علل تغييرات اجتماعي قسمت سوم

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•جامعه و اجتماع

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نخستين سلسله قدرتمند شيعه

• نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...

• درماني‌آسان براي يبوست

• 7 عادت آدم‌هاي موفق

• آثار تربيتى نماز

• بسیار زیبا به رنگ سبز!

• بناهای تاریخی اصفهان

• دعا براي امام زمان عليه السلام...

• دور افتاده

• 4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...

• تفسیر کلمه فتنه

• نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...

• آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى

• پایتخت دولت مهدوی کجاست؟

• اتصال به «شعوركيهاني»

• آرايش ، چرا و چگونه؟

• ارزش سجده

• گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...

• وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...

• ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...

• خطرات استفاده از کولر خودرو...

• بصیرت چيست؟

• پروردگار قبل از اینکه خدایی...

• تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...

• مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...

• داستان شهر عشق

• گاهي به تلويزيون نگاه نکن!

گزارش تصویری

اخبار تازه

اتفاق ساده در شبکه طبرستان

تجلیل از ایثارگران شبکه تبرستان، پخش برنامه اتفاق ساده و تجلیل از خانواده های شهدا از اخبار صدا و سیمای...

جدول تغییرات قیمت در بازار موبایل

به دنبال نوسانات قیمت ارز برخی از مدل‌های تلفن همراه طی دو ماه گذشته با افزایش قیمت در بازار عرضه می‌شوند...

خروس چيني تخم گذاشت+عکس

يك مرد روستايي در چين ادعا كرد كه خروسش تخم مي‌گذارد.

عروس و داماد در راهپیمایی+عکس

راهپیمایی ‌ 22 بهمن ...

خطری که "جمهوری اسلامی" را تهدید میکند

شاید هیچ کشوری در جهان وجود نداشته باشد که به اندازه ایران ، در یک مقطع زمانی فشرده 33 ساله این همه تضییقات...

نتايج آزمون دوره‌های ترمی علمی کاربردی منتشر شد

فهرست اسامی پذيرفته‌شدگان نهايی کدرشته ‌محل‌های‌متمرکز و معرفی شدگان چند برابر ظرفيت کدرشته محل‌های نيمه‌متمرکز...

بازار مسکن در رکود؛ قیمت آپارتمان در برخی مناطق تهران

فعالان بازار مسکن رکود خرید و فروش مسکن در تهران در شرایط فعلی را در نتیجه افزایش قیمتها و کاهش قدرت...

طلسم تغییر نام دانشگاه تربیت معلم شکست

با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان خوارزمی پس از سالها بر تابلوی سر در دانشگاه تربیت معلم جای گرفت...

پاشازاده: دستیار کسی می‌شوم که فوتبال را بیشتر از من بفهمد

مهدی پاشازاده در واکنش به صحبت‌های سرمربی استقلال گفت: اگر قرار باشد روزی در کنار یک مربی کار کنم دستیار...

ملت ایران در انتخابات قدرت بی‌نظیر اتحاد و ولایت‌پذیری خود را نمایش می‌دهند

سازمان بسیج مستضعفین در پیامی تاکید کرد: ملت عزیز ایران در سی و سومین صحنه انتخابات در جمهوری اسلامی...

این غذا شما را خنگ می کند!

آیا می دانید چه غذایی این تاثیر را بر هوش شما دارد؟

رییس‌جمهوری که به مراسم ازدواجش نرفت!

دو روز پیش مراسم ازدواج «ادریس دبی» رییس جمهور چاد با یک دختر سودانی برگزار شد.

فوتبال با دروازه های بهشتی

در 23 بهمن سال 1365 ، تیم های فوتبال منتخب چَوار و منتخب جوانان استان ایلام، در ساعت 16 آغازگر یک مسابقه...

اسامی لیست بصیرت و بیداری

در لیست جبهه بصیرت و بیداری اسلامی چهره‌هایی از اعضای جبهه پایداری، جبهه ایستادگی و جبهه متحد اصولگرایان...

دفعات نمایش: 328

دوشنبه 10 اسفند 1388

علل تغييرات اجتماعي

قسمت سوم

پس شهرنشيني در درجه اول همراه با دو نوع تغيير است: يک تغيير جمعيتي که تغييري است عيني و ملموس و با سنجه‌هايي چون ميزان شهرنشيني و ميزان مهاجرت از روستاها به شهرها که ميزان‌هاي کمي هستند، قابل بيان است. اين نوع تغيير صيغه‌اي جمعيت‌شناختي دارد و بيشتر مورد مطالعه جمعيت‌شناسان قرار مي‌گيرد و بخش دوم تغيير در شيوه زندگي و نظام ارزشي و هنجاري است که اولاً: از عينيت‌کمتري برخوردار است، ثانياً: بيان آن با ميزان‌هاي کمي ميسر نيست، چون اين نوع تغيير صيغه‌اي جامعه‌شناختي دارد و نيازمند تحليلي جامعه‌شناختي است و معمولاً در مباحث جامعه‌شناسي بيشتر از اين منظر به بحث شهرنشيني مي‌پردازند.
در انديشه «ماکس‌وبر» جامعه‌شناس مشهور آلماني شهر از دوران قرون‌وسطي به بعد مرکز توسعه فردگرايي است. در معاملات بازرگاني و اقتصادي افراد با حقوق و تعهدات يکساني برخوردارند و در برابر قانون به عنوان شهرونداني که از جور وستم فئودال‌ها و اشراف رهايي يافته‌اند، آزاد و مساوي هستند.
در قالب نظريه نوسازي شهر مرکزي است براي رشد، تحرک و تفکيک جمعيت و ساکنان شهرها و مناطق حومه آن‌ها سبک و شيوه جديدي از زندگي را به ارمغان مي‌آورند. چون بحث تغيير عقايد و علايق در نظر گرفتن علايق و عقايد ديگران مطرح است، بر اين مبناست که شهر به منزله عامل توسعه اجتماعي مطرح مي‌شود که به ساکنين خود بينش‌هاي فرهنگي جديدي را ارائه مي‌دهد.
«دانيل لرنر» که از پيشکسوتان نظريه نوسازي است، رشد مراکز شهري جديد و جهان سوم را به عنوان عامل ترقي و تقويت‌کننده احساس فردگرايي و تضعيف کننده سنت‌گرايي مي‌داند. او استدلال مي‌کند که شهرنشيني موجب افزايش سطح «مشارکت» در جوامع مي‌شود و موجبات اخذ «وجه نظرهاي» جديد، روشن‌بيني و سؤال کردن را فراهم مي‌کند و در نهايت موجب ارتقاي «تحرک رواني» مي‌شود. مهم‌تر اين که نيازهاي زندگي شهري به خصوص نيازهاي حرفه‌اي، مردم شهري را با داشتن ويژگي‌هاي خاص نوگرايي و تجدد مثل باسوادي تشويق مي‌کند، چون مردم بايد باسواد باشند تا نسبت به علايم و سمبل‌ها که خاص جامعه شهري‌اند، آگاه شوند و بتوانند با آن‌ها ارتباط برقرار کرده و زندگي اجتماعي خود را تنظيم كنند. گفته شد که فردگرايي که از بسياري جهات با تخصصي‌شدن محيط شهري گسترش مي‌يابد، در واقع خصلت ويژه شهر است.

صنعتي‌شدن و خانواده

فرآيند صنعتي‌شدن تغييرات عمده‌اي را در نهاد خانواده به لحاظ ساختاري، کارکردي و روابط دروني خانواده و نيز چگونگي شکل‌گيري اين نهاد به وجود آورده است. از حيث ساختاري صنعتي‌شدن خانواده گسترده را به خانواده هسته‌اي تبديل كرده است. خانواده در دنياي غيرصنعتي يک مؤسسه و بنگاه جمعي است، همه اعضايش خود را جزئي از آن مجموعه مي‌دانند و نتيجه همکاري مشترکشان را در صندوق ذخيره مشترک مي‌ريزند. خدمتکاران و اعضاء ديگر غير خانواده مانند شاگردان به عنوان اعضاء خانواده پذيرفته مي‌شوند واين گونه با آن‌ها رفتار مي‌شود. هيچ‌گونه روابط شخصي الزامي ديگر به جز آن‌ها که خانواده تشخيص مي‌دهد، وجود ندارد. خانواده و اعضاء آن مدل کوچکي از جامعه‌اند. صنعتي‌شدن به طور ريشه‌اي،اين اقتصاد خانوادگي کم‌و بيش مستقل را مي‌شکند. کار ويژه اقتصادي، خانواده را بر هم مي‌زند و آن را به واحد مصرف و اجتماعي شدن تقليل مي‌دهد، توليد از خانواده به کارخانه منتقل مي‌شود.
به نظر «نولان و لنسکي» پيامدهاي صنعتي‌شدن را بر خويشاوندي که از ديرينه‌ترين نهادهاي جوامع‌بشري است، به ويژه مي‌توان در تحولاتي همچون کوچک‌تر شدن ابعاد خانوار، کاهش نقش خانواده در فعاليت‌هاي اجتماعي، ميزان روزافزون طلاق و دگرگون شدن نقش زنان و جوانان بازيافت(نولان ولنسكي، 452:1380).
در جامعه صنعتي الگوي خانواده هسته‌اي به عنوان يک هنجار مطرح مي‌شود. فعاليت خانواده هسته‌اي برخلاف خانواده گسترده که فعاليت‌هاي آن معطوف به ساختار و روابط دروني آن بود، معطوف به ساختار و روابط بيروني است و به پيوند خود با بخش‌ها و نيروهاي خارج از خانواده توجه دارد. تحت چنين شرايطي، خانواده کارکردهاي سنتي خود را از دست مي‌دهد و کارکردهاي آن محدود به تجدد نسل مي‌شود.
در خانواده هسته‌اي عنصر کار، آن هم کار اقتصادي و خارج از منزل اهميت حياتي پيدا مي‌کند. با کوچک‌شدن خانواده اهميت کار به همان نسبت افزايش مي‌يابد. کار منبع اصلي هويت فردي مي‌شود، درجامعه ماقبل صنعتي، مسئله کيستي احتمالاً برحسب مکان زندگي يا عضويت خانوادگي پاسخ داده مي‌شود. در جامعه صنعتي اين مسأله به طور خاص برحسب شغل و در اقتصاد رسمي پاسخ داده مي‌شود. کار منبع هويت، منزلت و درآمد فرد است(کومار، 238:1381).

منبع:سايت جامعه شناسي ايران
نويسنده: دکتر داودنادمي

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت