مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار

  اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی
 تبلیغات در سایت   
علائم ظهور
پیوندهای ویژه  
نخستين سلسله قدرتمند شيعه
نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...
درماني‌آسان براي يبوست
7 عادت آدم‌هاي موفق
آثار تربيتى نماز
بسیار زیبا به رنگ سبز!
بناهای تاریخی اصفهان
دعا براي امام زمان عليه السلام...
دور افتاده
4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...
تفسیر کلمه فتنه
نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...
آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى
پایتخت دولت مهدوی کجاست؟
اتصال به «شعوركيهاني»
آرايش ، چرا و چگونه؟
ارزش سجده
گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...
وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...
ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...
خطرات استفاده از کولر خودرو...
بصیرت چيست؟
پروردگار قبل از اینکه خدایی...
تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...
مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...
داستان شهر عشق
گاهي به تلويزيون نگاه نکن!
گزارش تصویری  
اخبار تازه   
راهپیمایی 22 بهمن امسال عظیم‌ترین و پرشکوهترین راهپیمایی پس از انقلاب بود
دبیرکل جبهه پیروان خط امام و رهبری با بیان اینکه مجلس آینده قطعاً مهمترین مجلس پس از انقلاب خواهد بود،...
پرسپولیس متخلف شناخته شد
حسین محمد پورزرندی با اشاره به اینکه باشگاه پرسپولیس قرارداد میلیاردی خود را به صورت یک‌طرفه و البته...
روش عجیب تراکتورسازی در جذب بازیکن!
و منتظر آمدن دفترچه اش و مشخص شدن وضعیت خدمتش است تا پس از آن کارهایش را برای پیوستن به تراکتورسازی انجام...
چرا لاریجانی در راهپیمایی قم حضور نیافت؟
این منبع در بیان علت حضور لاریجانی در مشهد گفته كه این شهر مقدس در كشورمان بعد از قم، میزبان مهمترین...
بهترین بازیگر زن جشنواره فیلم فجر به شهدای ایران‌زمین ادای احترام کرد
«هنگامه قاضیانی» پس از دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر،...
اتفاق ساده در شبکه طبرستان
تجلیل از ایثارگران شبکه تبرستان، پخش برنامه اتفاق ساده و تجلیل از خانواده های شهدا از اخبار صدا و سیمای...
جدول تغییرات قیمت در بازار موبایل
به دنبال نوسانات قیمت ارز برخی از مدل‌های تلفن همراه طی دو ماه گذشته با افزایش قیمت در بازار عرضه می‌شوند...
خروس چيني تخم گذاشت+عکس
يك مرد روستايي در چين ادعا كرد كه خروسش تخم مي‌گذارد.
عروس و داماد در راهپیمایی+عکس
راهپیمایی ‌ 22 بهمن ...
خطری که "جمهوری اسلامی" را تهدید میکند
شاید هیچ کشوری در جهان وجود نداشته باشد که به اندازه ایران ، در یک مقطع زمانی فشرده 33 ساله این همه تضییقات...
نتايج آزمون دوره‌های ترمی علمی کاربردی منتشر شد
فهرست اسامی پذيرفته‌شدگان نهايی کدرشته ‌محل‌های‌متمرکز و معرفی شدگان چند برابر ظرفيت کدرشته محل‌های نيمه‌متمرکز...
بازار مسکن در رکود؛ قیمت آپارتمان در برخی مناطق تهران
فعالان بازار مسکن رکود خرید و فروش مسکن در تهران در شرایط فعلی را در نتیجه افزایش قیمتها و کاهش قدرت...
طلسم تغییر نام دانشگاه تربیت معلم شکست
با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان خوارزمی پس از سالها بر تابلوی سر در دانشگاه تربیت معلم جای گرفت...
پاشازاده: دستیار کسی می‌شوم که فوتبال را بیشتر از من بفهمد
مهدی پاشازاده در واکنش به صحبت‌های سرمربی استقلال گفت: اگر قرار باشد روزی در کنار یک مربی کار کنم دستیار...
ویژه نامه دهه فجر
ویژه نامه هفدهم ربیع الاول
 
  دفعات نمایش: 287    چهارشنبه 31 تیر 1388 

فيـدئيـزم*


فيـدئيـزم*

فيدئيزم يا ايمان‌گروي، جنبشي است[1] در فلسفة دين و معرفت‌شناسي ديني كه به خصوص در نيمة دوم قرن بيستم تحت تأثير مستقيم تعاليم ويتگنشتاين توسعه يافت،‌ و برخي ديگر از فلاسفة متأخر، هر يك به نحوي بر گسترة آن افزودند. بر اساس رأي‌محوري ويتگنشتاين، دين همانند علم و هر فعاليت ديگر انساني، شكلي از حيات است. وظيفة فيلسوف هرگز تلاش براي يافتن «دليل و شاهد» يا توجيه عقلاني به نفع باور به خدا نيست؛ بلكه وي بايد فعاليت‌هاي متنوعي را كه به حيات انساني شكل ديني داده است، توضيح دهد. در اين طريقه، شناخت ديني، مبتني بر آگاهي عقلي يا طبيعي نيست؛ بلكه فقط بر ايمان استوار است. اين ديدگاه‌ ـ لااقل در قلمرو ديني ـ تركيب و تأليفي است از شكاكيت كامل همراه با توسل به معرفت، كه از راه ايمان، و نه دليل عقلي، حاصل مي‌شود. در واقع اهل ايمان كوشش‌هايي را كه آدميان براي فهم خدا از طريق عقل خود كرده‌اند، نمونه‌اي از غرور و خودبيني انساني توصيف نموده‌اند.
به نظر آنان چنين تلاشي براي سنجيدن عالم الهي است با موازين ضعيف فهم انساني، براي پرهيز از اين گستاخي و بي‌پروايي ناروا آدمي بايد دريابد كه يك شكاك فلسفي بودن نخستين و اساسي‌ترين گام به سوي اين است كه يك ديندار، درست اعتقاد باشد. ايمان‌گرايي ديدگاهي است كه نظام‌هاي باورهاي ديني را موضوع ارزيابي و سنجش عقلاني نمي‌داند؛ مثلاً اگر گفتيم «ما به وجود خدا ايمان داريم» در واقع گفته‌ايم كه ما اين باور را مستقل از هرگونه دليل و استدلالي پذيرفته‌ايم.
كي‌يركگارد، كساني را كه دين را به مدد قراين و براهين مي‌كاوند، تمسخر مي‌كند. شخصي كه حقيقتاً نگران وضع خويش است، هرگز هستي خود را در معرض مخاطره قرار نمي‌دهد؛ تا با مطالعة بيشتر و با يافتن قراين افزون‌تر تصميم بگيرد كه آيا خدا را قبول كند يا خير؛ بلكه او مي‌داند كه هر لحظه‌اي را كه بدون خدا سر كند ضايع شده است.[2] از نظر كي‌يركگارد تناقض ايمان و عقل به اين معناست كه اعتقاد با استدلال نسبت عكس دارد: «هر چه دلايل كمتر باشد ايمان بهتر است. ايمان و استدلال نقيض يكديگرند. موضوع مهم، دانش واقعي نيست،‌ بلكه فهمي عميق از خود و از وجود انسان است. مهم نيست كه چه مي‌دانيم؛ مهم آن است كه چگونه از خود عكس‌العمل نشان مي‌دهيم. او مي‌گويد: بدون خطر كردن، ايماني در كار نيست. ايمان دقيقاً تناقض ميان شور بي‌كران روح فرد، و عدم يقين عيني است. اگر من قادر باشم خداوند را به نحو عيني دريابم، ديگر ايمان ندارم؛ اما دقيقاً از آن رو كه قادر نيستم، بايد ايمان آورم.»[3]
به عقيدة او ايمان، نوعي تعهد و جهش است و‌ مستلزم سرسپردگي به امر مطلق است. وي همچنين ايمان را از مقولة ورزش مي‌دانست؛ زيرا هر چه تناقض ايمان و عقل بيشتر باشد، شخص در ايمان آوردن نيازمند زورآزمايي بيشتري است.
ايمان‌گروي دو قرائت دارد.[4] ويتگنشتاين با برداشتي معتدل از ايمان‌گروي، به «ايمان بدون تعقل» قائل شد. كي‌يركگارد با نگرشي افراطي «ايمان علي‌رغم تعقل» را پيش نهاد. براي ايمان، نخست بايد از عقلانيت دست شست و سپس يك‌سره خطر كرد و ايمان آورد. از ديدگاه او ايمان و شكاكيت به خوبي با يكديگر جمع مي‌شوند.[5]

نقـد

ايمان‌گروي ابعاد مختلفي دارد. از يك طرف قرائتي تجربي از ايمان ارائه مي‌دهد،‌ و از سوي ديگر معتقد به تقدم ايمان بر معرفت است. از طرف سوم ايمان و شكاكيت را قابل جمع تلقي مي‌كند، و بالاخره با ديد انتقادي به مقولة ايمان مي‌نگرد. به اين ترتيب، ديدگاه ايمان‌گروانه و فيدئيستيك از زواياي گوناگون قابل نقد و ايراد است.
از همة اينها گذشته، ايمان‌گروي امروز، منتقداني جدي پيدا كرده است. مخالفان، از جمله كي‌نيلسن، ايمان‌گرايي را با مشكلاتي مواجه ديده‌اند.[6] آنان با اعتقاد به اينكه دين صرفاً نوعي بازي زباني نيست، بر اين نكته پاي اصرار فشردند كه اگر فرض كنيم ايمان نوعي جهش است، پس چگونه انسان تصميم بگيرد كه به درون كدام ايمان فرو غلتد؟ كسي كه در جستجوي ايمان است و در اين مسير با چندين ديدگاه و طرز تلقي مواجه است، معقول آن است كه راه‌هاي پيش‌روي خود را دقيق وارسي كرده در نهايت يكي را برگزيند. پس لازم است قدري نيز خردورزي كند و از روش‌هاي عقلاني سود برد و ملاك‌هايي معقول را براي رد يا قبول نظريات مختلف، نزد خود گرد آورد. از اين روي ايمان بدون تعقل و معرفت ميسور نيست.

پي‌نوشت‌ها:

* ـ منبع كتاب ايمان و چالش‌هاي معاصر، ص 115- 188.
[1] ـ‌ براون كالين، فلسفه و ايمان مسيحي، ترجمة طاطه‌وس ميكائيليان، ص131- 134.
[2] ـ پترسون، مايكل، و ديگران، عقل و اعتقاد ديني، ترجمة احمد نراقي و ابراهيم سلطاني، ص 80.
[3] ـ همان.
[4] ـ ر.ك: ايمان ديني در اسلام و مسيحيت، ص 19 ـ 130، در آمدي بر معرفت شناسي ديني و معاصر، ص361- 367.
[5] ـ براون كالين، فلسفه و ايمان مسيحي، ترجمه طاطه‌وس ميكائيليان، ‌ص 124.
[6] ـ Contemporary Perspective on Religious Epistemology. Ed: R. D Geivett B. Sweetman. PP. 116 – 128.

 
ثبت نظر شما  
نام و نام خانوادگی
 
نشانی پست الکترونیکی
 
متن نظر شما
 
   

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده






ارتباط با ما نقشه سایت اخبار ایران و جهان تاریخ و سیاست مهدویت علمی فرهنگی خانواده معارف اسلامی صفحه اصلی

پرتال فرهنگی اطلاع رسانی نور
copyright 2007 Noorportal.net All Right Reserved ©
صفحه اصلیارتباط با مانقشه سایتدرباره ما