علل تغييرات اجتماعي قسمت پنجم

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•جامعه و اجتماع

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نخستين سلسله قدرتمند شيعه

• نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...

• درماني‌آسان براي يبوست

• 7 عادت آدم‌هاي موفق

• آثار تربيتى نماز

• بسیار زیبا به رنگ سبز!

• بناهای تاریخی اصفهان

• دعا براي امام زمان عليه السلام...

• دور افتاده

• 4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...

• تفسیر کلمه فتنه

• نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...

• آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى

• پایتخت دولت مهدوی کجاست؟

• اتصال به «شعوركيهاني»

• آرايش ، چرا و چگونه؟

• ارزش سجده

• گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...

• وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...

• ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...

• خطرات استفاده از کولر خودرو...

• بصیرت چيست؟

• پروردگار قبل از اینکه خدایی...

• تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...

• مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...

• داستان شهر عشق

• گاهي به تلويزيون نگاه نکن!

گزارش تصویری

اخبار تازه

اتفاق ساده در شبکه طبرستان

تجلیل از ایثارگران شبکه تبرستان، پخش برنامه اتفاق ساده و تجلیل از خانواده های شهدا از اخبار صدا و سیمای...

جدول تغییرات قیمت در بازار موبایل

به دنبال نوسانات قیمت ارز برخی از مدل‌های تلفن همراه طی دو ماه گذشته با افزایش قیمت در بازار عرضه می‌شوند...

خروس چيني تخم گذاشت+عکس

يك مرد روستايي در چين ادعا كرد كه خروسش تخم مي‌گذارد.

عروس و داماد در راهپیمایی+عکس

راهپیمایی ‌ 22 بهمن ...

خطری که "جمهوری اسلامی" را تهدید میکند

شاید هیچ کشوری در جهان وجود نداشته باشد که به اندازه ایران ، در یک مقطع زمانی فشرده 33 ساله این همه تضییقات...

نتايج آزمون دوره‌های ترمی علمی کاربردی منتشر شد

فهرست اسامی پذيرفته‌شدگان نهايی کدرشته ‌محل‌های‌متمرکز و معرفی شدگان چند برابر ظرفيت کدرشته محل‌های نيمه‌متمرکز...

بازار مسکن در رکود؛ قیمت آپارتمان در برخی مناطق تهران

فعالان بازار مسکن رکود خرید و فروش مسکن در تهران در شرایط فعلی را در نتیجه افزایش قیمتها و کاهش قدرت...

طلسم تغییر نام دانشگاه تربیت معلم شکست

با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان خوارزمی پس از سالها بر تابلوی سر در دانشگاه تربیت معلم جای گرفت...

پاشازاده: دستیار کسی می‌شوم که فوتبال را بیشتر از من بفهمد

مهدی پاشازاده در واکنش به صحبت‌های سرمربی استقلال گفت: اگر قرار باشد روزی در کنار یک مربی کار کنم دستیار...

ملت ایران در انتخابات قدرت بی‌نظیر اتحاد و ولایت‌پذیری خود را نمایش می‌دهند

سازمان بسیج مستضعفین در پیامی تاکید کرد: ملت عزیز ایران در سی و سومین صحنه انتخابات در جمهوری اسلامی...

این غذا شما را خنگ می کند!

آیا می دانید چه غذایی این تاثیر را بر هوش شما دارد؟

رییس‌جمهوری که به مراسم ازدواجش نرفت!

دو روز پیش مراسم ازدواج «ادریس دبی» رییس جمهور چاد با یک دختر سودانی برگزار شد.

فوتبال با دروازه های بهشتی

در 23 بهمن سال 1365 ، تیم های فوتبال منتخب چَوار و منتخب جوانان استان ایلام، در ساعت 16 آغازگر یک مسابقه...

اسامی لیست بصیرت و بیداری

در لیست جبهه بصیرت و بیداری اسلامی چهره‌هایی از اعضای جبهه پایداری، جبهه ایستادگی و جبهه متحد اصولگرایان...

دفعات نمایش: 453

دوشنبه 10 اسفند 1388

علل تغييرات اجتماعي

علل تغييرات اجتماعي

قسمت پنجم

صنعتي ‌شدن و ديوان سالار شدن

ديوان‌سالاري سازمان رسمي است كه با عمل عقلاني، سلسله مراتب اقتدار و رويه‌هاي قانوني مشخص شناخته مي‌شود. ديوان‌سالاري شدن روندي است كه در جامعه اصول و رويه‌هاي سازمان ديوان‌سالاري پذيرفته مي‌شود و اعضاي جامعه كنش‌ها و منافع خود را به صورت عقلاني تنظيم و پيگيري مي‌نمايند. در قالب فرآيند صنعتي‌شدن فرآيندهاي عقلاني شدن، عرفي‌شدن و ديوان‌سالار شدن به صورت متعامل و در ارتباط با يكديگر در حيات اجتماعي ظهور و نمود پيدا مي‌كنند به گونه‌اي كه عرفي‌شدن جوامع نمود و تجلي فرآيند عقلاني شده است. فرآيندي كه به نظر «وبر» معطوف به استقرار نظام عقلاني قوانين و اداره جامعه جديد است. عقلاني‌شدن دلالت بر فكر و عمل آگاهانه و منطبق با قواعد منطقي و دانش تجربي دارد كه براي نيل به اهداف معين و هماهنگ از مناسب‌ترين ابزارها استفاده مي‌گردد. «وبر» تكامل عالي اين فرآيند عقلاني را در نظام بوروكراسي (ديوان‌سالاري) مي‌ديد كه در آن قوانين عقلاني و روندهاي رسمي حاكم است.
بوروكراسي با همه ملاحظات سنتي و غيرعقلاني سرجنگِ و تخاصم دارد. بوروكراسي به معناي پيروزي روش علمي و تخصص علمي در زندگي اجتماعي است. «وبر» مي‌گفت كارمند تعليم ديده، هم ستون دولت مدرن و هم‌ستون زندگي اقتصادي غرب است (كومار،1381: 243).
به نظر «پيتربلاو» حجم وظايف سازماني،مسائل اداري تخصصي، اقتصاد پولي، نظام اقتصاد سرمايه‌داري، ظهور دولت، ملت و الزامات ساختاري شرايطي بودند كه ظهور ديوان‌سالاري را تسهيل كرده‌اند (بلاو،1970).
«پارسونز» ديوان‌سالاري را به عنوان يكي از اصول عام تكامل جوامع تلقي مي‌كند، زيرا او اين بيان «وبر» كه ديوان‌سالاري كارآمدترين سازمان‌ اداري گسترده است كه انسان اختراع كرده است و جايگزين مستقيمي بر آن وجود ندارد را مي‌پذيرد. به نظر او در جايي كه توانايي براي انجام فعاليت‌هاي سازمان‌يافته مهم است و واحدي كه سازمان بوروكراتيك كارآمدي را تحت كنترل دارد به طور ذاتي برتر از آن واحدي است كه چنين سازماني را در اختيار ندارد. بوروكراسي به هيچ‌وجه فقط يك عامل ساختاري در ظرفيت سازگاري نظام‌هاي اجتماعي نيست، بلكه هيچ كس نمي‌تواند انكار كند كه يكي از مهم‌ترين عوامل ساختاري است (پارسونز، 1381‌: 293). نظام ديوان‌سالاري با برخورداري از ويژگي‌هايي، چون:‌ وجود وظايف رسمي، قوانين و مقررات شخصي، تقسيم‌كار، سلسله مراتب، شايستگي و تخصص، غيرشخصي بودن كنش، وجود نظام پاداش، جدايي اموال سازمان و اموال شخصي، جدايي محل كار و محل سكونت، انحصاري و انتسابي كردن مقامات سازماني، وجود نظام بايگاني منظم، وجود نظام انضباط و نظارت مداوم نه تنها زمينه را براي شكل‌دهي كنش‌هاي معين و مشخص در سازمان‌هاي رسمي فراهم كرد، بلكه به سراسر و كل جامعه آرايش و نظم جديد و تازه‌اي داد، هر چند كه چنين رويه‌اي، به رغم كارايي‌هايي كه در مقياس‌هاي فردي و فرافردي داشت برخوردار از آسيب‌ها و هزينه‌هاي چون جابجايي اهداف و شخصيت‌زدايي بوده است.

راهبردهاي تغييرات اجتماعي

براي راهبرد تعاريف مختلفي مطرح شده‌ است. در معناي عام آن عنوان شده راهبرد عبارت است از: «هنر برنامه‌ريزي و هدايت عمليات». «مينتزبرگ» براي راهبرد پنج معني پيشنهاد مي‌كند:
1ـ طرح
2ـ تمهيد
3ـ الگو
4ـ وضعيت
5 ـ ديدگاه (غفاريان و كياني، 1380: 44).
راهبرد را درك و استفاده از فرصت‌ها نيز تعريف كرده‌اند. در ادبيات تغييرات اجتماعي، راهبرد را مجموعه‌اي از خط‌مشي‌ها و فعاليت‌هايي تعريف كرده‌اند كه براي نيل به اهداف مشخص از سوي كنشگران اجتماعي اتخاذ مي‌شوند. در يك تقسيم بندي كلي راهبردها را به صورت زير تقسيم‌بندي كرده‌اند:

1ـ راهبرد آگاهانه

در اين راهبرد آگاهي از شرايط محيط يعني درك فرصت‌ها و تحديدها در ابعاد داخلي و خارجي يك مجموعه مهم‌ترين مسأله است.

2ـ راهبرد خلاقانه

در اين راهبرد عمده تأكيد بر شناخت راهكارهايي است كه از نظر ديگران پنهان مانده و يا از آن غفلت نموده‌اند. در اين راهبرد عنصر ابداع، اهميت مهمي دارد.

3ـ راهبرد آينده‌نگر

در اين راهبرد درك فرصت‌‌هاي آتي اهميت دارد و در قالب آن نوعي نگاه و عمل معطوف به آينده مورد توجه قرار مي‌گيرد.

منبع: سايت جامعه شناسي ايران
نويسنده:دکتر داودنادمي

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت