برخورد تمدن‌ها

اخبار ایران و جهان

مسیر جاری: صفحه اصلي•مقالات•علمی و فرهنگی•فرهنگ واندیشه

تبلیغات در سایت

پیوندهای ویژه

• نخستين سلسله قدرتمند شيعه

• نظارت بر اعمال شيعيان در عصر...

• درماني‌آسان براي يبوست

• 7 عادت آدم‌هاي موفق

• آثار تربيتى نماز

• بسیار زیبا به رنگ سبز!

• بناهای تاریخی اصفهان

• دعا براي امام زمان عليه السلام...

• دور افتاده

• 4‌ خطاي تغذيه‌اي ‌كه شما را...

• تفسیر کلمه فتنه

• نقاشی های تلفیقی و شگفت انگیز...

• آسيب‏شناسى انقلاب اسلامى

• پایتخت دولت مهدوی کجاست؟

• اتصال به «شعوركيهاني»

• آرايش ، چرا و چگونه؟

• ارزش سجده

• گل های بسیار زیبا، رنگارنگ و...

• وادي السلام ، بزرگ ترين و قديمي...

• ملائکه در خدمت امام زمان(علیه...

• خطرات استفاده از کولر خودرو...

• بصیرت چيست؟

• پروردگار قبل از اینکه خدایی...

• تصاویری زیبا از مراحل رشد یک...

• مروري‌ بر تاريخ‌ رابطه‌ آمريكا...

• داستان شهر عشق

• گاهي به تلويزيون نگاه نکن!

گزارش تصویری

اخبار تازه

خطری که "جمهوری اسلامی" را تهدید میکند

شاید هیچ کشوری در جهان وجود نداشته باشد که به اندازه ایران ، در یک مقطع زمانی فشرده 33 ساله این همه تضییقات...

نتايج آزمون دوره‌های ترمی علمی کاربردی منتشر شد

فهرست اسامی پذيرفته‌شدگان نهايی کدرشته ‌محل‌های‌متمرکز و معرفی شدگان چند برابر ظرفيت کدرشته محل‌های نيمه‌متمرکز...

بازار مسکن در رکود؛ قیمت آپارتمان در برخی مناطق تهران

فعالان بازار مسکن رکود خرید و فروش مسکن در تهران در شرایط فعلی را در نتیجه افزایش قیمتها و کاهش قدرت...

طلسم تغییر نام دانشگاه تربیت معلم شکست

با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان خوارزمی پس از سالها بر تابلوی سر در دانشگاه تربیت معلم جای گرفت...

پاشازاده: دستیار کسی می‌شوم که فوتبال را بیشتر از من بفهمد

مهدی پاشازاده در واکنش به صحبت‌های سرمربی استقلال گفت: اگر قرار باشد روزی در کنار یک مربی کار کنم دستیار...

ملت ایران در انتخابات قدرت بی‌نظیر اتحاد و ولایت‌پذیری خود را نمایش می‌دهند

سازمان بسیج مستضعفین در پیامی تاکید کرد: ملت عزیز ایران در سی و سومین صحنه انتخابات در جمهوری اسلامی...

این غذا شما را خنگ می کند!

آیا می دانید چه غذایی این تاثیر را بر هوش شما دارد؟

رییس‌جمهوری که به مراسم ازدواجش نرفت!

دو روز پیش مراسم ازدواج «ادریس دبی» رییس جمهور چاد با یک دختر سودانی برگزار شد.

فوتبال با دروازه های بهشتی

در 23 بهمن سال 1365 ، تیم های فوتبال منتخب چَوار و منتخب جوانان استان ایلام، در ساعت 16 آغازگر یک مسابقه...

اسامی لیست بصیرت و بیداری

در لیست جبهه بصیرت و بیداری اسلامی چهره‌هایی از اعضای جبهه پایداری، جبهه ایستادگی و جبهه متحد اصولگرایان...

ثبت‌نام عزیز محمدی برای نایب رئیسی فدراسیون فوتبال

رئیس سازمان لیگ برتر فوتبال برای پست نایب رئیسی دوم فدراسیون ثبت نام می‌کند.

واکنش‌ها به عملکرد هاشمی

طبعا نارضایتی عمومی از عملکرد هاشمی، نارضایتی از جریان حامی وی را نیز در پی داشت و هاشمی عضو شاخص جامعه...

سه شرکت قندی درباره نرخ هر کیلو شکر شفاف سازی کردند

سه شرکت قند مرودشت، شکر شاهرود و شهد درباره نرخ هر کیلو شکر به بورس و سهامداران شفاف سازی کردند.

افزایش 25 درصدی یارانه مطبوعات در سال 91

مدیر‌کل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از رایزنی برای افزایش 25 درصدی یارانه...

دفعات نمایش: 852

یک شنبه 18 فروردین 1387

برخورد تمدن‌ها

مقاله “برخورد تمدن‌ها” به قلم ساموئل هانتينگتون، در سال 1993 در مجله امور خارجه به چاپ رسيد و بلافاصله توجه و واکنش‌هاى زياد و شگفت‌انگيزى را برانگيخت. چون اين مقاله قصد داشته تا براى آمريکايى‌ها نظريه‌اى بديع، درخصوص “فضاى جديد” در سياست جهانى پس از پايان جنگ سرد فراهم آورد نوع بحث و استدلال آن به طرز الزام‌آورى کلان، متهورانه و حتى خيالى به نظر مى‌رسد. وى به صورت بسيار آشکار به رقبا در سطوح تصميم‌سازى و نظريه‌پردازانى چون فرانسيس فوکوياما و ايده “پايان تاريخ” او همچنين به گروه‌هاى بزرگى که آغاز جهانى شدن، قبيله‌گرايى و زايل شدن دولت‌ها را خوشايند مى‌دانند، توجه داشته است اما اذعان مى‌کند که آنها فقط برخى از جنبه‌هاى اين دوران جديد را مى‌فهمند. او سعى کرده است تا جنبه بسيار مهم و در واقع مرکزى سياست جهانى در سال‌هاى آتى را نشان دهد. هانتينگتون بدون هيچ‌گونه ترديد، تاکيد مى‌کند که “فرضيه من اين است که منبع بنيادى منازعه در دنياى جديد، در درجه اول ايدئولوژيکى يا اقتصادى نخواهد بود؛ منشا اختلافات عظيم نوع بشر و منبع اصلي، منازعه فرهنگى خواهد بود دولت ملت‌ها در امور جهانى قدرتمند‌ترين بازيگران باقى خواهند ماند، اما منازعات اصلى سياست جهانى ميان ملت‌ها و گروه‌هاى برخاسته از تمدن‌هاى مختلف رخ خواهد داد. برخورد تمدن‌ها بر سياست جهانى سايه خواهد افکند.
خطوط نقصان ميان تمدن‌ها، مرزهاى مبارزه با درگيرى درآينده خواهند بود.” بيشتر استدلال‌ها در صفحات بعدى مقاله، بر انگاره‌اى مبهم، يعنى چيزى که هانتينگتون “هويت تمدني” مى‌خواند، استوار است؛ همچنين “فعل و انفعالات ميان هفت يا هشت تمدن بزرگ” که از ميان آنها منازعه ميان تمدن‌هاى اسلام و غرب بخش عمده توجه را به خود جلب کرده است. او در اين انديشه ستيز‌آميز خود کاملا به مقاله 1990 “برناردلويس” شرق‌شناس کهنه کار متکى است. رنگ و بوى ايدئولوژيکى اين مقاله از عنوان آن که عبارت است از “ريشه‌هاى خشم مسلمانان”، نمايان است. در هر دو مقاله، تجسم هستى‌هاى بسيار زيادى که “غرب” و “اسلام” خوانده شده‌اند، با بى‌ملاحظگى صورت گرفته است، گويى که موضوعات بغرنج و پيچيده‌اى چون هويت و فرهنگ، در جهانى شبه‌کارتونى وجود يافته‌اند؛ جايى که “پاپ آي” و “بلوتو” (دو شخصيت کارتوني) به طرزى بى‌رحمانه،‌ يکديگر را مورد ضرب و شتم قرار داده و يکى از آن دو که مشت‌زن شريف و وارسته‌اى است برخصم خود پيروز مى‌شود. مطمئنا نه هانتينگتون و نه لويس، به دليل وجود پويايى‌هاى داخلى و تکثر موجود در تمدن‌ها و نيز اين واقعيت که ستيزهاى عمده در مدرن‌ترين فرهنگ‌ها به تعريف يا تفسير از هريک از فرهنگ‌ها، مربوط مى‌شوند، همچنين به دليل اين امکان غير جذاب که جسارت صحبت‌کردن در مورد مذهب يا تمدن خالص حکايت از ميزان زياد عوام‌فريبى و بى‌خبرى محض دارد، وقتى براى مضايقه ندارد. به هيچ‌وجه، غرب تماما غرب و اسلام تماما اسلام نيست. هانتينگتون مى‌گويد: چالش عمده روبروى تصميم‌سازان سياسى غرب اين است که مطمئن باشند، غرب قوى‌تر از ديگران، بخصوص اسلام است و توان دفع همه آنها را دارد. مشکل مضاعفى نيز در باب فرض‌ هانتينگتون وجود دارد. او معتقد است که فرض او، مبنى بر اينکه چشم‌اندازش، بررسى موشکافانه‌ سراسر جهان، رها از هرگونه تعلق و دلبستگى معمول و وفادارى‌هاى پنهان، صحيح و بى‌لغزش است، گويى که هرکس ديگر نيز در پيرامون چرخى مى‌زد و نگاهى مى‌انداخت، به همان پاسخ‌هايى مى‌رسيده که او تقريبا به آنها دست يافته است. در واقع هانتينگتون يک ايدئولوژيست است، او مى‌خواهد “تمدن‌ها” و “هويت‌ها” را به چيزى تبديل کند که تاريخ بشر را به حرکت درآورده و براى قرن‌هاى متمادى موجب شده‌اند که اين تاريخ نه تنها داراى جنگ‌هاى مذهبى و فتح‌هاى بزرگ که شاهد گونه‌اى مبادله و سهيم شدن نيز باشد، پالايش شده‌اند. اين تاريخ کم و بيش پيدا، در شلوغى برجسته‌سازى جنگ متراکم و محدود شده‌اى که “برخورد تمدن‌ها” آن را واقعيت مى‌داند، ناديده گرفته مى‌شود. زمانى که هانتينگتون کتاب خود را کمى ظريف‌تر و داراى پانوشته‌هاى بسيار بسيار زياد کند، اما اين کار او را سرگرم نشان مى‌دهد که چه نويسنده‌ ناشى و متفکر بى‌ذوقى است.
پارادايم اساسى غرب در مقابل بقيه جهان (صورت‌بندى مجدد تعارض جنگ سرد)، دست نخورده باقى ‌مانده و اين آن چيزى است که او اغلب مزورانه و به طور ضمني، در بحث و گفتگوهاى پس از حوادث يازده سپتامبر بر آن پافشارى کرده است. حمله‌اى متهورانه، دهشتناک با انگيزه‌اى بيمار گونه که توسط يک گروه کوچک از ستيزه‌جويان ديوانه،‌ با دقت و حساب شده طراحى شده بود و موجب قتل عام مردم شد، در جهت اثبات نظريه هانتينگتون منحرف شده است. به جاى درک درست مسئله و اينکه چرا و چگونه يک باند بسيار کوچک، متشکل از متعصبان و افراطيون ديوانه، ايده‌هاى بزرگ (عبارت را با تسامح به کار مى‌برم) را اختيار کرده و براى اهداف جنايتکارانه به کار مى‌برند؟

سجاد سرلک/روزنامه رسالت/شماره 6224

ثبت نظر شما

نام و نام خانوادگی

نشانی پست الکترونیکی

متن نظر شما

برای این مقاله هیچ نظری ثبت نشده

ارتباط با ما

نقشه سایت