بچه ها از اشتباهاتشان تجربه مي آموزند

«كودكي سه ساله، روي پله هاي منتهي به حياط نشسته و آماده رفتن به زمين بازي است. او با احتياط كفش هايش را از جاكفشي بيرون آورده و بر روي زمين مي گذارد. سپس با دستان كوچكش، زيپ بغل كفش را بازمي كند و پا را در كفش فرو مي برد؛ اما كفش ها را اشتباه مي پوشد. من و مادرش متوجه مي شويم. مادر با لبخندي شيرين از پسرك مي پرسد: «به كفش هايت نگاه كن، چيز خنده داري نمي بيني؟» كودك متعجب به كفش ها نگاهي مي اندازد. از نگاهش معلوم است كه هيچ چيز به نظر او خنده دار نيست. مادر ادامه مي دهد: «به كفش هاي من نگاه كن. به نظر تو شبيه كفش هاي تو هستند يا فرق دارند؟» بازهم نگاه كودك همان حالت قبل را دارد و پاسخي براي پرسش هاي مادر ندارد. مادر چند سؤال ديگر هم مي پرسد؛ اما بچه متوجه اشتباه بودن لنگه هاي كفشش نمي شود. سرانجام مادر مي گويد: «بسيار خوب، برو بازي كن!» وكودك شادمانه به سوي كوچه مي دود.»
با رفتن كودك پرسش هايي در ذهن من نقش مي بندند. «چرا گذاشت برود؟ آيا او نمي توانست اشتباه فرزندش را به آساني اصلاح كند؟! اگر پسرك زمين بخورد، چه؟! و....»
پرسش هايي كه پاسخ آنها را روز بعد، سركلاس درسم، وقتي به دانش آموزان جمع سه رقمي را مي آموختم، يافتم. وقتي به شاگردان كلاس سي نفره ام نگاه مي كردم كه هركدام، دفتر رياضي به دست، پيش من مي آمدند تا درستي يا غلط محاسباتشان را تعيين كنم، حكمت رفتار مادر پسرك سه ساله را درمي يافتم؛ نازنين از اينكه پاسخش اشتباه بود، گريه افتاد. شيرين دفتر را به سرعت از من گرفت و پاسخ غلطش را پاك كرد و دوباره به حساب و كتاب پرداخت. ليلي عصباني شد و دفتر را به گوشه اي پرت كرد. نيلوفر هراسان و شرمنده شد و سر به زير انداخت و...
و من در انديشه كه چرا بايد هركدام از آنها به گونه اي متفاوت به حل آن مسئله ساده بنگرد؛ مسئله اي كه با كمي انديشيدن مي توانست پاسخي يكسان و شيرين بدهد. آيا همين طرز برخوردها با مسئله، آنها را از رسيدن به موقع و آسان به پاسخ درست، دور نمي كرد؟ به راستي چه چيز آنها را اينگونه بار آورده بود؟
كودكان امروزي از همان بدو تولد در آغوش مادري وسواسي و دل نگران قرارمي گيرند كه هميشه در انتظار حادثه و يا بيماري براي كودك نورسيده خود است. ترس از بوسيدن اطرافيان، ترس از افتادن، ترس از خوابيدن در تنهايي، ترس از دست آلوده و... خواب و قرار را از مادر و كودك مي ربايد؛ ترس هايي كه مادران ما درسال هاي كمي دورتر كمترين توجهي به آن نداشتند.
با رشد اندكي، ترس ها نيز اندك اندك رشد پيدا مي كنند و نظارت دقيق تر و همين مادر و سواسي را مي طلبند؛ غذايت را كامل خوردي، دستت را خوب شستي، با اسباب بازي ات درست بازي كن و... و بدين ترتيب سايه نظارت ها، و دخالتهاي غيرضروري مادر، كه سايه پدر نيز كم كم به آن مي پيوندد، برسركودكي كه روز به روز بزرگتر مي شود، گسترده و گسترده تر مي گردد؛ به طوري كه شايد تا رسيدن به نوجواني، هرگز فرصت آزمودن خويش و يافتن راه درست از غلط را پيدا نمي كند؛ همواره يكي هست كه او را از اشتباه برحذر دارد و راه درست را به روشني در مقابل رويش بنماياند.
در اين زمان است كه اين نوجوان كه حتي نوع غذايش را هم پدر و مادرش تعيين كرده اند، به جمع دوستاني مي پيوندد كه هريك دست پرورده يك تربيت و يك خانواده است و كافي است در ميان اين دوستان يكي پيدا شود كه راه غلط را خوب بداند؛ اينجاست كه اين نوجوان خام كه با لفظ «نه» هرگز آشنا نشده است، اين بار تسليم نظرات دوستاني مي شود كه متاسفانه همانند پدر و مادر خيرخواه زندگي و آينده او نيستند.
اگر اين نوجوان بازهم با نظارت هاي بجا و به موقع والدين، گذري به سلامت ازدوره نوجواني به جواني داشته باشد، با ورود به اجتماع و تحليل زندگي مشترك، بار ديگر تمام اين وابستگي ها در عرصه هاي گوناگون زندگيش رخ مي نماياند و گاه او را به بن بست مي كشاند.
يكي از اصول كلي اسلام، مسئوليت فردي همگان است كه مبتني بر اين است كه هركس مسئول اعمال خويش است و خوشبختي و بدبختي او، به نوع عملكرد خودش وابسته است. از اين رو فرد بايد همواره براي تامين سعادت خويش، بر رفتار و كردارش نظارت و قضاوت درست داشته باشد و اين محقق نمي شود مگر اينكه آموزش و فراگيري اين مهارت را در دوران كودكي آموخته باشد.
در دنياي امروزي كه علم و فن با سرعتي دور از تصور پيش مي رود، جامعه ما نيز به افرادي نيازمند است كه بتوانند به خوبي فكر كنند، به خوبي مسئله حل كنند و در كنار افراد گروه عملكردي هماهنگ و همراه داشته باشند. افرادي كه بتوانند دورنماي كلي مسائل را ديده و راه حلي مناسب براي آن ارائه دهند؛ اما آمارها و بررسي هاي به عمل آمده در جامعه امروزي حاكي از ضعف يك چنين مهارتي در نسل جوان مي باشد و مسلما اين نقيصه به ضعف نظام آموزش و پرورش فرزندان برمي گردد.
آيا مادري كه هنوز قاشق غذا را به دهان فرزند 7 ساله اش مي گذارد، مي تواند اميدوار باشد كه فرزندش در 25 سالگي دستي توانا براي مهياي غذاي خانواده اش داشته باشد؟
آيا پدري كه هنوز پول توجيبي پسر 23ساله اش را لب طاقچه مي گذارد، مي تواند به آينده درخشان فرزندش چشم بدوزد؟
آيا آموزگاري كه بر روي پاسخ هاي غلط برگه امتحان دانش آموزش، تنها خطي قرمز مي كشد، مي تواند به نمرات درخشان در كارنامه شاگردانش دل خوش كند؟
آيا وقت آن نرسيده كه نگاهي دوباره به آنچه به فرزندمان مي آموزيم، بيندازيم و در جهت رفع نقايص آن قدمي بر داريم تا فردا، اگر ما هم نبوديم، خودش به تنهايي بتواند از ميان كوچه پس كوچه هاي زندگي راهي را برگزيند كه او را به سرمنزل مقصودبرساند.
آيا بهتر نيست به او بياموزيم كه بينديشد و خودش راه حل مناسبي براي خريدن عروسك مورد علاقه اش بيايد؟!
آيا بهتر نيست به او بياموزيم كه بينديشد و خودش راه حل آساني براي مرتب كردن اتاقش طرح كند؟!
آيا بهتر نيست به او بياموزيم كه بينديشد و خودش راه حل مطمئني براي پركردن قلك سفالي اش تنظيم كند؟!
آيا بهتر نيست به او بياموزيم كه بينديشد و خودش راه حل تازه اي براي حل مسئله رياضي ابداع كند؟!
و هر بار كه انديشيد و يافت، حلاوت اين انديشيدن ويافتن را به او يادآور شويم تا بازهم بينديشد و بيايد!
كاش همه ما به فرزندانمان اجازه دهيم كه زمين خوردن را تجربه كنند تا بتوانند برخاستن را فرابگيرند!

نسرين رايگاني
منبع : روزنامه کیهان ش 19077

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار