شاخصه‌ها، ضرورت‌ها و ابعاد راهبرد نوآوري و شكوفايي

انقلاب نوآوري از آن جهت براي دستيابي به پيشرفت مقرون عدالت ضرورت دارد كه برخي از تئوريسين‌هاي اقتصادي و نسخه‌هاي اقتصاد غربي فاصله طبقاتي و تبعيض و بي‌عدالتي را از الزامات توسعه مي‌دانند؛ لذا براي كسب اين دو مقوله به ظاهر متضاد نيازمند نوآوري و ابتكار مي‌باشيم
نوآوري مي‌تواند در ابعاد مختلف بروز وظهور داشته باشد هرچند در زمينه‌هاي علمي و فن آوري به‌شكل مرسوم تحت عناوين اختراعات و ابتكارات صورت مي‌گيرد. اين روند در حوزه انديشه و فلسفه با سرعت كندتري تبلور داشته است. در بعد اجتماعي نيز نوآوري از ديرباز مورد توجه جامعه شناسان قرار داشته و دارد. نوآوري در خصوص مسائل فرهنگي نيز بويژه در جوامع ارزشي و ديني همواره به عنوان يك ضرورت مطرح مي‌شود؛ اما آنچه در سال جاري بيش از هر چيز مدنظر است نوآوري و خلاقيت در بعد اقتصادي در جهت حل مشكلات معيشتي مردم و گشايش در بن بست ها بوده و ملموس بودن و عينيت بخشيدن به نوآوري ها، به عنوان يك ضرورت مطرح مي‌شود. از همين رو بر شكوفا شدن نوآوري هاي قبلي و زحمات گذشته از سوي رهبر معظم انقلاب تأكيد شده است لذا به نظر مي رسد ضمن آنكه همه خواص و عوام بايد جهت فراگيركردن فضاي نوآوري در جامعه بكوشند اما بايد اين نوآوري‌ها تبلور عيني در عرصه جامعه داشته باشد.

ضرورت‌هاي طرح نوآوري
الف) وضعيت داخلي
1- از جهت تكوين انقلاب اسلامي، امروز كشورمان باتوجه به برتري گفتمان اصولگرايي در شرايط مطلوبي براي عبور از مرحله سخت و دشوار تشكيل دولت اسلامي قرار دارد. بويژه آنكه اين اتفاق در آستانه ورود به دهه چهارم حيات طيبه انقلاب اسلامي شكل مي‌گيرد.ترسيم نقشه راه اين دهه توسط مقام معظم رهبري تحت عنوان پيشرفت و عدالت به استناد تجارب سه دهه گذشته صورت مي‌پذيرد. در دهه اول انقلاب، اقتصاد بسته و دولتي حاكم بود و تلاش‌هايي در جهت توزيع عادلانه امكانات و مايحتاج عمومي صورت گرفت كه مقتضاي شرايط جنگي همان دهه بود و البته پيشرفتي در پي نداشت.
پيشرفت‌ها و توسعه اقتصادي دهه دوم اگرچه شرايط اقتصادي كشور را متحول ساخت و بسياري از نابسامانيهاي ناشي از جنگ را ترميم كرد اما به قيمت ناديده انگاشتن عدالت تمام شد. دهه سوم اما عصر توسعه سياسي نام گرفت كه در آن نه از پيشرفت اقتصادي و توسعه چشمگير خبري بود و نه از عدالت در زمينه‌هاي مختلف و از جمله سياسي. البته در سايه اين بي‌عدالتي سياسي و اجتماعي بود كه كفه احزاب و تشكل‌ها و نيروهاي لائيك و سكولار در مقابل جريان مذهبي سنگين شد.
بدين‌ترتيب توسعه‌ي عدالت محور در دستوركار قرار گرفت و به عنوان نسخه علاج كشور براي دهه چهارم درنظر گرفته شد. ضمن آنكه عدم شكوفايي و باروري كشور پس از سه دهه صرف نظر از علل و عوامل آن مي‌بايست نتايج و دستاوردهاي ملموسي داشته باشد.
از اين رو، تئوريسين راهبردهاي كلان نظام در حرم شريف رضوي پيرامون ضرورت نوآوري و شكوفايي در مقطع كنوني انقلاب اسلامي مي‌فرمايند:
« خب، ما مي‌خواهيم وارد دهه‌ي چهارم بشويم، براي دهه‌ي چهارم جمهوري اسلامي، ما بايد نگاه كنيم به عرصه زندگي خود و ببينيم كمبودهاي ما كجاست، ما كمبودهاي زيادي داريم.... بايد شتابمان و نوع حركتمان را جوري تنظيم بكنيم كه بتوانيم به صفوف مقدم برسيم.»
معظم‌له در تبيين افق مطلوب ملت ايران در چهارمين دهه انقلاب اسلامي به پيشرفت توأم با عدالت اشاره فرموده و تأكيد فرمودند:
«وقتي نگاه مي‌كنيم براي دهه‌ي چهارم- براي اين ده سالي كه پيش‌روي ماست- دو شاخص عمده وجود دارد كه بايد اين دو را حتماً بدست بياوريم: يكي پيشرفت است، يكي عدالت.»
از منظر رهبر معظم انقلاب نوآوري از آن جهت براي دستيابي به پيشرفت مقرون عدالت ضرورت دارد كه برخي از تئوريسين‌هاي اقتصادي و نسخه‌هاي اقتصاد غربي فاصله طبقاتي و تبعيض و بي‌عدالتي را از الزامات توسعه مي‌دانند؛ لذا براي كسب اين دو مقوله به ظاهر متضاد نيازمند نوآوري و ابتكار مي‌باشيم.
2- سال پاياني دولت نهم به‌عنوان نماد حضور تفكر اصولگرايي در عرصه مديريتي كشور و ضرورت تبلور محصول و بركات اين حضور در رفع مشكلات مردم به‌گونه‌اي ديگر لزوم طرح اين شعار را براي سال جاري گوشزد مي‌سازد.
از يك طرف زحمات و طرح‌هاي ابتكاري دولت اصولگراي نهم بايد پيش از فرارسيدن دوره چهارساله رياست جمهوري احمدي‌نژاد بصورت عيني و ملموس در منظر عمومي آشكار گردد و آحاد ملت بويژه طبقات محروم جامعه از ثمرات شيرين آن بهره‌مند گردند و از طرف ديگر جريان اصولگرا به عنوان يك انديشه ناب و مدافع ارزشهاي انقلاب اسلامي بايد بتواند با خلاقيت و نوآوري موانع بزرگ رشد و تعالي كشور را از پيش‌رو برداشته و بقاي نظام اسلامي و حاكميت ديني را با نمايش توانمندي‌ها و كارآمدي آن تضمين نمايد. بويژه آنكه نتايج انتخابات مجلس هشتم و اقبال مجدد ملت ايران به گفتمان اصولگرايي تداوم آن‌را در عرصه حاكميت استمرار مي‌بخشد و اينك نوبت مجلس و دولت اصولگراست كه نيازهاي مردم را با تدبير و كارآيي پاسخ دهند.
ب) موقعيت بين‌المللي
ضرورت ديگر طرح راهبرد نوآوري و شكوفايي در سال جاري به موقعيت حساس كشورمان در مواجه با سلطه‌گري غرب و فشارهاي آمريكا در موارد مختلف بويژه پرونده هسته‌اي بازمي‌گردد كه باتوجه به ماههاي پاياني حضور نومحافظه‌كاران تندرو در كاخ سفيد احتمال افزايش زورگويي اين كشور به جمهوري اسلامي ايران متصور است. از اين‌رو، رهبر معظم انقلاب در تشريح ضرورت طرح شعار سال، به اين علت مهم اشاره فرمودند كه در مقابل زياده‌خواهي‌هاي دشمنان، راه نجات تسليم شدن و عقب نشيني كردن نيست. اگر دشمن زورگويي و زورگيري مي‌كند، بايد در مقابل دشمن ايستاد و پيشرفت كرد، علاج ملت ايران در كسب اقتدار است. اين اقتدار فقط به معناي اقتدار نظامي نيست، بايد اقتدار علمي و اقتصادي، قدرت اخلاقي و اجتماعي و بالاتر از همه اينها اقتدار معنوي و روحي را هم كسب كنيم.
معظم‌له در نخستين روز سال هم در جمع مردم مشهد و در جوار حرم رضوي به فلسفه اين نامگذاري اشاره نموده و در پاسخ به اين سؤال كه چرا امسال شعار نوآوري و شكوفايي را مطرح مي‌كنيم؟ فرمودند: « انقلاب اسلامي خود يك نوآوري بزرگ تاريخي بود در دوره‌اي كه دنيا به دو بخش سلطه‌گر و سلطه‌پذير تقسيم مي‌شدند جمهوري اسلامي آمد اين خط كشي باطل و نظام غلط را درهم شكست.»
رهبر معظم انقلاب تأكيد كردند:« تقريباً سي سال است جمهوري اسلامي با اين موضعگيري شاخص تاريخي خود در مقابل سلطه‌گرايي كه همه دنيا را در واقع متعلق به خود مي‌دانند ايستاد.... امروز شما نگاه كنيد، خاورميانه نمايشگاه ناكامي آمريكا و شكست‌هاي آمريكاست. »
شاخصه هاي نوآوري

نوآوري مطلوب و مدنظر رهبرمعظم انقلاب از مختصاتي برخوردار است كه به نتايج مفيد و مؤثري منتهي شده و مانع برداشت هاي غلط مي‌شود. پاره‌اي از شاخصه‌هاي نوآوري مطلوب عبارت است از:
1_ نوآوري در عرصه فكري و فلسفي الزاماً بايد در طول دين مبين اسلام باشد و در تعارض با بدعت ها، تحريف ها، خرافه ها و تحجرگرايي قد علم كند.
2_ نوآوري مطلوب نه تنها هنجارشكن و ساختارشكن نبوده بلكه به عنوان يك هنجار مطرح مي‌شود تا اسلام وانقلاب را زنده وپويا نگه‌دارد.
3_ نوآوري مطلوب در چارچوب اصول، سنت ها، وارزش ها صورت مي‌گيرد.
4_ نوآوري در روش و شيوه هاي اجرايي براساس تجارب صورت مي‌گيرد تا راه ميان بر براي رسيدن به مقصود باشد نه بيراهه.
5_ نوآوري مؤثر بايد در راستا و مكمل نوآوري هاي گذشته باشد نه نوآور ستيز و مانع چنانچه اصل انقلاب و جمهوري اسلامي يك نوآوري به حساب مي آيد و ساير نوآوري ها بايد مكمل آن باشند.
الزامات تحقق
ارائه برنامه‌هاي نو در قالب شيوه‌هاي اجرايي نوين در سطح كلان كشور وهمچنين تلاش براي شكوفا نمودن تلاش‌هاي گذشته، نيازمند الزامات و ملزومات بسياري است كه بدون وجود آن بسترها و مقدمات، امكان تحقق نوآوري و شكوفايي دور از ذهن خواهد بود.
پاره‌اي از الزامات اوليه تحقق هر گونه نو آوري متناسب با منويات رهبر معظم انقلاب عبارتند از:
1- فضاي آرام رواني در صحنه سياسي و اجتماعي كشور و پرهيز از تنش‌ها و چالش‌هاي ساختگي و حاشيه‌اي.
2- عزم ملي و اراده جمعي كه بتواند در اجزاء مختلف سيستم و تمام سطوح، فضاي نوآوري را حاكم سازد.
3- هماهنگي و همدلي صادقانه مسئولان، مديران و نخبگان جامعه براي اينكه نوآوري مطلوب فضاي جامعه را فرا گيرد.
4- نگاه فراجناحي احزاب و تشكل‌ها به موضوع نوآوري و اجتناب از مصادره آن به نفع گروه و جناحي خاص.
5- شناسايي نقصان و كاستي‌ها در سيستم‌ها و روش‌ها كه بتواند بن‌بست‌ها و كمبودها را در معرض ديد عمومي قرار داده تا نسبت به رفع آن چاره‌جويي شود.
6- تدبير علمي و عقلي در ارائه نوآوري‌ها.
7- پرهيز از بلند پروازي‌ها جهت عملياتي ساختن طرح‌ها.
8- تناسب نوآوري‌ها با ظرفيت ها و امكانات موجود.
9- نوآوري براساس مطالبات عمومي جامعه به‌دور از افزايش نيازها و غير واقعي نمودن آنها .
10- زود بازده و مؤثر بودن نوآوري در رفع مشكلات اجتماعي و معيشتي مردم عاري از هر گونه بزرگنمايي در مشكلات .
11- تكريم و تجليل از افكار و طرحهاي نو كه بويژه از سوي جوانان ارائه مي‌گردد.
12- اهتمام نو و همت تازه جهت عملياتي ساختن فكرها و ايده‌هاي جديد.
13- مخاطب شناسي در نوآوري: يك بحث اساسي در راستاي تحقق راهبرد نوآوري و شكوفايي، پرسش از طيف مخاطبين است؛ چرا كه احاله به ديگران و مبري داشتن خود از مصداق اين امر مي‌تواند از اثر بخشي و بركات فراگير و گسترده آن بكاهد. از يك نگاه همه آحاد جامعه مشمول خطابه رهبر معظم انقلاب قرار دارند و هر كس بايد به اندازه توان خود در جهت رسيدن به نقطه مطلوب تلاش نمايد. اما از جهت ديگر نيز بايد تاكيد كرد مسئولان و نخبگان جامعه به‌عنوان اخص و بيش از توان روزمره خويش مورد خطاب قرار مي‌گيرند.
با اين وجود به نظر مي‌رسد سه‌طيف مخاطب و مجري راهبرد نوآوري باشند:
1- مسئولان و مديران عالي جامعه؛
2- نخبگان و خواص؛
3- آحاد جامعه؛
هر يك از گروههاي اجتماعي فوق نيز در سه حوزه (حداقل) مي‌توانند نوآوري داشته باشند:
1- حوزه فردي
2- حوزه مديريتي و تحت امر
3- حوزه اجتماعي و ملي
در هريك از حوزه‌هاي مورد اشاره نيز لااقل نوآوري مي‌تواند در سه ‌رشته و زير شاخه‌ صورت گيرد:
الف) حوزه‌فردي :
1- نوآوري دربرقراري‌ارتباط باخالق وتقرب‌بدان
2- نوآوري درشيوه‌هاي تعامل باساير مخلوقات
3- نوآوري در ارتباط با نفس خويشتن
ب) حوزه مديريتي:
1- نوآوري در برنامه‌‌ها و بودجه‌ريزي
2- نوآوري در ساختار و تشكيلات
3- نوآوري در شيوه‌ها و روش‌هاي اجرايي
ج) حوزه اجتماعي و ملي :
1- نوآوري در حيطه زندگي و كاري
2- نوآوري در سطح محلي و منطقه اي
3- نوآوري در سطوح شهري و كشوري
آسيب شناسي و موانع تحقق نوآوري
نوآوري و شكوفايي به‌معناي واقعي و مورد نظر مقام معظم‌رهبري با موانعي مواجه است كه عدم توجه به آن موجب عدم تحقق، انحراف و يا سطحي نگري نسبت به آن مي‌شود. چنانچه لازم است تا پيش از پايان سال جلوه‌هايي از راهبرد نوآوري جاي جاي كشور را فراگيرد. بايد در نگاهي آسيب‌شناسانه موانع پيش رو را شناسايي و نسبت به رفع آنها كوشيد. از اين رو به برخي از اين موانع اشاره مي گردد:
1_ جزئي نگري به جاي كلان نگري: مشغول شدن به امور فرعي و اشتغال ذهن به مسائل جزئي سبب مي شود، مسائل اصلي و كلان كشور و بن‌بست‌هاي كليدي حل نشود كه در اين صورت نتيجه مطلوب عايد نخواهد شد.
2_ بخشي نگري و مصادره به مطلوب : سوق دادن نوآوري ها به حوزه‌هاي خاص و مصادره آن به يك بخش معين حتي در صورت نتيجه بخش بودن آن سبب رشد ناهمگون مي‌شود و در نتيجه اثرات معكوس در پي خواهد داشت. اين راهبرد اگر چه بايد از سوي همه مسئولان و نخبگان دنبال شود اما نبايد به رشد كاريكاتوري و يك جانبه جامعه منجر گردد. توسعه‌ي مقرون به‌عدالت يعني توسعه‌ متوازن، فراگير و همه جانبه كه بدون نوآوري همگون محقق نمي‌گردد.
3_ برداشت هاي سياسي و جناحي: برداشتن گام‌هاي بلند جهت حل مشكلات كلان كشور از عهده و توان جناح‌ها و گروهها خارج است و معمولاً با نگاه بسته گروهي و جناحي در تعارض است. نوآوري با اغراض سياسي و آلوده به منافع جناحي حتي اگر به بار نشيند معلوم نيست كه تا چه اندازه با مطالبات مردم هماهنگ باشد.
4_ افراط و تفريط: برخورد افراطي با مقوله نوآوري به معناي برهم زدن همه ساختار، و برنامه‌ها و شيوه‌هاي قبلي و مرسوم، و تعجيل و شتابزدگي در اين راهبرد مي تواند به همان اندازه مخاطره آميز و منفي قلمداد گردد كه تفريط و مقاومت در برابر هرگونه ابتكار و خلاقيت.
باتوجه به آنچه در مورد شاخصه‌ها، الزامات و آسيب‌هاي نوآوري بيان شد اين نكته روشن مي‌شود كه براي تحقق راهبرد نوآوري و شكوفايي قبل از هرچيز بايد رفتارهاي شخصي و اخلاق‌كاري خود را اصلاح نمود. مسلم است كه مسئوليت پذيري، نظم و قانون‌پذيري، اعتماد به نفس داشتن، دارا بودن روحيه كار و تلاش و هم‌انديشي با نخبگان از جمله الزامات و مقدماتي است كه ابتدا بايد در روحيات و شخصيت تمامي افراد جامعه بروز كند تا بتوان راهبردهاي اساسي و كلاني را نظير نوآوري و شكوفايي عملي نمود.

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار