|
هدیه اول: شام، یک رویداد خانوادگی زمان شام، تنها زمانی است که تمام افراد خانواده دور هم جمع میشوند و حس ارتباط و پیوند واقعی در بین آنها به وجود میآید که مسلما بدون آن، کودکان احساس انزوا و تنهایی میکنند. برای دست یافتن به نتیجه بهتر، هنگام صرف شام تلویزیون را خاموش کنید و تا همه سر سفره حاضر نشدهاند، غذا را شروع نکنید. اگر فرزند نوجوانی دارید که مشغول صحبت با تلفن است و شما بدون حضور او شامتان را صرف کنید، در واقع نشان دادهاید که وی ارزش منتظر شدن را نداشته است. به همین ترتیب همه باید صبر کنند تا آخرین عضو خانواده نیز غذا را تمام کند زیرا شام یک رویداد خانوادگی است. اگر راهی برای شام خوردن دستهجمعی وجود نداشته باشد، یک وعده غذای بیرون در روزهای تعطیل راهحل خوبی است.
هدیه دوم: کتاب خواندن برای کودکان یا همراه آنان همراهی با کودک در مطالعه کتاب، علاقه شدیدی در او به وجود میآورد. کودکان عموما در طول تعطیلات تابستانی، فرصتهای یادگیری را از دست میدهند اما والدین میتوانند به راحتی از این بطالت وقت جلوگیری نمایند. مثلاً میتوانند هر شب برای کودکان خود کتاب بخوانند و حتی بعد از آنکه کودک توانایی خواندن را کسب کرد، این کار را ادامه دهند. یکی از متخصصان روانشناسی معتقد است «برای کودکان برنامه کتابخوانی در نظر بگیرید که طبق آن هر هفته یک کتاب برای آنها بخوانید یا آنان را به کتابخانه ببرید. همچنین میتوانید در انتخاب موضوع مورد علاقه به کودک کمک کنید و در پایان هفته در مورد کتابی که مطالعه نموده، به بحث و گفتگو بپردازید.»
هدیه سوم: تماشای جمعی تلویزیون تماشای تلویزیون به همراه سایر اعضای خانواده میتواند راه را به منظور بحث و گفتگو در مورد موضوعات پیچیده و دشوار اما مهم با کودکان هموار سازد. برنامههایی را انتخاب کنید که امکان تماشای آنها به همراه کودک وجود داشته باشد که البته این انتخاب به سن کودک بستگی دارد. هنگامی که برنامهای را نامناسب تشخیص میدهید، میتوانید بحثی را با کودک آغاز کنید و از او بپرسید در مورد آنچه که در تلویزیون دیده است، چه نظری دارد. مادری میگفت که نگاه کردن به برنامههای تلویزیونی حتی آنها که مورد علاقه او نیستند، روش مناسبی برای انتقال ارزشها به کودک میباشد.
هدیه چهارم: گوش کردن به اظهارنظرهای کودکان گوش کردن به صحبتهای کودکان به عمیقترین شکل ممکن چنین میرساند که به آنچه میگویند ارزش قائل هستید و به آنان علاقهمندید. تحقیقات اخیر نشان میدهد که نخستین راه برای جلوگیری از بروز رفتارهای پرخطر در سنین نوجوانی، ایجاد نوعی رابطه است، به طوری که نوجوان احساس میکند که میتواند به راحتی با شما صحبت کند. اگر همه مشکلات کودکان برای آنان حل شود، هرگز نخواهند آموخت که مستقل فکر کنند و برای خود تصمیم بگیرند. بهترین روش برای تضمین ارتباط و اتحاد خانوادگی، تنظیم برنامهای است که بر اساس آن هر هفته یک نشست خانوادگی تشکیل شود. به عنوان مثال تبادل نظر در مورد مقررات موجود در خانواده و تصمیمگیری در زمینه فعالیتهای هفته آتی و نیز گفتگو در مورد تعیین جایی برای رفتن به تعطیلات، میتوانند موارد خوبی برای نشست خانوادگی باشند.
هدیه پنجم: رعایت انضباط همه بچه ها تصور میکنند که میخواهند مسئول باشند و قدرت داشته باشند، اما در اعماق وجودشان واقعا نمیخواهند. کودکی که به اندازه کافی با مقررات انضباطی مواجه نیست، قلبا نگران است که اگر همه کارها را خراب کند، چه کسی جوابگو خواهد بود. کارشناسان میگویند بسیاری از والدین ناآگاهانه و بیش از حد، سهلانگار و آسانگیر هستند. آنها لازم است بدانند که گاهی «نه» گفتن به بچهها نه تنها صحیح است، بلکه برای رشد سالم آنها ضرورت دارد. برخی والدین در مقابل رفتارهای نامطلوب کودکان متوسل به تنبیه بدنی میشوند، بسیاری از کارشناسان بر این عقیدهاند که این روش، بالاخص در درازمدت نمیتواند مفید واقع شود. وقتی ما از راه تنبیه بدنی وارد عمل میشویم، به کودکان یاد میدهیم که خشونت تنها راه حل مشکلات است. کودکانی که تنبیه بدنی میشوند، در مدرسه بچههای دیگر را کتک میزنند و در آینده نیز همسرانشان را آزار میدهند.
هدیه ششم: مهر ورزیدن پدر و مادر خوبی بودن، مستلزم فراهم کردن سخاوتمندانه و بیدریغ هدایای عشق و محبت، توجه، انرژی و منابع برای کودک، طی مدت زمان طولانی است. بچهها تا حد زیادی با دلبستگی عاطفی رشد پیدا میکنند که اغلب هدیه یک پدر یا یک مادر است، نیروی سحرآمیزی است که اساس عشق به خود را تشکیل میدهد. زمانی که بچهها بیاموزند خود را دوست بدارند، احساس عاطفه و علاقه عمیقی را نسبت به دیگران پرورش میدهند.
هدیه هفتم: دیدگاه مثبت و خوشبینانه به جهان اگر همواره تصویری که از جهان ترسیم میکنید، مکانی بیروح و بیرحم باشد، فرزندانتان کم کم دید مثبت و طبیعی خود را نسبت به زندگی از دست میدهند. لازم است بچهها احساس خوبی نسبت به جهان داشته باشند تا بتوانند به آینده خود امیدوار باشند. به کودکان کمک کنید تا درک کنند با وجود خطرات زیاد، زندگی یک تجربه تلخ نیست. البته اگر نگران آلوده شدن کودک به مواد مخدر یا فسادهای اخلاقی هستید، میتوانید از او بخواهید که با طرح نگرانیهایش به آرامش دست یابد.
هدیه هشتم: به کودکان کمک کردن به دیگران را بیاموزید انجام کارهای داوطلبانه، حس همدلی را در کودک ایجاد میکند و او را فردی مسئول بار میآورد. کودکانی که حس همدلی در آنها قویتر است، در مدرسه بهتر عمل میکنند، روابط سالمتری را برقرار مینمایند و بیشتر از دیگران پایبند اصول اخلاقی خواهند بود. اینکه فقط در باره کمک به دیگران صحبت کنید، کافی نیست. مانند بسیاری دیگر از جنبههای تربیتی، شما باید خودتان الگوی این رفتار باشید. به عنوان مثال کار کردن در کنار هم در محلی که برای فقرا غذا تهیه میشود، به کودک درسهای ارزشمندی خواهد داد. اما شیوههای دیگر نیکوکاری را که کمتر حالت تشریفاتی دارند نباید از یاد برد. کارهایی نظیر کمک به پیرزن همسایه در انجام کارهایش، میتواند نمونهای از این نوع شیوهها باشد.
هدیه نهم: کودکان و نوجوانان خود را در آغوش بگیرید و نوازش کنید تحقیقات جدید نشان میدهند که نوازش و در آغوش گرفتن بچهها، مغز را تحریک میکند و موجب آزاد شدن هورمونهای اساسی رشد میشود. در دوران آغازین زندگی، لمس و تماس، مادهای حیاتی برای بچههاست. دریافت تماسهای عاطفی و محبتآمیز از والدین و دیگران به اندازه دریافت ویتامین و انرژی اهمیت دارد. در صورت دریافت نشدن آن، مغز بچه به درستی رشد نخواهد کرد. بنابراین از زمان تولد به کودک خود توجه بسیار مبذول دارید. وقتی نوزادی به هنگام گریه کردن با واکنش سریع و محبتآمیزی روبهرو میشود، یاد میگیرد که کمتر گریه کند و شبها بهتر بخوابد. از ساعت زنگدار صرفنظر کنید و به جای آن، فرزند خود را با نوازش مختصر بیدار کنید. فقط دو دقیقه طول میکشد و روش خوبی برای شروع روز است. به خاطر داشته باشید که هر روز، روز جدیدی در تربیت و کار پرورشی است. بنابراین هر کاری را که سال قبل یا دیروز انجام ندادهاید، میتوانید از امروز شروع کنید.
پیام زن -> فروردین 1382، شماره 133 مترجم: پگاه امیردیوانی، |