دين و جهان پديدارى رياضى

با آمدن كميت هاى بين صفر و يك جز پيدايش صنعت رايانه، تعيّن مدرنيسم شكسته مى شود و رايانه، مدرنيسم را به پسامدرنيسم مى برد كه عدم تعين را در قالب علم احتمالات به ارمغان مى آورد. علمى كه هيچ زمانى به صفر كامل يا يك كامل تبديل نمى شود، بلكه در كميت هاى ميان اين دو در حال جولان است و از همين حالت عدم تعيّن مى تواند وارد فضاى بى نهايت شوند.

1. رياضى يك زبان است كه چارچوب هاى مطالعاتى زبان شناسى را داراست. معانى آن اعتبارى است و نشانه هاى اعتبارى را نيز همراه خود كرده است، به همين دليل بر انتزاع اين زبان افزوده است؛ هر چند ارتباط اين معنا و نشانه در رياضى، داراى شباهت حسى است؛ مانند سه دندانه بدون عدد سه و يا دو دندانه بودن عدد دو يا يك دندانه بودن يك.
2. رياضى زبانى است، تا انسان بتواند با جهان مادى و طبيعت سخن بگويد و با آن به تعامل ذهنى بپردازد. تاريخ علم رياضى تاريخ تبادل فكرى انسان با طبيعت است، به همين دليل نوعى تحول و تكامل از حس به انتزاع را به خود پذيرفته است. ابتدا علايم طبيعى به صورت چوب خط به وجود آمد كه پس از اختراع خط، اعداد طبيعى جاى آن را گرفت و سپس راه انتزاع در پيش گرفت و به اعداد حقيقى تبديل شد.
3. مبداء زبان رياضى صفر است. صفر مبدأ اعتبارى اين زبان است كه هيچ طول و عرض(در بعد هندسى) يا هيچ كميتى (در جبر) ندارد. پس از اين كميت عدمى، كميت واحد قرار دارد كه اولين كميت وجودى طبيعى است و در مقابل صفر، بى نهايت قرار دارد، پس مى توان گفت رياضيات بين عدم و بى نهايت و وجودهاى محدود قرار دارد. اين زبان، معادل زبان فلسفى ممتنع الوجود، ممكن الوجود و واجب الوجود است (برهان رياضى براى وجود خدا آنكه هيچ وجود عددى محدود بدون بى نهايت معنا نمى يابد).
4. از نظر معنايى نيز، روز بروز بر پيچيدگى رياضى افزوده شده و از حالت طبيعى خارج شده است و به كميت هاى بين صفر و يك باز گشته است. مبناى زبان صفر و يك زبان كامپيوتر و رايانه است، صفر و يك صنعت الكترونيك را تشكيل داده است، زيرا ميان صفر و يك(يا عدم وجود) بى نهايت عدد و كميت موجود است كه در ترانزيستورهاى كامپيوتر به صورت نور و خاموش تجلى مى يابد.
5. هر زبانى حامل يك جهان پديدارى(يا جهان بينى) است، زبان رياضى نيز داراى جهان بينى هاى متفاوت است؛ به عبارت ديگر رياضى در فرهنگ هاى متفاوت، مطابق با زمان و مكان جهت هاى متفاوتى مى يابد. رياضيات در مدرنيسم تابع قطعيت حاكم بر آن است، پس كميت هاى خطى بسيارى مطرح مى شود؛ ساختمان هاى مستطيلى و مربعى به وجود مى آيد(معمارى خطى) يا هنرهاى حجمى به وجود مى آيد(نقاشى پيكاسو) در طراحى صنعتى نيز كميت هاى خطى حاكم مى شود؛ مانند طراحى ماشين كه مستطيلى است.
6. با آمدن كميت هاى بين صفر و يك جز پيدايش صنعت رايانه، تعيّن مدرنيسم شكسته مى شود و رايانه، مدرنيسم را به پسامدرنيسم مى برد كه عدم تعين را در قالب علم احتمالات به ارمغان مى آورد. علمى كه هيچ زمانى به صفر كامل يا يك كامل تبديل نمى شود، بلكه در كميت هاى ميان اين دو در حال جولان است و از همين حالت عدم تعيّن مى تواند وارد فضاى بى نهايت شوند.
7. رياضى، تجسم بخش تمدن است، چون وقتى فرهنگ به صورت رياضى در آمد و زبان رياضى را تطابق يافته با خود يافت فرهنگ به تمدن تبديل مى شود. رياضى مدرنيسم يك رياضى خطى بود و تمدنى خطى ساخت، پس يك تكامل خطى را ترسيم كرد كه خشونت هاى بسيارى به وجود آورد(جنگ هاى جهانى سرد و گرم). جهانى شدن نيز تزى مدرنيسمى است كه براساس رياضى خطى شكل گرفته و خشونت زا است.
8. پس مى توان به يك «فرمول يا الگوى تمدنى» رسيد: دين ? جهان پديدارى (جهان بينى) ? فرهنگ ? رياضى ? تمدن. هر دينى نوعى جهان پديدارى (جهان بينى) خاصى به وجود مى آورد. اين جهان پديدارى با ورود به زندگى روزمره فرهنگ خاصى به وجود مى آورد. از جمله قسمت هاى مهم فرهنگ، تعامل انسان با طبيعت است كه رياضى تشكيل دهنده آن است، پس اگر زبان رياضى شكل گرفته در يك فرهنگ قدرت يابد و انسجام كافى پيدا كند و به صورت نظريه هاى رياضى بروز كند، تمدن به وجود خواهد آمد(تاريخ و مردم شناسى تمدنى شاهد بر آن است).
9. در تمدن اسلامى از طلوع اسلام و ورود آن به ايران حدود چهار قرن گذشت تا فرهنگ اسلامى به رياضى تبديل شود و تمدن قرن هاى چهارم تا ششم هجرى شكل دهد. فهم رياضى تمدن اسلامى با ديدگاه مردم شناختى و مردم شناسى رياضى(فرهنگ شناسى رياضى) بسيار ضرورى است؛ ولى مى توان گفت كه رياضى در تمدن اسلامى، بر پايه تكثر گرايى و اصالت ماهيت شكل يافته بود، به همين دليل فرقى ميان تمدن اسلامى و غرب امروز از نظر رياضى وجود ندارد و هم خيام و هم نيوتن به فرمول دو جمله اى ها مى رسند.(چون هر دو تمدن، اصالت ماهيتى هستند).
10. با روى كار آمدن صفويه (پس از نابودى تمدن اسلامى توسط مغول) و جايگزين شدن جهان پديدارى عرفانى به جاى جهان پديدارى فلسفى، اصالت وجود به جاى اصالت ماهيت نشست، پس جهان پديدارى وحدت گرا به جاى جهان پديدارى تكثر گرايى جاى گرفت كه مهم ترين قسمت تأثير گذار بر رياضى، رابطه واحد و كثير است كه در معمارى اغنايى دوران صفويه تجلى يافته است.
11. منحنى رياضى خاص خود را دارد منحنى ها قابل محاسبه دقيق كمى نيستند چرا كه از راه مماس كردن خط هاى بسيار مى توان به محاسبه كمى آنها نائل آمد، پس به نوعى رياضى عدم تعينى نزديك مى شود كه همان توحيد است و در يك عدم تعين رابطه كثير و واحد را روشن مى كند. شايد رها كردن رياضى و عدم بيان آن در آثار ملاصدرا، بيان گر اين نكته باشد كه رياضى هاى پيش از وى بر اصالت ماهيت استوار است و اصالت وجود به رياضى ديگرى نياز دارد كه ملاصدرا آن را به پس از خود حوالت داده باشد.
12. آنچه بطن و متن اصلى فلسفه ملاصدرا را تشكيل مى دهد، صيرورت و حركت جوهرى است و زمان و مكان مفهوم هاى بنيادى و حركت و صيرورت هستند، بنياد تشريح حركت را مى سازند، پس آنچه در باب اين دو حركت گفته شود، در تشريح حركت و هويت و ماهيت آن نيز تأثير خواهد گذاشت و حركت در فيزيك با رياضى سنجيده مى شود، پس مى توان براساس نظريه ملاصدرا مكتبى رياضى خلق كرد كه جهان آينده رياضى را شكل دهد.
13. زمان و مكان در نظر ملاصدرا، دو مقوله وجودى تشكيل مى دهد كه تشكيك وجودى نيز دارند، پس ما زمان ها و مكان ها داريم؛ زمان و مكان هايى كه در عالم زمين و ناسوت تكثر مى پذيرند و آفاق و فرهنگ ها را به وجود مى آورند، زمان و مكان هايى كه عالم ملكوت، جبروت، «واحديت» و احديت را تشكيل مى دهند: «كل يوم هو فى شأن». رابطه اين زمان ها، مكان ها و حركت ها، رابطه معنا و حركت را شكل مى دهد كه يك رياضى غيرتعين را مى سازند. هر يك از اين رياضى ها در زمان و مكان خاص خود تعين مى بخشند و تمدن به وجود مى آورند؛ ولى در قبال يك رياضى از يك افق و فرهنگ ديگر و يك رياضى از عالم ملكوت به بالا نسبى است.
14. به اين ترتيب رياضى شبكه اى ارتباطى تشكيل مى دهد كه مى توان آن را در چارچوب توليد و مبادله معنا تحليل و مطالعه كرد. رياضى مقوله اى از ارتباطات ميان فرهنگى است كه مى توان آن را در قالب مردم شناسى ارتباطات و مردم شناسى رياضى بررسى كرد. سياستگزارى در باب رياضى و ارتباطات درونى و برونى سياستگزارى تمدنى خواهد بود. اين سياستگزارى بايد براساس فرمول دين ? جهان پديدارى ? فرهنگ ? رياضى ? تمدن باشد.

ابراهيم فياض

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار