مژده عشق

از صداي سخن عشق نديدم خوشتر
يادگاري كه در اين گنبد دوار بماند
حافظ

يك سال و اندي از كودتاي ننگين 28 مرداد 1332 گذشته بود كه من بنا به درخواست خود از اداره فرهنگ كاشان (آموزش و پرورش 9)به تهران انتقال پيدا كردم و در وزارتخانه مشغول به كار شدم، سالياني چند كه در كاشان خدمت مي‌كردم، هفته‌اي يكي دو روز به اتفاق دوستان شاعر از جمله
زنده ياد سهراب سپهري كه با سمت آموزگاري به كاشان آمده بود، دكتر حبيب الله صناعتي " پويا"، دكتر حسين اميني كه در آن روزها در دبيرستانهاي كاشان مشغول به تحصيل بودند و جمعي ديگر در انجمن ادبي كليم كاشاني و انجمن ادبي صبا شركت مي‌كردم. سرپرستي اين انجمن به عهده شادروان حسينعلي منشي كاشاني بود كه در علم و تقوي و شعر زبانزد بود و پس از درگذشت آن استاد عزيز تنها انجمن ادبي صبا به سرپرستي استاد مصطفي فيضي پابرجا ماند و تا امروز به كار خود ادامه مي‌دهد. پس از انتقال به تهران، هفته‌اي يك شب در انجمن ادبي كه در منزل زنده ياد استاد حسين پرتو بيضايي تشكيل مي‌شد، حضور داشتم و بعدها به ساير مجامع ادبي راه يافتم، از آن جمله انجمن ادبي تهران و انجمن ادبي ايران كه در منزل زنده ياد استاد محمد علي ناصح و به سرپرستي خود او اداره مي‌شد. انجمن ادبي ايران از هر لحاظ نسبت به ساير مجامع ادبي تهران برتري داشت، زيرا استاد ناصح در اطراف هر شعري كه خوانده مي‌شد به نقد و نظر مي‌پرداخت و نظر حاضران در مجلس را سئوال مي‌كرد. وجود اين بزرگمرد شعر و ادب كه تا بعد از سال‌هايي كه انقلاب شكوهمند اسلامي ايران اتفاق افتاد انجمن را اداره مي‌كرد، در آن آشفته بازار شعر و ادب، خورشيدي بود كه از فراسوي شبهاي تار به دوستداران شعر و ادب اصيل فارسي لبخند مي‌زد. من در اواخر سال 1334 به وسيله دوستي به اين محفل بزرگ راه يافتم. در اين انجمن ادبي شاعران نامداري همانند احمد گلچين معاني، رهي معيري، پارسا تويسركاني، اميري فيروزكوهي، صادق سرمد، احمد سهيلي خوانساري، هادي رنجي تهراني، صابر همداني، ابوالقاسم حالت و از جوان‌ترها محمد گلبن، علي‌اكبر كني‌پور، استاد غلامحسين مولوي "تنها"، استاد مهرداد اوستا، گلشن كردستاني، عبدالصمد حقيقت، حسين لاهوتي " صفا"، محمد شهرياري، رضا شمسايي، كلانتري پيروز، كريم كسروي، غلامحسين جواهري وجدي، دكتر عباس كي منش" مشكان"، دكتر خطيب رهبر، خليل ساماني" موج"، نافذ همداني، نوح سمناني، مجيد شفق و زنده ياد مصطفي قمشه " مژده" و جمعي ديگر از شاعران و اديبان شركت مي‌كردند و استادان بزرگي چون فرخ خراساني و
خليل الله خليلي افغاني هر موقع به تهران مي‌آمدند، از صدرنشينان اين انجمن بودند.
زنده‌ياد مصطفي قمشه" مژده" با آن چهره نجيب و تواضع و فروتني‌اي كه خاص او بود، غزلهاي نغزش همواره مورد توجه استادان قرار مي‌گرفت و به همين دليل آشنايي من با او تبديل شد به دوستي عميق كه تا آخرين روزهاي حيات كوتاه او پايدار بود و اكنون كه او در بين ما نيست درد و داغ جدايي او در جان و دلم ريشه دوانيده و ياد او و ساير عزيزان از دست رفته، چراغ خلوت شب‌هاي تنهايي من است.
زنده ياد مصطفي قمشه " مژده" به خاطر صداقت و نجابت ذاتي و آثار ارزشمندش در همان روزهاي اول نظر مرا جلب كرد. اعتقاد راسخ او در مسائل مذهبي، او را در بين شاعران جوان ممتاز كرده بود و من نيز به خاطر استعداد ذاتي و صفات خوب انساني كه در او ديده بودم رشته دوستي و مودت را روز به روز محكم‌تر مي‌يافتم.
در آن روزگار زنده‌ياد استاد مهرداد اوستا در 2 اتاق محقر كه در طبقه دوم خانه‌اي در جنوب تهران اجاره كرده بود زندگي مي‌كرد، در بعد از ظهر روزهايي كه انجمن تشكيل نمي‌شد، دوستان همدل چون رنجي تهراني، كريم كسروي، گلشن كردستاني، رضا شمسايي و شادروان قمشه" مژده" كه هم محلي استاد اوستا بود، مجمعي خودماني تشكيل مي‌داديم و در موضوعات مختلف ادبي و نقد شعر و مطالعه ديوان‌هاي شعراي بزرگ بحث و گفتگو مي‌كرديم و گه گاهي اين مجمع در خانه يكي ديگر از دوستان شكل مي‌گرفت و بعد از اينكه مرحوم اوستا در سال 1342 به علت ابتلا به مرض سل در بيمارستان سرخه حصار بستري گرديد، اين انجمن در بيمارستان هفته‌اي يك بار كه براي عيادت آن عزيز مي‌رفتيم، به كارخود ادامه مي‌داد.
در اوج انقلاب شكوهمند اسلامي ايران، زنده ياد مصطفي قمشه" مژده" از نخستين شاعراني بود كه نداي امام راحل را لبيك گفت و همگام با اهداف عاليه انقلاب سروده‌هاي زيباي خود را براي پخش به صداي جمهوري اسلامي و يا مطبوعات مي‌فرستاد و نداي مظلوميت مردمي كه پس از 2500 سال از زير سلطه حكومتهاي ستمگر رها شده بودند، به گوش جهانيان مي‌رسانيد.
زنده‌ياد مصطفي قمشه" مژده" در خانواده‌اي چشم به جهان گشود كه همه اهل فضيلت و تقوا بوده وبه آيين محمدي عشق مي‌ورزيدند. پدر او مردي مومن و با اينكه از نعمت شنوايي و گويايي محروم بود، كارگري ساده و قانع بود ودرعين حال باهوش و ذكاوت خدادادي فرزندان خود را با تعاليم اسلامي و بازبان اشاره آشنا مي‌كرد. مژده به عنوان حق شناسي درباره پدري اينچنين در منظومه‌اي اينچنين مي‌سرايد:
زمانه، اي پدرم گرترا نداد زبان
كند نگاه تو با من غم نهفته بيان
غمي كه كاهد در هر نفس روان ترا
غمي كه هست گرانسنگتر زكوه‌ گران
غمي كه نيست به جز من كسي از آن آگاه
غمي كه هرگز شرحش به صد زبان نتوان
هزار سينه سخن داري و نمي‌گويي
هزار ناله ترا هست در گلو پنهان
چه رازها كه تو مي‌داني و نهان داري
چه دردها كه تو داري و مانده بي‌درمان

***

زمانه گر به تو گوش و زبان نداد ولي
مرا چو مونس بگذاشت صد زبان به دهان
الخ...
او زندگي را در عشق و دوستي مي‌داند، چنان كه در مقدمه‌اي كه برچاپ اول مجموعه شعر خود مي‌نويسد، اشاره مي‌كند:
"عشق و دوستي است كه به زندگي آرامش مي‌بخشد و هيچ چيز را جز عشق تسلاي جان نيست. اين كلمه براي من مقدس‌ترين كلمات است، اگر بگويم هر وقت كلمه عشق را مي‌شنوم لحظه‌اي ازخود بي‌خود مي‌شوم و نشوه اين باده مرد افكن مرا بي‌خويش مي‌كند، سخن به راستي گفته‌ام".
با من از عشق بگوييد سخن
كه در آميخته با جان من است
نيست يك موي جداييم زعشق
همه از عشق از آنم سخن است

***

شيوه سخن او:
شادروان مژده از شاعران گذشته به مولانا، عطار، نظامي گنجوي، شيخ مصلح الدين سعدي و حافظ بيشتر از شاعران ديگر توجه داشت و به همين دليل طرز سخن او سبك عراقي و در اين زمينه به سخن سعدي نزديك است و گه گاه به زبان محاوره نزديك‌تر:
گر بگويم كه مرا با تو نظر نيست كه هست
يا از اين راز ترا نيز خبر نيست كه هست
وربگويم كه به دل صبر وقراراست كه نيست
يا به جان زآتش عشق تو شرر نيست كه هست
در فراق تو مرا شب، همه شب تابه سحر
ناله و آه فغان، ديده‌تر نيست كه هست
الخ...
و يا اين غزل كه به اقتضاي سعدي سروده است:
مرا به عشق تو اي نور ديده سوگند است
كه دل هنوز به وصل تو آرزومند است
نبود شرط مروت كه بگسلي پيمان
دل شكسته ما را كه با تو پيونداست
بيا به گوشه چشمي دلم به دست آور
كه " مژده" با نگهي از تو نيز خرسند است
ديده شده است شاعراني كه به اقتضاي شاعران بزرگ غزلي يا قصيده‌اي، قطعه‌اي و ... را سروده‌اند، اغلب ناموفق مانده‌اند، ولي مرحوم مژده اگر
گاه گاهي غزلي را از بزرگاني استقبال مي‌كرد به خوبي از عهده آن برمي‌آمد. براي نمونه ابياتي از دو غزل را شاهد مي‌آورد. اولي از سعدي و دومي از مژده است.

از سعدي:

هرگه كه برمن آن بت عيار بگذرد
صد كاروان عالم اسرار بگذرد
هر گه كه بگذرد و بكشد دوستان خويش
وين دوست منتظر كه دگر بار بگذرد
گفتم به گوشه‌اي بنشينم چوعاقلان
ديوانه‌ام كند چو پري وار بگذرد
بازار حسن جمله خوبان شكسته‌اي
ره نيست كز تو هيچ خريدار بگذرد
غايب مشو كه عمر گرانمايه ضايع است
الا دمي كه در نظر يار بگذرد
آسايش است رنج كشيدن به بوي آنك
روزي طبيت بر سر بيمار بگذرد
الخ...

از مژده:

بسيار روز آيد و بسيار بگذرد
كز خاك ما، نسيم سبكبار بگذرد
برگير جام باده كه تا ديده‌ام، سخت
دور فلك به مردم هشيار بگذرد
چون عمر مي‌رود همه در عاشقي بكوش
اين يك دو روزه بيهده مگذار بگذرد
بگذار و بگذر از سر جور و ستم كه عمر
از ما گذشت از توهم اي يار بگذرد
اين يك دو دم كه مانده به پايان عمر من
اي جان مرو كه كار من از كار بگذرد
" مژده" گذاشتيم و گذشتيم از جهان
چون آفتاب كز سر ديوار بگذرد

***

زنده ياد مژده بنا به تربيت خانوادگي و فطرت پاك خويش، نسبت به خاندان رسالت ارادتي خاص داشت و همواره در اين زمينه با طبع بلند خود،امامان معصوم(ع) را ستايش كرده است ومن در اين مجال اندك به پاره‌اي از تراوشات دروني او اشارتي گذرا دارم:

در مورد ميلاد علي (ع):

خواهي كه شوي رحمت حق را مشمول
با ذكر علي دم زن و اولاد بتول
اين مژده دهيد عاشقان را كه رسيد
ميلاد علي وصي برحق رسول

به مناسبت عيد غدير:

چون پرده شب روشني روز دريد
در خم غدير خيمه زد آن خورشيد
از بهر كمال دين و اتمام نعم
برخلق، ولايت علي داد نويد

در شهادت علي(ع):

برخاست زمحراب چو فرياد علي
آسوده شد از غم، دل ناشاد علي
ايام نديده و نخواهد ديدن
مظلوم‌تر از علي و اولاد علي

درباره حضرت زهرا(س):

تابنده در بحر ولايت زهراست
در راه طلب شمع هدايت زهراست
آن‌كس كه به جان خويش در راه خدا
از حق علي كرد حمايت زهراست

استاد مشفق كاشاني

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار