هنر معماری و کاروانسراها

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•ادب و هنر•مقالات هنری

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نخستين سلسله قدرتمند شيعه

• نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...

• درماني‌آسان براي يبوست

• 7 عادت آدم‌هاي موفق

• آثار تربيتى نماز

• بسیار زیبا به رنگ سبز!

• بناهای تاریخی اصفهان

• دعا براي امام زمان عليه السلام...

• دور افتاده

• 4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...

• تفسیر کلمه فتنه

• نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...

• آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى

• پایتخت دولت مهدوی کجاست؟

• اتصال به «شعوركيهاني»

• آرايش ، چرا و چگونه؟

• ارزش سجده

• گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...

• وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...

• ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...

• خطرات استفاده از کولر خودرو...

• بصیرت چيست؟

• پروردگار قبل از اینکه خدایی...

• تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...

• مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...

• داستان شهر عشق

• گاهي به تلويزيون نگاه نکن!

گزارش تصویری

اخبار تازه

آقازاده ای که پنج هواپیما دارد

بخشی از فساد اعضای آل سعود در عربستان در یک پایگاه اینترنتی فاش شد.کاخ این شاهزاده سعودی در ریاض دوازده...

رئیس سابق دانشگاه آزاد از روزنامه وطن امروز شکایت کرد

سردبیر روزنامه وطن امروز از شکایت رئیس سابق دانشگاه آزاد در واپسین روزهای ریاست از این روزنامه خبر داد.

اعتماد به دوست منجر به سرقت اینترنتی شد!

برداشت غیرمجار از حساب فردی سبب شد تا کارشناسان پلیس فتا تحقیقات خود را آغاز کرده و در ادامه متهمان را...

شمارش معکوس برای اخراج مظلومی آغاز شد

با وجود آمار خوبی که پرویز مظلومی، سرمربی استقلال در این دو فصل ثبت کرده، بعضی از نزدیکان باشگاه استقلال...

وب سایت وزارت کشور آمریکا هک شد

گروه هکرهای "آنونیموس" در تازه‌ترین اقدام خود پس از هک وبسایت کاخ الیزه و دیگر وب‌سایت‌های امنیتی آمریکا،...

درس عبرت گرفتن از شهرآورد هفتاد و چهارم

شهرآورد هفتادوچهارم سرخابي ها با همه فراز و نشيب ها و درسهايش براي همگان خاتمه يافت و به تاريخ پيوست....

جبهه اصوالگریان مشهد نمایندگان خود را شناخت

مشهد مقدس که دومين حوزه انتخابي بزرگ وبا اهميت کشور از لحاظ موقعيتي و استراتژيک درکشور محسوب ميشود و...

«بوسیدن روی ماه» بهترین فیلم مردمی جشنواره فجر شد

آمار روز دوم انتخاب‌های مردمی جشنواره سی‌ام در سینماها اعلام شد و بر این اساس، دو فیلم «بوسیدن روی ماه»...

سکه طرح جدید 775 هزار تومان شد

قیمت سکه طرح قدیم امروز در بازار 785 هزار تومان، طرح جدید 775 هزار تومان، نیم سکه 385 هزار تومان است...

دردسرهای نقد کردن یک چک برای «آقای گزارشگر»

ولی نتایج بد تیم به گونه ای است که همه حق را به این گزارشگر می دهند تا از نتایج این باشگاه انتقاد کند...

حمله ویروس HIV به یک سلول! + عکس

ناوگروه ایرانی در بندر جده عربستان پهلو گرفت

فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران از پهلو گرفتن ناوگروه هجدهم نیروی دریایی ارتش در بندر جده...

طرح تشدید کنترل ناوگان حمل و نقل آغاز شد

معاون حمل و نقل پلیس راه از آغاز طرح تشدید کنترل ناوگان حمل و نقل عمومی در جاده‌های کشور خبر داد و گفت:...

برگزاری دیدار ایران - قطر؛ ساعت 16:45 دهم اسفند در ورزشگاه آزادی

فدراسیون جهانی فوتبال به برگزاری دیدارهای 3 گروه در مرحله اول گروهی مقدماتی جام جهانی 2014 در منطقه آسیا...

دفعات نمایش: 244

دوشنبه 14 بهمن 1387

هنر معماری و کاروانسراها

ساده تر از همه چنین می توان گفت که کاروانسرا ساختمانی است که کاروان را در خود جای می دهد و بزرگ ترین نوع ساختمانهای اسلامی است. پلان آن معمولا مربع یا مستطیل شکل است، با یک ورودی برجسته عظیم و بلند، معمولا ساده و بدون نقش، با دیوارهایی که گاهی اوقات بادگیرهایی در انتهای آن تعبیه شده است. یک دالان با طاق قوسی که مابین ورودی و حیاط داخلی قرار گرفته است، فضای کافی را برای جا دادن حیوانات بارکش فراهم ساخته است. بر روی سکوی برآمده ای که در پیرامون این حیاط قرار گرفته است، طاقگان هایی واقع شده اند که نمای داخلی را مفصل بندی کرده اند. در پشت آنها حجره های کوچکی برای منزل دادن مسافران تعبیه شده است. در کاروانسرا های دو طبقه، از حجره های پایینی برای انبار کردن کالاها و از حجره های بالایی برای منزل دادن مسافران استفاده می شد.
با این حال، تمامی این نوع ساختمان ها و عملکرد ها، کاروانسرا نامیده نمی شوند. تا به امروز، بسیاری از آنها به عنوان رباط تشریح شده اند. این لغت از ریشه عربی ربط است که یکی از معانی آن افسار کردن اسب است. البته تصور توقفگاه کوتاهی که در وجود این لغت نهفته است، دلیل مناسبی برای انتخاب این نام به نظر می رسد، اما رباط معنی تخصصی تری را در بر دارد. این واژه در اواخر قرن چهارم ه.ق بیانگر نوعی دژگونه است که به عنوان مبنایی برای تداوم جهاد، مورد استفاده قرار می گرفت. بیشتر نمونه های سالم مانده از این نوع ساختمان در مغرب یافت می شوند، مانند موناسیر، سوسه، طافرطست و طیط.
دلاوران دین در چنین ساختمانی، برای اقامت کوتاه مدت بر ضد کافران گرد می آمدند. رباط ها در سراسر جهان اسلام ساخته می شدند. با توسعه مرزهای اسلام و برقراری آرامش نسبی، فعالیت دلاوران دین(غازیان) کاهش یافت. اما ساختمانهایی که مورد استفاده آنها بود، باقی ماند. احتمالا تبدیل رباط برای استفاده در زمان صلح، مستلزم کار زیادی نبوده است. بنا بر این زیاد تعجب آور نیست که این واژه نیز بر کاروانسرا دلالت داشته باشد.
واژه دیگری که به چنین بنا هایی اشاره دارد، «خان» است که در مناطق ترک زبان به آن «هان» می گویند. معنای اصلی این واژه، هم در عربی و هم در فارسی، خانه است. بنا بر این، ویژگی های ریشه این واژه را می توان دست کم در تعدادی از ساختمان های اولیه ای جستجو کرد که به خانه ای برای رفع نیاز مسافران شباهت داشتند.
در زیر به اختصار تفاوتهای چنین بنا هایی عنوان می شود:

ساباط

این واژه که به بسیاری از زبان ها راه یافته، در فارسی کهن ریشه دارد. جزء اول آن، سا به معنای آسایش و جزء دومش پسوند بات نمودار ساختمان و بنا و عمارت است که در انتهای واژه های دیگری نظیر رباط، کاربات و خرابات آمده است. روی هم رفته، این واژه به جای آسایشگاه و استراحتگاه امروز به کار می رفته است.
ساباط به کلیه بنا هایی که به منظور آسودن به پا می شده، چه در شهر و چه در بیرون از آن اطلاق می شده، در شهرستانهای جنوبی ایران هنوز هم این واژه در جای درست خود به کار می رود. این بنا ها عمدتا به چند تختگاه، یک آب انبار و گاهی یک یا دو اتاق کوچک که تنها می توان به منظور رفع خستگی و اندکی آسودن مورد استفاده قرار داد. ساباط دارای سه تا هفت دهانه سرپوشیده است که دو سوی آن، تختگاه های کوچکی به اندازه یک تخت یا نیمکت قرار دارد و اغلب دهانه میانی آن، درگاه آب انبار است.

رباط

این واژه به ساختمان های کنار راه و به ویژه بیرون از شهر و آبادی اطلاق می شود و از روزگاری بسیار کهن به زبان تازی راه یافته است. رباط علاوه بر حوض و آب انبار، دارای اتاق های متعددی است که گرداگرد حیاطی را فرا گرفته و مسافران می توانند یک یا چند شب در آن بیاسایند.

کاروانسرا

به رباط های بزرگ و جامع کاروانسرا می گویند چه در شهر و چه بیرون از آن واقع شده باشد. کاروانسرا علاوه بر اتاق و ایوان، دارای باره بند، طویله و انبار است و اغلب ورودی آن را بازار کوچکی به نام غلافخانه تشکیل می دهد و بر روی سردر آن چند اتاق پاکیزه قرار گرفته که به کاروانسالار اختصاص دارد. گاهی در دو سوی کاروانسرا، برجهایی قرار می گرفته که در مواقع نا امنی، مورد استفاده مدافعان و راهداران قرار می گرفته است. در زبان عربی واژه خان به جای کاروانسرا مورد استفاده قرار می گیرد.

http://reference.islamic-art.net/arch/carvansarai.htm

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت