زنان همگام با مردان

میزان مشارکت و اشتغال، یکی از شاخص‏های اصلی نوسازی اقتصاد ملی و توسعه اقتصادی محسوب می‏شود و میزان و نحوه مشارکت اقشار مختلف مردم از جمله زنان در فعالیت‏های اقتصادی، یکی از عوامل و شاخص‏های امر توسعه می‏باشد.
امروزه از نقش و اهمیت مشارکت‏های مردمی در عرصه‏های مختلف توسعه‏ای کمتر کسی دیدگاهی منفی دارد اما نوع برخورد و نگرش‏ها نسبت به چگونگی مشارکت متفاوت و گاهی متضاد است. مشارکت را می‏توان فرآیندی دانست که موجب رشد توانایی‏های اصلی افراد، از جمله شأن و منزلت انسانی و باروری نیروی تصمیم‏گیری می‏شود. مشارکت چنانچه از پایه‏ای مردمی برخوردار باشد، شخصیت‏های متکی به خود و روح تعاون و همیاری را در جامعه ایجاد می‏نماید. بنیادی‏ترین اندیشه زیرساز مشارکت را می‏توان اصل برابری مردمان به شمار آورد که اگر مردم در مشارکت با یکدیگر از وزن یکسانی برخوردار باشند، موجبات بهره‏مندی‏های بسیاری خواهد شد. مفهوم مشارکت می‏تواند بر سه ارزش بنیادین قرار گیرد:
ـ سهیم کردن زنان و مردان در قدرت و اختیار؛
ـ اجازه دادن به زنان و مردان به نظارت بر سرنوشت خویش؛
ـ گشودن راه پیشرفت به روی همه مردم اعم از زن و مرد؛
مشارکت به معنای دخالت همه‏جانبه مردم در فرآیندهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. در پاره‏ای موارد ممکن است مردم کنترل مستقیم و کاملی در فرآیندهای فوق‏الذکر داشته باشند و در بعضی موارد نیز امکان دارد این کنترل به صورت جزیی یا غیر مستقیم باشد. اما در هر حال مهم‏ترین راهی که مردم از طریق آن می‏توانند در قدرت و تصمیم‏گیری دخالت داشته باشند، مشارکت است.
قطعا واژه مشارکت اصطلاح جدیدی نیست بلکه این مفهوم یکی از مفاهیم اساسی توسعه است که از دهه‏های گذشته رواج داشته است، که مشارکت عبارت بوده است از یک راهبرد توسعه‏ای که مردم در آن نقش محدودی دارند. تمامی مردم، یقینا خواهان دستیابی به فرصت‏های مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی هستند. مردم متوقع نیستند که در تمامی امور مشارکت داشته باشند اما انتظار دارند که همواره در راستای مشارکت گام بردارند. با این تفاصیل باید مشارکت‏های خانوادگی را شیوه‏ای دانست که در آن، زنان علاوه بر مسئولیت‏های بچه‏داری، تهیه غذا و تأمین سلامت خانواده در بیرون از محیط منزل، در خانه نیز کار می‏کنند. این سهم زنان، در آمارهای اقتصادی نادیده گرفته می‏شود. علاوه بر آن به زنان حتی فرصت مساوی در تصمیم‏گیری‏های خانوادگی نیز داده نمی‏شود. به عبارت دیگر با اینکه الزام اقتصادی اشتغال و مشارکت زنان، همواره مطرح بوده، لکن هنوز هم در کشورهای در حال توسعه تعادل قابل قبولی مابین فعالیت‏های زنان و مردان وجود ندارد.
مشارکت زنان عامل اساسی و تعیین‏کننده در توسعه و رشد جوامع به شمار می‏رود. این باور هدف اصلی از مشارکت‏های مردمی در امر توسعه (همه مردم ـ زنان و مردان) به کارگیری کلیه استعدادها، خلاقیت‏ها، توانایی‏ها و امکانات به منظور رشد و تعالی در عرصه‏های مختلف می‏باشد. از مشارکت اصولی و برنامه‏ریزی‏شده برای زنان در فعالیت‏های توسعه‏ای می‏توان به نتایج مثبت زیر رسید:
ـ تشکیل گروههای متشکل از زنان برای مواجهه با مشکلات و موانع موجود در برابر رشد و توسعه اجتماعی و ارائه راه حل‏های مناسب در زمینه‏های مختلف؛
ـ ایجاد هم‏فکری و تبادل افکار (کنش متقابل اجتماعی)؛
ـ رفع نیازهای روزمره زنان از طریق همیاری؛
ـ تربیت انسان‏هایی دارای روحیه جمعی و تعاون؛
ـ سازگاری طرح‏ها و برنامه‏ها و فعالیت‏ها با نیازهای واقعی زنان؛
ـ رشد استعدادها و خلاقیت‏های زنان و بهره‏گیری منطقی از خلاقیت و استعداد آنان؛
ـ صرفه‏جویی اقتصادی و کاهش هزینه‏ها و افزایش میزان بازدهی در فعالیت‏های اقتصادی مرتبط با زنان.
مشارکت زنان برای موفقیت هر فعالیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اهمیت اساسی دارد. در هر برنامه‏ای که زنان در مراحلی از آن مشارکت نداشته یا از همکاری با آن سر باز زنند، در نهایت نمی‏تواند کاملاً موفق باشد و نباید انتظار داشت که نتایج خواسته شده را به بار آورد.
در نهایت، زنان به عنوان عاملی مؤثر در فعالیت‏های مختلف، از نظر مشارکت نیروی انسانی در جامعه، سهم عمده و بسزایی دارند به گونه‏ای که بدون مشارکت آنان، رسیدن به توسعه امری ناممکن می‏نماید. برخی از قابلیت‏های زنان در فرآیند توسعه عبارتند از:
ـ مشارکت با اعضای خانواده در جریان فعالیت‏های اقتصادی در راستای رونق بخشیدن به رفاه خانوادگی؛
ـ تحکیم پیوندهای خانوادگی، پرورش جسمی و معنوی فرزندان در جهت تقویت حس همیاری و سالم‏سازی جامعه؛
ـ مشارکت در انتقال و اعمال پیام‏های بهداشتی؛
ـ مشارکت در طراحی و اجرای برنامه‏های عمرانی، فرهنگی و اجتماعی و نیز مشارکت در برنامه‏ریزی برای حفاظت از محیط زیست.
از طرف دیگر موانعی جدی بر سر راه مشارکت زنان در فرآیند توسعه وجود دارد که بی‏توجهی و یا نادیده گرفتن آنها به مشارکت اصولی آنان در این فرآیند لطمات زیاد و جبران‏ناپذیری وارد می‏کند. اهم این موانع عبارتند از:
ـ غلبه فرهنگ مردسالاری و هنجارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ویژه علیه زنان؛
ـ عدم دسترسی زنان به منابع اطلاعاتی و مراجع آموزشی و ضعف و کمبود معلومات در نزد زنان و همچنین عدم یکسانی معلومات و تجربه در میان زنان و مردان؛
ـ وجود مانع قواعد، معیار و یا هنجارهای اجتماعی علیه مشارکت زنان در فعالیت‏های اقتصادی و عدم هماهنگی یا عدم تفاهم اعضای خانواده در چگونگی و نقش مدیریتی زنان؛
ـ عدم اقدام در آموزش زنان در جهت جلب مشارکت زنان در برنامه‏ریزی‏های مرتبط با عمران، حفاظت از محیط زیست، بهداشت همگانی و برنامه‏های فرهنگی در اجتماع؛
ـ عدم رضایت و یا عدم استقبال مردان از مشارکت همسران و دختران در طرح و اجرای برنامه‏های اجتماعی و ظاهر شدن آنان در صحنه‏های عمل و اقدام در جامعه.
با این تفاصیل، در جوامع توسعه‏نیافته معمولاً به فرزندان دختر از همان اوان کودکی یاد داده می‏شود که خموش، گوشه‏گیر و انزواطلب باشند و ممنوعیت‏های اجتماعی بسیاری را شامل حال آنان می‏گردانند. لذا در اثر تثبیت و رواج این باورها (منزلت پایین زن)، شخصیت زنان به گونه‏ای قوام می‏یابد که آنان به سختی خود را باور داشته و قادر هستند در عرصه‏های مختلف فعالیت‏های اجتماعی و اقتصادی حضور یابند.
بدیهی است تا زمانی که موانع و مشکلات در راه مشارکت اصولی و سازنده زنان مرتفع نشود، بخش زیادی از توان و نیروهای خلاق بانوان، در چنین جوامعی بدون استفاده خواهد ماند. هر چند بسیاری از زنان این گونه جوامع نشان داده‏اند می‏توانند همپای مردان در بسیاری از امور و تصمیم‏گیری‏های اجتماعی و اقتصادی نقش مؤثر و بسزایی داشته باشند.

پیام زن -> مرداد 1384،‌شماره 161

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار