي مادرها فرزند خود را به خاطر دروغ گفتن سرزنش و تنبيه مي‌كنند، غافل از اين‌كه اين رفتار ناشايست را خود آنها به شكل ناخواسته به فرزندشان ياد داده‌اند. زماني‌كه به همسرشان يا به همسايه دروغ مي‌گويند كودك خردسال هم اين شيوه زندگي كردن را مي‌آموزد. به هر حال به‌خاطر داشته باشيد انتخاب راه مناسب براي تغيير رفتار كودك، خود يك هنر است و حتي گاهي شما به عنوان مادر يا پدر بهتر از كارشناسان مي‌توانيد بهترين راه‌حل را براي مشكلات فرزندتان پيدا كنيد. هيچ‌گاه تحسين را فراموش نكنيد و به رفتارهاي او با ديدي مثبت نگاه كنيد.
تربيت صحيح آن است وقتي فرزند شما نيم‌نگاهي به شما انداخت مطمئن مي‌شود عملي كه انجام داده درست است يا غلط. فراموش نيز نكنيد به هنگام انتقاد شخصيت او را زير سوال نبريد.

ديانا رحمتي
جام جم

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار