مناقب‌خواني در تاريخ معاصر ايران

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•ادب و هنر•مقالات هنری

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نخستين سلسله قدرتمند شيعه

• نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...

• درماني‌آسان براي يبوست

• 7 عادت آدم‌هاي موفق

• آثار تربيتى نماز

• بسیار زیبا به رنگ سبز!

• بناهای تاریخی اصفهان

• دعا براي امام زمان عليه السلام...

• دور افتاده

• 4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...

• تفسیر کلمه فتنه

• نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...

• آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى

• پایتخت دولت مهدوی کجاست؟

• اتصال به «شعوركيهاني»

• آرايش ، چرا و چگونه؟

• ارزش سجده

• گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...

• وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...

• ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...

• خطرات استفاده از کولر خودرو...

• بصیرت چيست؟

• پروردگار قبل از اینکه خدایی...

• تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...

• مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...

• داستان شهر عشق

• گاهي به تلويزيون نگاه نکن!

گزارش تصویری

اخبار تازه

حضور لاریجانی در جلسه "رهروان ولایت"

منتخب مردم ورامین در مجلس نهم از حضور لاریجانی در جلسه "رهروان ولایت" که هم‌اکنون در مجلس قدیم در حال...

آخرین اخبارپرسپولیس

مصطفی دنیزلی که صبح پنجشنبه از جده راهی استانبول شده بود، بامداد دوشنبه به تهران بر می گردد تا در جلسه...

اخوان المسلمون: پیروزی اولین رئیس جمهور اسلام‌گرا را جشن می‌گیریم

رهبر جنبش اخوان المسلمون مصر گفت: محمد المرسی نامزد اسلام‌گرای وابسته به این جنبش پیروز انتخابات است...

آندرانیک تیموریان به قطر می رود

هافبک ملی‌پوش استقلال با پیشنهاد یک تیم قطری مواجه شده و قرار است برای مذاکره راهی این کشور شود.

دايي سرمربی تراکتورسازي می شود؟

هرچند دايي علاقه چنداني به مربيگري در تيم‌هاي شهرستاني ندارد، اما مديران اين تيم اورا قانع کرده‌اند که...

ثروتمندترین زن جهان کیست +عکس

گفتنی است رینهارت هنگامی در سال ۱۹۵۲‌به این ثروت دست یافت که آقای لانگی‌هانکوک صاحب معدن بزرگ سنگ از...

ملكه انگليس BBC فارسی رامجازات كرد

به تازگی در شبکه های اجتماعی مجازی، از جمله صفحه فیس بوک چند تن از عناصر شاخص اپوزیسیون، اخباری حاکی...

بعد از احمدی‌نژاد نوبت به وزیر اقتصاد رسید

پس از رئیس جمهوری، وزیر امور اقتصادی و دارایی به انتقاد از برخی بندهای قانون بودجه امسال پرداخت و نسبت...

شناسنامه شهید دکتر بهشتی + عکس

بدون شرح ...

رونق به بازار مسکن برمی‌گردد

کارشناس بازار مسکن گفت:نرخ رشد بالای نقدینگی، رشد نرخ تورم، افزایش قیمت بهاء مصالح ساختمانی،افزایش تعداد...

احوالپرسی در شهرستان ،وصول چک اختلاس در تهران

یکی از متهمان پرونده با بیان اینکه فقط با یکی از متهمان اصلی احوالپرسی داشتم گفت: او به من برای خرید...

دولت فعلا هیچ تصمیمی برای اجرای گام دوم هدفمندی ندارد

دبیر ستاد هدفمندسازی یارانه ها اعلام کرد : با توجه به مشکلات مصوبه مجلس شورای اسلامی در قانون بودجه 1391...

امضاء یادگاری فردوسی پور برای مرحوم حجازی + عکس

مجری برنامه 90 در مراسم سالگرد ناصر حجازی شرکت کرد.

صدور حکم جلب سیار 14 متخلف فوتبال

رئیس کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال از صدور حکم جلب سیار 14 متخلف خبر داد و گفت: به زودی اسامی 68 نفر از...

فراخوان سوگواره امام علی النقی علیه السلام

ویژه نامه شهادت امام علی النقی علیه السلام

دفعات نمایش: 93

شنبه 1 بهمن 1390

مناقب‌خواني در تاريخ معاصر ايران

كساني كه دستي در هنر آوازي ايران دارند بدون شك با هنر مناقب‌خواني هم آشنا هستند، چون در اين نوع از خواندن، بخش گسترده‌اي از گنج آوازهاي موسيقي ايران نهفته است. پس از كودتاي پهلوي اول اعمال و افعال مذهبي ممنوع و هنر مناقب‌خواني هم به اضمحلال دچار شد آنچه در اين باره باقي ماند، كورسوهايي در روستاها و شهرهاي دور از مركز بود. بي‌مهري به منقبت‌خوانان حدود هشتاد سال ادامه پيدا كرده است. منقبت خواندن، هنر قدسي، مذهبي،‌ آييني ايرانيان است. گرچه مسقط‌الرأس مناقب به لحاظ ستايش ائمه اطهار(ع) به سيد حميري مي‌رسد اما هنر ستايشگري در ايران داراي تاريخچه‌اي كهن‌تر از عهد هخامنشيان است. ايرانيان پس از اسلام و گرويدن به مذهب شيعه همان هنر ستايشگري را در خدمت خاندان علويان درآوردند و پيشتاز هنري بس عظيم شدند كه اوج آن در قرن پنجم و ششم هجري بود.
مهدي زيركي، كارشناس تاريخ اعتقاد دارد كه دوره آل بويه و سلجوقيان دو دوره بسيار مهم در رشد و شكوفايي تشيع و فرهنگ آن است. از جمله عناصر و آداب شيعي كه در اين دوره رشد زيادي يافت و در دوره‌هاي بعد هم با روندي رو به گسترش به حيات خود ادامه داد، مناقب‌خواني بود. در اين حركت فرهنگي، شعرا و خوانندگان شيعي با نقل شعر و نثر به مدح و منقبت اهل بيت پيامبر(ص) مي‌پرداختند و از اين راه سعي در ترويج مذهب خود و جذب ديگران داشتند. غير از شعراي منقبت‌سرا كه در مدح امامان و گاه ذم مخالفان شعر مي‌سرودند مناقب‌خوانان افرادي بودند كه در شهرها مي‌گشتند و در اماكن عمومي به ذكر مناقب ائمه و برخي از صحابه با نقل اشعار و نثرهاي ادبي مي‌پرداختند. به دليل تأثير زياد اين جنبش فرهنگي ادبي در جلب مردم و زنده نگه داشتن فرهنگ تشيع، مناقب‌خواني از اهميت فراواني برخوردار است. با نگاهي به تاريخ سياسي آل بويه و سلجوقيان و بررسي وضعيت فرهنگ ادبي جامعه و سپس وضعيت فرهنگي ادبي شيعيان در دو دوره مذكور معلوم مي‌شود كه شيعيان با شناخت خوب از اوضاع زمانه خويش و بهره‌گيري از نيروي فكري هنري خود ابزار فرهنگي مناسب و قدرتمندي را براي ترويج و بقاي مذهب و در واقع براي مبارزه مثبت به كار گرفته‌اند كه تأثير و استقبال مردمي و رشد و گسترش آن گواه اين سخن است. بررسي روند مناقب‌خواني در اين دوره نشان مي‌دهد كه اين گروه در ايجاد شور و اميد در شيعيان و نهادينه كردن فرهنگ و آداب تشيع و نيز جذب ديگر گروهها موفق بوده‌اند.
بسياري داعيه اين را دارند كه تعزيه‌خواني موسيقي رديف و دستگاه را حفظ كرده است، در حالي كه به جرأت مي‌توان گفت تمامي هنرهاي مذهبي آييني در گونه‌هاي خود، چونان مقتل‌خواني، منقبت‌خواني، مرثيه‌خواني و... اين حفاظت را انجام داده‌اند و تعزيه بخشي را حافظ شده است... گروهي از صنف مناقب‌خوانان به نام سقايان كه سقا‌خواني انجام مي‌دهند هنوز در كاشان و اطراف كاشان و برخي شهرهاي استان مركزي، يزد، اصفهان، سمنان، سبزوار زندگي مي‌كنند كه نوعي كر (آواز دسته‌جمعي) را در شكلي بدوي مي‌خوانند كه بديع و زيباست و تا به حال در هيچ كجا ارايه نشده است. اين گروهها مناقبي مي‌خوانند كه روح را تازه مي‌كند...
كتابي تحت عنوان «مناقب‌خواني» امسال در شمارگان 1100 نسخه و با قيمت سه هزار تومان توسط انتشارات سوره مهر عرضه شده است. گرچه اين كتاب به لحاظ انعكاس نظرات گوناگوني كه در اين باره ارايه شده كتابي يكدست نيست و نياز به بازخواني دوباره دارد اما عزم گردآورنده‌اش را بايد ستود زيرا در ميان گونه‌هاي مختلفي كه در مدح ائمه(ع) مي‌شناسيم سراغ مظلوم‌ترين آنها رفته است و همان گونه كه خودش هم مي‌گويد، اين نغمه‌ها و آواهاي گمنام، مظلوم‌تر از ماهيت مظلوم موسيقي نواحي و مناطق ايرانند.

منبع: كتاب هفته، شماره 287، شنبه 28 خرداد 1390.

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت