امان از چشم و هم‏چشمی فرزندان

وسایلم دست زده!بابا، اون دوباره رفته توی اتاقم و به
!خراب کردهمامان، اون اسباب‏بازی‏های مرا
اول من! اول من، اول من!
آیا این جملات به گوش شما آشناست؟ اگر شما بیش از یک فرزند داشته باشید، احتمالاً باید این جملات را شنیده باشید، زیرا این موارد از مثال‏های متداول «رقابت‏های خواهر و برادری» و یا «کشمکش‏های خواهر و برادری» می‏باشد. اما چرا این رقابت‏ها بین کودکان رخ می‏دهد و چگونه می‏توان بین آنها صلح و آشتی برقرار کرد؟
آیا رقابت بین خواهر و برادر می‏تواند مفید باشد؟
درگیری بین خواهر و برادر مختص انسان نیست. این مورد تقریبا در تمام گونه‏های حیوانات که همزمان چند بچه را بزرگ می‏کنند، رخ می‏دهد. اگر چه کودکان انسان اغلب مجبور به رقابت بر سرِ غذا و سرپناه نیستند، سایر تأثیرات چنین کاری ممکن است در طولانی‏مدت مفید واقع شود. برای مثال، یادگیری مواجهه با مخالفت‏ها و منازعات با یکی از خواهران یا برادران، برخی مهارت‏های مهم را در کودک مانند، ارزش قایل شدن برای تفکرات سایرین، سازش و گفتگو و کنترل حالات خشونت‏آمیز، تقویت می‏کند. به همان نسبت که رقابت خواهر و برادری می‏تواند در یادگیری این مهارت‏های مهم در کودکان مفید باشد، خانواده شما می‏تواند تا حد خاصی این منازعات را تحمل کند و کشمکش‏ها را تحت کنترل داشته باشد. برای این منظور، شما به درک درستی از بسیاری عوامل که در تکرار و شدت درگیری‏های بین خواهر و برادر مؤثر هستند، نیاز دارید.
چرا کودکان دعوا می‏کنند؟
بیشتر خواهر و برادرها نسبت به هم حس حسادت و یا رقابت دارند که باعث داد و بیداد و دعوا بین آنها می‏شود و ما آن را «رقابت خواهر و برادری» می‏نامیم. عوامل چندی وجود دارند که باعث تکرار و تشدید رقابت می‏شود، از جمله:

1ـ خصوصیات شخصی

ساختار خانواده تنها بخشی از قضیه است. کشمکش‏های بین خواهر و برادر اغلب به دلیل ویژگی‏های شخصی کودکان است که بهانه‏گیر، بی‏حوصله، عصبی و سرخورده هستند. به علاوه، کودکانی که در پیشرفت برخی مهارت‏ها نظیر زبان، دقت، تمرکز و روابط اجتماعی ضعیف هستند، بیش از دیگران با خواهر و برادر خود دچار اختلاف می‏شوند.

2ـ نقش خانواده

تحقیقات اخیر نشان می‏دهد که وظایف خانوادگی نیز می‏تواند بر درگیری‏های خواهر و برادر مؤثر باشد. این پژوهش‏ها همچنین بیان می‏کند که احتمال رقابت‏های خواهر و برادری در شرایط زیر بسیار ضعیف است.
هنگامی که والدین در صدد یافتن راه حل‏هایی برای مقابله با مشکلات روزمره و مواجهه با ناملایمات به روش‏هایی کاملاً انسانی، ثمربخش و به دور از خشونت باشند.
یک قانون خانوادگی کلی یا اتفاق نظر وجود داشته باشد که هر گونه برخورد فیزیکی و توهین را ناپسند بداند.
زمانی که اعضای خانواده از فعالیت‏هایی که برای افراد دیگر جالب است، لذت ببرند.
روابط خواهر و برادری تا حدودی نشان‏دهنده میزان سازگاری خانواده است و بنابراین تلاش در جهت بهبود وظایف خانوادگی ممکن است باعث کاهش رقابت‏های خواهر و برادری شود.

3ـ سینما و تلویزیون

پژوهش‏ها حاکی از آنند که قرار گرفتن در معرض تصاویر خشن سینما و تلویزیون، خطر رفتارهای تهاجمی را در میان کودکان افزایش می‏دهد. این امر بخصوص در مورد کودکانی که پیش از این مستعد چنین رفتارهایی بوده‏اند، صادق است. به علاوه تلویزیون و فیلم‏های آن می‏تواند ارتباطات خواهر و برادری را به تصویر بکشد. آنچه از تحقیقات برمی‏آید آن است که در فیلم‏های تلویزیونی مخصوص کودکان، درگیری‏ها و بی‏احترامی‏های خواهر و برادر نسبت به هم یک امر عادی شده است. با در نظر گرفتن این موارد، کم کردن تعداد برنامه‏های خشونت‏آمیزی که کودکان تماشا می‏کنند، شاید بتواند مفید باشد. اگر کودکان این نوع برنامه‏ها را تماشا می‏کنند، همراه‏شان شوید و در باره آنچه می‏بینید، با آنها صحبت کنید.
شما می‏توانید مهارت‏های دیداری دقیق را از طریق کمک به کودکان برای فهم پیامد این خشونت‏ها در زندگی‏شان و طرح راههای غیر خشونت‏آمیز برای حل مشکلات موجود در یک فیلم یا برنامه خاص به آنها آموزش دهید.

چکار می‏توان کرد؟

درک بهتر شما از رقابت‏های خواهر و برادری به شما کمک می‏کند تا در هنگام داد و فریاد فرزندان‏تان بتوانید آنها را راهنمایی کنید. این رهنمودها را به کار بندید.
ـ اصلاً واکنش نشان ندهید. فقط زمانی که خطر آسیب‏های بدنی وجود دارد، در مشاجرات‏شان دخالت کنید.
ـ کودکان‏تان را تشویق کنید تا در هنگام بحران خودشان تصمیم بگیرند. اگر قصد مداخله دارید، سعی کنید مشکلات را همراه آنها حل کنید نه برای آنها.
ـ کودکان را از هم جدا کنید تا آرام شوند، سپس آنها را متقاعد کنید به توافق برسند که از دعوا دست بردارند یا اختلاف را حل و فصل کنند.
ـ زیاد اصرار نکنید تا مسبب دعوا را بشناسید. هر دو نفر را مقصر بدانید، یعنی هر کس درگیر بوده به نوعی پاسخگو است.
ـ اگر کودکان‏تان هر از چند گاه بر سر موارد خاصی مانند تلویزیون یا بازی‏های کامپیوتری با هم دعوا می‏کنند، برنامه‏ریزی کنید تا مشخص شود در هفته هر کودک چه زمانی می‏تواند از بازی استفاده کند.
ـ اگر درگیری‏های کودکان‏تان مدام تکرار می‏شود، جلسات هفتگی ترتیب دهید و در آن قوانین خانوادگی‏تان را در باره منازعات مرور کنید و موفقیت‏های خانواده‏تان را در کاهش جنگ و دعوا گوشزد نمایید.

استفاده از کمک‏های متخصصین

در درصد کمی از خانواده‏ها، کشمکش بین خواهر و برادرها به اندازه‏ای شدید است که بعید به نظر می‏رسد بدون کمک گرفتن از روانشناس، روانپزشک یا دیگر متخصصین بهداشت روانی رفع شود.
در موارد زیر باید از کمک این افراد استفاده نمود.
دعوا به قدری شدید باشد که منجر به مشکلات زناشویی شود.
دعوا باعث آسیب‏های بدنی به یک یا چند تن از اعضای خانواده گردد.
به عزت نفس یا بهداشت روانی اعضای خانواده آسیب رسیده باشد.
دعوا باعث اختلالات روانی دیگری نظیر افسردگی یا اعتیاد به مواد مخدر شود.

منبع: سایت Child Health،

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار