شپش ها در لابه لای موها

حتما تا به حال نام شپش را شنيده‌ايد. با شنيدن اين نام احتمالا ياد خارش و اصلاح و تراشيدن موها هم مي‌افتيد. آيا شما هم تصور مي‌كنيد فقط آنهايي با مشكل شپش مواجه مي‌شوند كه بهداشت را رعايت نمي‌كنند؟ فكر مي‌كنيد فقط كودكاني كه در مناطق غيربهداشتي زندگي مي‌كنند، دچار اين بيماري مي‌شوند؟
تصورات غلط در مورد شپش‌ها زياد است. بهتر است اول با حقايقي در مورد شپش آشنا شويم كه حتما از شنيدنشان تعجب خواهيد كرد:
1. شپش‌ها قرن‌هاست كه در اطراف ما وجود دارند. در واقع، باستان‌شناسان اجساد موميايي را همراه با نشانه‌هاي شپش پيدا كرده‌اند.
2. شپش‌ها پراكندگي جغرافيايي گسترده‌اي دارند و حتي در نقاطي هم كه از نظر اقتصادي پيشرفته‌اند، يافت مي‌شوند.
3. انتقال شپش سر از طريق استفاده از شانه، برس يا كلاه مشترك معمول نيست و بيشترين راه انتقال آن تماس مستقيم با موهاي فرد مبتلاست. مثلا كشتي گرفتن در كودكان يا در آغوش گرفتن آنها باعث انتقال شپش‌ها مي‌شود.
4. عفونت ناشي از شپش خطرناك نيست. ممكن است خارش وجود داشته باشد، ولي اغلب بي‌علامت است. بزرگ‌ترين مشكل آن عارضه عاطفي و احساسي است، چون هيچ كس دوست ندارد يك موجود خونخوار موهايش را مورد هجوم قرار دهد.
5. اصلاح موهاي سر از ته بهترين راه درمان شپش نيست. با وجود آن كه اين كار تا حدي موثر است، اما بندرت لازم به نظر مي‌رسد. علاوه بر آن، ممكن است فرزند شما دوست نداشته باشد دوستانش او را كچل ببينند!

با شپش بيشتر آشنا شويد

نام علمي شپش سر، پديكولوس هيومنوس كپيتيس است. دوره زندگي يك شپش تنها چند هفته است. شپش ماده در هر نوبت تخم‌ريزي، حدود 100‌‌تخم مي‌گذارد. او ماده چسبناكي ترشح مي‌كند كه باعث چسبيدن تخم‌ها به مو در نزديكي پوست سر مي‌شود. 8 روز بعد، تخم‌ها سر باز مي‌كنند و در عرض 2 هفته اين شپش‌ها بالغ مي‌شوند و در مدتي كه از زندگي‌شان باقي است، روزي يك يا دو بار از خون انسان تغذيه مي‌كنند. آنها 6 پا دارند كه به آنها اين امكان را مي‌دهد كه به موهاي شما بچسبند و از يكي به ديگري جابه‌جا شوند. در ضمن مي‌توانند بسرعت حركت كنند و اين باعث مي‌شود كه ديدن آنها سخت‌تر شود. با وجود آن كه اين انگل‌ها به خون انسان بسيار علاقه‌مند هستند، ولي علاقه چنداني به خون سگ، گربه يا ساير حيوانات خانگي ندارند. پس بگذاريد همين جا از يك بدفهمي ديگر پرده‌برداري كنيم: «شپش‌ها از حيوانات خانگي به بچه‌ها منتقل مي‌شوند.» در حقيقت، شپش‌ها اصلا حيوانات خانگي را آلوده نمي‌كنند. آنها نمي‌توانند بدون خون انسان بيش از يك تا 2 روز زنده بمانند. بنابراين جارو كردن خانه، تميز كردن مبلمان و شستشوي كف زمين، نقش اندكي در پيشگيري از ابتلا به شپش دارد، چون شپش علاقه‌اي به ماندن روي اين سطوح ندارد و اگر در اين جاها باشد، مرگ او حتمي است.

با شپش چه كار بايد كرد؟

اگر شما يا فرزندتان به شپش سر آلوده شديد، دست و پاي خود را گم نكنيد. ممكن است اين بيماري به نظر ناخوشايند باشد ولي خطرناك نيست و نمي‌تواند بازتابي از پاكيزگي يا ساير جنبه‌هاي شخصيتي شما باشد. لازم نيست به سايت‌ها يا كتاب‌هاي پزشكي مراجعه كنيد تا ظاهر انگل را ببينيد، اين فقط حال شما را بدتر مي‌كند.
پيدا كردن يك شپش زنده بسيار مهم است، چون تشخيص را مسجل مي‌كند. فقط شپش زنده و بيماري فعال بايد درمان شود. به توصيه‌هاي دوستان و آشنايان در زمينه اصلاح موي سر از ته و ماليدن ژل يا روغن به سرتان براي خفه كردن انگل گوش ندهيد. در عوض بهتر است از درمان‌هايي كه موثر‌بودنشان به اثبات رسيده استفاده كنيد.
براي اين منظور، داروهايي تجويز مي‌شوند كه حاوي پيرترين (ماده‌اي كه از گل داوودي گرفته مي‌شود)‌، يا پرمترين (نوع صناعي آن)‌ هستند. شامپوهاي حاوي اين مواد نيز براي درمان شپش سر مورد تاييد قرار گرفته‌اند و موثرند. معمولا يك درمان دوم نيز در روز 7 تا 10 ابتلا لازم است. گاهي شپش‌ها از خودشان مقاومت نشان مي‌دهند و اين مقاومت ممكن است بيشتر شود. در اين موارد، قدم بعدي استفاده از شامپوهاي حاوي ليندان يا مالاتيون است كه بايد حتما توسط پزشك تجويز شوند. شانه كردن مي‌تواند كمك‌كننده باشد، ولي بيشتر به درد كودكاني كه موهاي كوتاه دارند مي‌خورد. در حالي كه تميز كردن مبلمان و فرش براي پيشگيري از شپش لازم به نظر نمي‌رسد، شستن روتختي، روبالشي و لباس‌ها توسط آب داغ توصيه مي‌شود، چون اين لوازم با سر شخص آلوده در تماسند. برس‌ها، شانه‌ها و هر چيزي كه با موي سر در تماس مستقيم است، مانند كلاه، كش مو و ... بايد هر روز با آب داغ شسته شوند تا عفونت برطرف شود.

بدفهمي‌ها از كجا ريشه مي‌گيرند؟

يكي از علت‌هاي وجود بدفهمي در مورد شپش اين است كه شپش‌ها انواع مختلفي دارند. شپش بدن بيشتر در شرايطي به وجود مي‌آيد كه فرد چند لايه لباس مي‌پوشد و به طور منظم آنها را نمي‌شويد.
به عنوان مثال، شپش بدن در دوره جنگ، بلاياي طبيعي، خانه‌هاي آلوده و در بين فقيرها و افراد بي‌خانمان شايع‌تر است. برخلاف شپش سر، شپش بدن مي‌تواند بيماري‌هاي خطرناك را منتقل كند كه تيفوس و تب راجعه از اين دسته‌اند.
در چند قرن اخير، ميليون‌ها نفر به دنبال ابتلا به اين بيماري‌ها جان خود را از دست داده‌اند. احتمالا انواع ديگر شپش مانند شپش تناسلي هستند كه باعث شده‌اند مردم از شپش سر وحشت داشته باشند. شپش‌هاي تناسلي مثل شپش سر هستند؛ فقط محل زندگي آنها متفاوت است و معمولا از طريق رابطه جنسي منتقل مي‌شوند. گسترش اطلاعات نادرست درباره شپش نسبت به ميزان گسترش بيماري، مشكل بزرگ‌تري است. اگر به شپش سر مبتلا شديد، با پزشك مشورت كنيد. اين وضعيت ناخوشايند است اما آنقدرها هم جدي نيست. شايد اين جمله بتواند افراد مبتلا به شپش سر را كمي دلداري دهد. فرض كنيد يك عالم مهمان داريد و سرتان خيلي شلوغ است!

دكتر امير شيرواني
www.jamejamonline.ir

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار