علم محورى

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•نقد و بررسی مکاتب فکری-سیاسی•سکولاریسم

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نخستين سلسله قدرتمند شيعه

• نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...

• درماني‌آسان براي يبوست

• 7 عادت آدم‌هاي موفق

• آثار تربيتى نماز

• بسیار زیبا به رنگ سبز!

• بناهای تاریخی اصفهان

• دعا براي امام زمان عليه السلام...

• دور افتاده

• 4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...

• تفسیر کلمه فتنه

• نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...

• آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى

• پایتخت دولت مهدوی کجاست؟

• اتصال به «شعوركيهاني»

• آرايش ، چرا و چگونه؟

• ارزش سجده

• گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...

• وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...

• ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...

• خطرات استفاده از کولر خودرو...

• بصیرت چيست؟

• پروردگار قبل از اینکه خدایی...

• تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...

• مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...

• داستان شهر عشق

• گاهي به تلويزيون نگاه نکن!

گزارش تصویری

اخبار تازه

اتفاق ساده در شبکه طبرستان

تجلیل از ایثارگران شبکه تبرستان، پخش برنامه اتفاق ساده و تجلیل از خانواده های شهدا از اخبار صدا و سیمای...

جدول تغییرات قیمت در بازار موبایل

به دنبال نوسانات قیمت ارز برخی از مدل‌های تلفن همراه طی دو ماه گذشته با افزایش قیمت در بازار عرضه می‌شوند...

خروس چيني تخم گذاشت+عکس

يك مرد روستايي در چين ادعا كرد كه خروسش تخم مي‌گذارد.

عروس و داماد در راهپیمایی+عکس

راهپیمایی ‌ 22 بهمن ...

خطری که "جمهوری اسلامی" را تهدید میکند

شاید هیچ کشوری در جهان وجود نداشته باشد که به اندازه ایران ، در یک مقطع زمانی فشرده 33 ساله این همه تضییقات...

نتايج آزمون دوره‌های ترمی علمی کاربردی منتشر شد

فهرست اسامی پذيرفته‌شدگان نهايی کدرشته ‌محل‌های‌متمرکز و معرفی شدگان چند برابر ظرفيت کدرشته محل‌های نيمه‌متمرکز...

بازار مسکن در رکود؛ قیمت آپارتمان در برخی مناطق تهران

فعالان بازار مسکن رکود خرید و فروش مسکن در تهران در شرایط فعلی را در نتیجه افزایش قیمتها و کاهش قدرت...

طلسم تغییر نام دانشگاه تربیت معلم شکست

با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان خوارزمی پس از سالها بر تابلوی سر در دانشگاه تربیت معلم جای گرفت...

پاشازاده: دستیار کسی می‌شوم که فوتبال را بیشتر از من بفهمد

مهدی پاشازاده در واکنش به صحبت‌های سرمربی استقلال گفت: اگر قرار باشد روزی در کنار یک مربی کار کنم دستیار...

ملت ایران در انتخابات قدرت بی‌نظیر اتحاد و ولایت‌پذیری خود را نمایش می‌دهند

سازمان بسیج مستضعفین در پیامی تاکید کرد: ملت عزیز ایران در سی و سومین صحنه انتخابات در جمهوری اسلامی...

این غذا شما را خنگ می کند!

آیا می دانید چه غذایی این تاثیر را بر هوش شما دارد؟

رییس‌جمهوری که به مراسم ازدواجش نرفت!

دو روز پیش مراسم ازدواج «ادریس دبی» رییس جمهور چاد با یک دختر سودانی برگزار شد.

فوتبال با دروازه های بهشتی

در 23 بهمن سال 1365 ، تیم های فوتبال منتخب چَوار و منتخب جوانان استان ایلام، در ساعت 16 آغازگر یک مسابقه...

اسامی لیست بصیرت و بیداری

در لیست جبهه بصیرت و بیداری اسلامی چهره‌هایی از اعضای جبهه پایداری، جبهه ایستادگی و جبهه متحد اصولگرایان...

دفعات نمایش: 294

جمعه 23 اسفند 1387

علم محورى

تمدن غرب بر مبناى سكولاريسم بنا نهاده شده و فرهنگ سكولاريستى بر ويرانه هاى اعتقادات حاكم بر قرون وسطى شكل گرفته است. با تولد عصر روشنگرى در غرب، متولّيان اين جامعه، نخست آيين مسيحيت را مورد تاخت و تاز خود قرار دادند و پس از تزلزل و تخريب آن، فرهنگ جديدى را پى ريزى كردند. خلاصه عملكرد رفتار غرب «دين زدايى» از جامعه است. اجراى اين سياست دو سويه بود: از سويى، در دين ترديد ايجاد كردند و آن را باطل اعلام نمودند و از سوى ديگر، جانشينى براى آن معرفى كردند. نتيجه اين كار جايگزينى سكولاريسم به جاى آيين مسيحيت است.
در گردونه تحولاتى كه پس از عصر روشنگرى روى داد، كه برآيند آن در سكولاريسم تبلور يافت، شاهد درهم تنيده شدن عوامل و دلايلى هستيم. در اين مقال،یکی از عناصر قوام بخش سكولاريسم را ذکر می کنیم. در حقيقت، اين بخش پاسخى است به اين سؤال كه عوامل و عناصر قوام بخش سكولاريسم كدام است؟
علم گرايى از دلايل و مبانى فكرى سكولاريسم است. به اين معنى، ايمان به علم نقش مذهب را در حيات انسان ها ايفا مى كند. به ديگر سخن، نيازى به احكام شرعى و دستورات دينى نيست و يافته هاى علمى براى اداره جامعه كافى مى باشد. منظور از علم محورى در اين مشرب، دريافت هاى تجربى است كه از راجرز بيكن آغاز شده است. البته برخى از محققان(1) معتقدند كه مسلمانان پايه گذار علوم جديد و روش علمى مى باشند و بيكن به واسطه آشنايى با زبان عربى، آن را از دنياى اسلام به جهان مسيحيت منتقل نمود.
تجربه گرايى به طور رسمى، توسط فرانسيس بيكن پايه گذارى شد. آنتونى آر. بلاستر، نويسنده غربى، در مقايسه بيكن با دكارت، كه هر يك پايه گذار مشرب معرفتى هستند، مدعى است ضربه اى كه تجربه گرايى بيكن بر فلسفه رايج قرون وسطى زد؛ از حركت دكارت به مراتب ريشه اى تر و سهمگين تر بود؛ زيرا او نسبت به ارزش هرگونه فعاليت فكرى، كه پيوند تنگاتنگى با مطالعه و مشاهده واقعيات عينى ندارد، مشكوك بود.(2) دغدغه خاطر بيكن بر خلاف پيشينيان، مسأله پيروزى بشريت بر طبيعت و تأمين وسايل راحتى زندگى و زيستن است. به طور كلى، اين هدف يكى از راهبردهاى اساسى پس از عصر روشنگرى است كه منجر به شكل گيرى علوم عملى و فن آورى مى شود.(3)
هابز نيز بر تجربه حسى به عنوان منشأ شناخت تأكيد دارد. پس از وى، لاك نظريه جامع كسب معرفت بر مبناى اصول تجربى را تدوين كرد؛ و بر اين مطلب پاى فشرد كه معرفت ما به جهان خارج تنها از طريق تجربه ميسور است. لاك ذهن انسانى را به منزله كاغذ سفيد يا لوحى مى داند كه فاقد هرگونه خصيصه يا انديشه است و تنها از طريق تجربه شكل مى گيرد.
در عصر جديد، پژوهش علمى جايگزين تفسير جهان از سوى نهادهاى سنّتى شده است. از همين جاست كه يكى از محورهاى مهم در اين مقوله تعارض علم و دين مى باشد. علم گرايان معتقدند معرفت تجربى بر معارف دينى مقدّم است و تجربه مرجع شناخت انسانى مى باشد. همه معارف بايد خود را با اين معيار شناخت منطبق كنند. هرآنچه قابل تجربه حسى باشد مقبول است و هرچه نباشد به كنارى نهاده مى شود. پوپر، يكى از تجربه گرايان معاصر، معتقد است كه در علوم طبيعى، آزمايش معيار و محك صحت و درستى يك مسأله است، اما در امور دينى و متافيزيكى، آزمايشى كه فيصله دهنده مسأله باشد، نداريم. لذا، علم مقدّم بر دين است.
بيكن نيز در اين زمينه اعلام داشت: «طبيعت از هر امر استدلالى دقيق تر است. اى فرزندان من،تمام اين فلسفه هاى انتزاعى را به يك سو نهيد و تنها به اشيا دل ببنديد.»(4)
يكى از رسالت هاى علم در جامعه سكولار پركردن خلا معنويت توسط برخى رشته هاى علمى است. نقش علوم اجتماعى و علوم انسانى در غرب اين است كه خلا معنوى و روانى را پر كند؛ خلأى كه بر اساس حس گرايى و علم محورى بنا نهاده شده است. اما اين امر در حقيقت، سرابى بيش نيست و تنها خلا مشكل را از حيث زمانى به تأخير مى اندازد، اما حل نمى كند.(5) امروزه علم در غرب به انحصار جهانى دست يافته و با توجه به شالوده هاى فكرى و معنوى، انسان را به بن بست كشانده است؛ بن بست معنويت كه روابط انسانى و عاطفى را تهديد مى كند و بن بست زيست - محيطى كه ناشى از گسترش آزمايش هاى هسته اى و خطرات ديگرى است كه ارمغان ماشينى شدن مى باشد و جهان معاصر را تهديد مى نمايد. از پيامدهاى منفى ديگر علم گرايى، تكه تكه شدن معرفت بشرى، از هم گسيختگى و عدم انسجام علوم است؛ به گونه اى كه نقاط وصل و وحدت در آن يافت نمى شود؛ امرى كه در سايه حاكميت دين در علوم مى توان از آن برخوردار بود.

پى نوشت ها

1- براى آگاهى بيشتر ر. ك. به: محمد رفيع الدين، پيشين، ص 32
2- آنتونى آر. بلاستر، پيشين، ص 196
3- آندره كرسون، پيشين، ج 1، ص 599
4- آنتونى آر. بلاستر، پيشين، ص 209
5- ر. ك. به: محمد رفيع الدين، پيشين

نويسنده: محمد جواد نوروزى
منبع: كتاب مبانى فكرى سكولاريسم

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت