تفاوتهای شعر و برهان

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•ادب و هنر•مقالات هنری

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نخستين سلسله قدرتمند شيعه

• نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...

• درماني‌آسان براي يبوست

• 7 عادت آدم‌هاي موفق

• آثار تربيتى نماز

• بسیار زیبا به رنگ سبز!

• بناهای تاریخی اصفهان

• دعا براي امام زمان عليه السلام...

• دور افتاده

• 4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...

• تفسیر کلمه فتنه

• نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...

• آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى

• پایتخت دولت مهدوی کجاست؟

• اتصال به «شعوركيهاني»

• آرايش ، چرا و چگونه؟

• ارزش سجده

• گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...

• وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...

• ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...

• خطرات استفاده از کولر خودرو...

• بصیرت چيست؟

• پروردگار قبل از اینکه خدایی...

• تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...

• مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...

• داستان شهر عشق

• گاهي به تلويزيون نگاه نکن!

گزارش تصویری

اخبار تازه

اتفاق ساده در شبکه طبرستان

تجلیل از ایثارگران شبکه تبرستان، پخش برنامه اتفاق ساده و تجلیل از خانواده های شهدا از اخبار صدا و سیمای...

جدول تغییرات قیمت در بازار موبایل

به دنبال نوسانات قیمت ارز برخی از مدل‌های تلفن همراه طی دو ماه گذشته با افزایش قیمت در بازار عرضه می‌شوند...

خروس چيني تخم گذاشت+عکس

يك مرد روستايي در چين ادعا كرد كه خروسش تخم مي‌گذارد.

عروس و داماد در راهپیمایی+عکس

راهپیمایی ‌ 22 بهمن ...

خطری که "جمهوری اسلامی" را تهدید میکند

شاید هیچ کشوری در جهان وجود نداشته باشد که به اندازه ایران ، در یک مقطع زمانی فشرده 33 ساله این همه تضییقات...

نتايج آزمون دوره‌های ترمی علمی کاربردی منتشر شد

فهرست اسامی پذيرفته‌شدگان نهايی کدرشته ‌محل‌های‌متمرکز و معرفی شدگان چند برابر ظرفيت کدرشته محل‌های نيمه‌متمرکز...

بازار مسکن در رکود؛ قیمت آپارتمان در برخی مناطق تهران

فعالان بازار مسکن رکود خرید و فروش مسکن در تهران در شرایط فعلی را در نتیجه افزایش قیمتها و کاهش قدرت...

طلسم تغییر نام دانشگاه تربیت معلم شکست

با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان خوارزمی پس از سالها بر تابلوی سر در دانشگاه تربیت معلم جای گرفت...

پاشازاده: دستیار کسی می‌شوم که فوتبال را بیشتر از من بفهمد

مهدی پاشازاده در واکنش به صحبت‌های سرمربی استقلال گفت: اگر قرار باشد روزی در کنار یک مربی کار کنم دستیار...

ملت ایران در انتخابات قدرت بی‌نظیر اتحاد و ولایت‌پذیری خود را نمایش می‌دهند

سازمان بسیج مستضعفین در پیامی تاکید کرد: ملت عزیز ایران در سی و سومین صحنه انتخابات در جمهوری اسلامی...

این غذا شما را خنگ می کند!

آیا می دانید چه غذایی این تاثیر را بر هوش شما دارد؟

رییس‌جمهوری که به مراسم ازدواجش نرفت!

دو روز پیش مراسم ازدواج «ادریس دبی» رییس جمهور چاد با یک دختر سودانی برگزار شد.

فوتبال با دروازه های بهشتی

در 23 بهمن سال 1365 ، تیم های فوتبال منتخب چَوار و منتخب جوانان استان ایلام، در ساعت 16 آغازگر یک مسابقه...

اسامی لیست بصیرت و بیداری

در لیست جبهه بصیرت و بیداری اسلامی چهره‌هایی از اعضای جبهه پایداری، جبهه ایستادگی و جبهه متحد اصولگرایان...

دفعات نمایش: 195

یک شنبه 11 بهمن 1388

تفاوتهای شعر و برهان

در منطق نظرى،ما برهان داريم و شعر.برهان نظير دلايلى است كه در رياضيات براى مطلب اقامه مى‏كنند.يك دانش آموز كه دارد رياضيات مى‏خواند و مثلا احكام مثلث را برايش بيان مى‏كنند،وقتى مى‏گويند مجموع زواياى يك مثلث مساوى است‏با 180 درجه و محال است كه برابر بشود با 181 درجه يا179 درجه،برايش برهان ذكر مى‏كنند.برهان را كه مى‏گويند مى‏بيند درست است.آيا معلم رياضيات چنين قدرتى دارد كه اختيار دست او باشد:يك دفعه دلش مى‏خواهد برهان اقامه كند بر اينكه زواياى مثلث مساوى است‏با دو قائمه يعنى 180 درجه،چنين برهانى اقامه مى‏كند،يك دفعه هم برهان ديگرى اقامه مى‏كند كه مجموع زواياى مثلث مساوى است‏با مثلا 120 درجه؟اختيار با او نيست.مبادى عقلى نظرى به اختيار انسان نيست،بشر بايد تابع آنها باشد.اگر اينشتين را هم در دنيا بياورند و بخواهد آن طور كه برهان اقامه كند،يك دانش آموز مى‏تواند او را محكوم كند،چرا؟چون دارد حرف زور مى‏زند و حرف زور را عقل نمى‏پذيرد. چيزى را كه عقل نمى‏پذيرد قويترين افراد دنيا هم نمى‏تواند بر خلافش حرف بزند چون حساب،حساب برهان است.
اما مى‏رويم سراغ شعر.شعر يعنى چيزى كه مثل موم در اختيار انسان است.انسان مى‏تواند براى هر چيزى مطابق ميل خودش با تشبيه و استعاره و تخيل يك!68 چيزى بسازد.شعر است ديگر،منطق و برهان كه نيست.مثلا به شاعر مى‏گويند فلان چيز را مدح كن،مدح مى‏كند.همان را بگويند مذمت كن،مذمت مى‏كند.فردوسى يك روز از سلطان محمود خوشش مى‏آيد،او را مدح مى‏كند چه مدحى!:
جهاندار محمود شاه بزرگ به آبشخور آرد همى ميش و گرگ
يك روز هم از او بدش مى‏آيد و مى‏رنجد،مى‏گويد:
اگر مادر شاه بانو بدى مرا سيم و زر تا به زانو بدى همانا كه شه نانوازاده است بهاى ته نان به من داده است
به يك شاعر بگو مسافرت را مدح كن،مى‏گويد بله مسافرت خوب است،يك جا بودن يعنى چه؟!
درخت اگر متحرك بدى ز جاى به جاى نه جور اره كشيدى و نه جفاى تبر
اين درخت كه مى‏بينى هى مى‏آيند به آن اره مى‏كشند و تبر مى‏زنند،چون يك جا نشسته.اگر مسافر بود اين طور نبود. مى‏گويى بيا بر عكس،شعر بگو در مدح اينكه آدم خوب است‏سرجايش باشد،سنگين باشد،اين سو و آن سو نرود،مى‏گويد بله اين كوه را كه با اينهمه عظمت مى‏بينيد چون سرجايش است،اما اين باد كه مى‏بينيد هيچ كس به آن اعتنا نمى‏كند چون دائما حركت مى‏كند.اين جور شعر گفتن يعنى با تخيل چيزى را به چيز ديگر تشبيه كردن.اشتباه نشود،شعر به معناى تخيل را مى‏گويم،هر نظمى را من شعر نمى‏گويم،كلام منظوم را نمى‏گويم،شعر به اصطلاح منطق را مى‏گويم، يعنى با تخيل مسائل را جور كردن.تخيل،مقياس و ميزان ندارد.يكى از سلاطين دشمنى داشت كه مدتها مخفى بود تا بالاخره او را گير آورد و به دار كشيد و مدتها هم بالاى دار بود.شاعرى كه به اصطلاح مريد آن شخص به دار زده شده بود قصيده‏اى در مدح او گفت و در ميان مردم پخش كرد و كسى نفهميد كه گوينده‏اش كيست.البته بعدها معلوم شد.در يك شعرش مى‏گفت:
علو فى الحياة و فى الممات لعمرى ذاك احدى المحكمات
گفت:به به،در زندگى والا مى‏زيست،در مردگى هم بالا مى‏زيست.همان كه او را دار زده بود گفت:دلم مى‏خواست كسى مرا به دار مى‏كشيد و اين شعر را در مدح من مى‏گفتند.شعر است ديگر،همه جور مى‏شود گفت.

مجموعه آثار جلد 16 صفحه 67 استاد شهيد مرتضى مطهرى

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت