براي بهداشت صوتي و جلوگيري از آسيبهاي جدي تارهاي صوتي كه شما را تهديد مي كند، لازم است به نكات ذيل توجه كنيد؛
حنجره
حنجره قسمتي از مجراي تنفسي است و اسفنكتر مسئول توليد صدا مي باشد. محل آن در قسمت قدامي گردن و در محاذات پنجمين و ششمين مهره هاي گردني است. حنجره در بالا به داخل بخش حنجره اي حلق باز ميشود و در پايين با ناي ادامه پيدا ميكند. حنجره از نه عدد غضروف و رباط و شش عضله و بافتهاي همبند به وجود آمده و از داخل به وسيله مخاط پوشيده شده است. عضلات داخلي و خارجي خيلي ظريف هستند و تحت تاثير عوامل خارجي و رواني، متاثر و آزرده مي شوند.
طول حنجره در مردان حدود 44 ميليمتر و در زنان حدود 36 ميليمتر است.
چين صوتي
چين صوتي )Vocal Fold( چيني متحرك در هر دو طرف حنجره است كه از غشاي مخاطي پوشاننده رباط صوتي تشكيل مي شود و سفيد رنگ است و حالت صدفي دارد. بسته به جنسيت، سن و... تارهاي صوتي با هم فرق مي كند. حنجره هنگام اداي صداهاي زير، بالا مي رود و هنگام توليد صداهاي بم پايين مي آيد. طناب هاي صوتي اصلي كه با آن صحبت مي كنيم تارهاي يك اسفنكتر است كه از قسمت جلو ثابت است و از پايين آزاد و متحرك هستند. وقتي كه احساس آرامش مي كنيد تارهاي صوتي از هم باز هستند و هوا به راحتي عبور مي كند. تارهاي صوتي هنگام بلع به هم نزديك و مجراي تنفسي را بسته و مانع ورود مواد غذايي به مجراي تنفسي ميشوند.
چگونه از حنجره و صداي خود مراقبت كنيم؟
براي گروهي از مردم و بعضي حرفهها خصوصا معلمين، نگهداري صدا مسئله بسيار مهم و حائز اهميتي است. معلمين براي ادامه خوب صحبت كردن بايد بهداشت صوتي را رعايت كنند تا صدا و سلامتي خود را حفظ كنند. صداي بلند و گوش خراش، اذيت كننده است. صداي گرفته، قابل قبول نيست. صدا يك آيتم اكتسابي است و بايد صدا را تربيت كنيم و زير و بم و كيفيت آن را تغيير دهيم.
علت شناسي اختلالات صوت
جسمي: حنجره دچار بيماري هاي ويروسي يا باكتريايي ميشود
عملكردي: -1 بد استفا ده كردن از تارهاي صوتي مثل جيغ كشيدن و صاف كردن ممتد گلو -2 استفاده از مواد مخدر، سيگار و...
عملكرد ناصحيح چه اثراتي روي حنجره به وجود مي آورد؟
ابتدا باعث مي شود تغييراتي در طول و ضخامت تارهاي صوتي به وجود آيد. وقتي عصباني و ناراحت هستيد تارهاي صوتي با هم برخورد مي كنند و بافت نرم و انعطاف پذير به بافت ضخيم تبديل مي شود كه تغيير صدا و كيفيت نفسآلود حين صحبت كردن، كم شدن توانايي صدا و بم شدن صدا نتيجه آن مي باشد. اين تورم هاي گذرا كه مرتب تكرار شود تبديل به ندول (گره) حتي ندولهاي سرطاني شده كه بايد شخص، كارش را كنار بگذارد.
عوامل پديدآورنده و تشديدكننده اختلالات صدا
-1 رفتارهاي غلط صوتي -2 استعمال دخانيات -3 استفاده از مواد الكلي -4 تغذيه نامناسب -5 بيماري هاي معده -6 آلرژي
-7 تغييرات حرارتي زياد حنجره يعني استفاده از چاي داغ و... -8 مواد غذايي حساسيت زا مثل سير، ادويه جات، فلفل، ترشيجات، غذاهاي چرب و سرخ شده و آب خيلي سرد و هر ماده ديگري كه شما به آن حساسيت داريد.
روشهاي پيشگيري از اختلالات صدا
-1 منطقه حنجره را گرم نگه داريد -2 از ماسك و دستمال گردن استفاده كنيد -3 در هنگام صحبت كردن از فرم بدني مناسب استفاده كنيد. بايد سر، بالا رو به عقب باشد تا هواي بيشتري وارد ششها شود و استفاده از تنفس صحيح شكمي به جاي تنفس سطحي باعث مي شود تا هواي بيشتري را وارد ششها كنيم و در نتيجه اكسيژن بيشتري به ريه برسد و تلاش و كار حنجره و سيستم تنفسي كمتري صورت گيرد -4 استفاده از دستگاه بخور سرد جهت افزايش ميزان رطوبت محيط كار يا منزل -5 مواد غذايي زير را در طول روز بيشتر استفاده كنيد؛ مايعات گرم مثل چاي كم رنگ و آب را با درجه حرارت مناسب هر يك ساعت چند جرعه بنوشيد. صحبت كردن باعث خشكي حنجره مي شود كه بايد به وسيله نوشيدن چاي و آب، حلق را مرطوب كنيم. از مايعات ولرم استفاده شود -6 استفاده از چهارتخم، دانه به و گل ختمي زرد -7 انجام تمرين آه و خميازه كه باعث مي شود تارهاي صوتي كاملا ريلكس شود -8 پرهيز از مصرف دخانيات -9 عدم استفاده از عطريات براي كساني كه حساسيت و آسم دارند -10 عدم استفاده از مواد الكلي -11 درمان بيماري هاي معده -12 پرهيز از صاف كردن صدا و سرفه كردن و پاك كردن گلو (درمان سينوزيت خيلي مهم است.) بايد محوطه بيني با سرم فيزيولوژي هر روز صبح شستشو داده شود -13 محدود كردن ميزان صحبت در طول روز با حذف گفتار هاي محاوره اي غير ضروري و استفاده بيشتر از اشارات به جاي گفتار -14 اجتناب از پچ پچ كردن (جهت آرام صحبت كردن، فاصله خود را با شنونده كم كنيد) -15 اجتناب از داد زدن، جيغ كشيدن، بلند صحبت كردن، با عصبانيت حرف زدن -16 كاهش بلندي صدا (عدم استفاده از بلندگو با صداي زياد) -17 در موقعيتهاي گفتاري زير سكوت كنيد يا حد اقل ميزان گفتار را داشته باشيد؛ مكالمات تلفني - مكان هاي پر سروصدا - محيط هاي آلوده به دود و مواد شيميايي و گرد و غبار -18 پرهيز از استرس و نگراني، خشم و عصبانيت. وقتي فكر مي كنيد در حالي كه ناراحت و خشمگين هستيد با اينكه حرف نمي زنيد و در درون با خود صحبت مي كنيد، تارهاي صوتي در ارتعاش هستند. سعي كنيد آرامش خود را حفظ كنيد -19 پرهيز از تقليد صداي حيوانات-20 اصلاح گفتاري كه با فك بسته همراه است -21 استراحت صوتي؛ برخي از ساعات روز سكوت كنيد و اصلا صحبت نكنيد -22 تمرينات آرامش -23 اجتناب از جابجايي وسايل سنگين و حتي انجام ورزشهاي سنگين در هواي آلوده -24 دست ورزي و ماساژ گردن جهت آرامش دادن به تارهاي صوتي -25 گوش دادن به نواهاي زيبا و آرام، ايجاد احساس آرامش مي كند. در نتيجه آرامش تارهاي صوتي را به همراه دارد -26 استراحت كافي و خواب عميق، حد اقل هفت ساعت خواب در شبانه روز و اجتناب از ايجاد خستگي مزمن.
روشهاي استراحت صوتي
-1 روش مطلق: بعد از جراحي ها تا 24 ساعت بيمار نبايد صحبت كند -2 روش نسبي: ميزان صحبت مان را در كل موقعيت كم كنيم -3 روش موقعيتي: بهترين روش است. در طول شبانه روز، ساعاتي را براي سكوت انتخاب كنيد. فكر ناخوشايند نداشته باشيد چون استفاده از استراحت صوتي موقعيتي خيلي كمك مي كند -4 روش خاص و حرفه اي: قبل از شروع كارها بايد سكوت داشته باشيد. اگر از حنجره استفاده صحيح نشود بيماري آفوني يا بي صدايي به وجود مي آيد. شروع روز را با قرقره كردن آغاز كنيد.
در صورت مشاهده علائم حاد به متخصصين حلق و گلو يا گفتار درماني مراجعه كنيد.
منابع:
- نكات برتر آناتومي سر و گردن / قهرماني، حميد/ انتشارات نيك پيك
- آناتومي سر و گردن / حجازي، رضا / انتشارات دانشگاه تهران
- آناتومي سر و گردن / طباطبايي، محمود/ انتشارات ايران ارشاد
- جزوات هلال احمر
www.resalat-news.com
كاظمي |