يائسگى يأس از زندگى نيست

علمی و فرهنگی

پزشکی

دانستنیهای پزشکی

يائسگى يأس از زندگى نيست

تعريف:

يائسگى يا Menopause عبارت است از کليه تغييرات و علائم جسمى و روانى زن که در اواخر دوره فعاليت توليد مثل بروز مى‌کند و تدريجا پيشرفت مى‌نمايد. اين تغييرات شامل خشک و چروکيده شدن پوست، کوچک و شل شدن سينه‌ها و کم‌شدن موى سر و احيانا رويش مو در پشت لب بالا، روى چانه، چاق شدن، استئوپوروز، اختلالات روانى به صورت تحريک‌پذيري، حساسيت و حالت‌هاى عصبى مى‌باشد.
سن بروز يائسگى در قديم حدود 47 سالگى بود، ولى امروزه با بهبود شرايط زندگي، چه به صورت بهبود وضع تغذيه و پيشرفت‌هاى فرهنگى که عامل موثر در تداوم کار فيزيولوژيک اعضاى مختلف بدن از جمله سيستم غدد داخلى مى‌باشند، يائسگى ديرتر بروز مى‌کند؛ لذا امروزه سن متوسط بروز يائسگى 50 الى 51 سالگى است. يائسگى در بانوان لاغر زودتر و در بانوان چاق‌ ديرتر مى‌شود و حتى شدت علائم و ناراحتى‌ها نيز متفاوت است، به طورى که در بانوان لاغر و سفيدپوست، علائم و ناراحتى‌ها شديدتر مى‌باشد.

علائم يائسگي:

اثرات پيرى بر روى اعضاى توليد‌مثل واضح و آشکار مى‌گردد، ترشحات دوره‌اى و منظم استروژن و پروژسترون از چند سال قبل از منوپوز بهم مى‌خورد و ترشح استروژن کاهش‌يافته و توليد پروژسترون قطع مى‌گردد و در نتيجه علائمى در بدن ظاهر مى‌شود که نحوه بروز علائم و شدت آنها در افراد مختلف متفاوت است. بعضى به علت نامنظمى قاعدگى و برخى با قطع ناگهانى قاعدگى و احتمال حاملگى ناخواسته و بالاخره بسيارى به علت گرگرفتگي، بى‌خوابى و افسردگى به پزشک مراجعه مى‌نمايند.
فعاليت‌ تخمدان‌ها تقريبا هيچ وقت به طور کامل قطع نمى‌گردد و سال‌ها پس از يائسگي، تخمدان‌ها فعاليت مختصرى خواهند داشت و گاهى فوليکولى از فوليکول‌‌هاى اوليه موجود در تخمدان رشد نموده وتوليد استروژن بيشتر مى‌شود و باعث خونريزى و گاهى حتى حاملگى بعد از يائسگى مى‌شود.
به طور کلى علائم يائسگى را مى‌توان به چهار گروه تقسيم کرد:
1- اختلال قاعدگى به صورت نامنظمى و نهايتا قطع آن
2- اختلالات وازوموتور به صورت تپش قلب، تعريق و گر گرفتگى که معمولا به صورت ناگهانى بروز مى‌کند.
3- اختلالات عصبى و روانى که به صورت بى‌خوابي، هيجان و تحريک‌پذيري، افسردگى و سردرد بروز مى‌کند.
4- تغييرات نسجى در اعضاى هدف، از قبيل خشک شدن و چروکيدگى پوست، کوچک و شل شدن سينه‌ها، آتروفي، خشکى و شکنندگى مخاط مهبل، کوچک شدن رحم و تخمدان‌ها، اختلال در سيستم ادرارى به صورت تکرار سوزش ادرار و پوکى استخوان‌ها که باعث دردهاى استخوانى و کوتاهى قد تظاهر مى‌نمايد.
تغييرات وازوموتور و عصبى و رواني، پس از مدتى به تدريج تخفيف مى‌يابد، قاعدگى قطع مى‌شود، اما تغييرات نسجى ادامه يافته و پوکى استخوان ممکن است باعث شکستگى‌هاى متعدد و خود به خود گردد.

درمان عوارض:

يائسگى خود يک روند فيزيولوژيک در دوران حيات زنان مى‌باشد؛ ولى به علت علائم و عوارضى که ايجاد مى‌شود و گاهى باعث کاهش فعاليت بدنى و افسردگى مى‌گردد، بايد به گونه‌اى درمان شود که زن بتواند کماکان مسئوليت‌هاى خانوادگى و اجتماعى خود را ادامه دهد.
متاسفانه اين روند فيزيولوژيک به صورت بيمارى شناخته شده است و نام يائسگى که از ياس گرفته شده معنى غلطى به خود گرفته است؛ يعنى زن بايد ديگر تمام فعاليت‌هاى خود را فراموش کند در صورتى که تمام زحماتى که تاکنون متحمل شده، خانواده اى را اداره کرده، فرزندان را تربيت کرده و از لذايذ زندگى به نوعى محروم بوده و اينک که بايد با فراغ بال ادامه حيات بدهد، گفته مى‌شود که تو ديگر يائسه شده‌اى و بايد کنج خانه بماني!!
براين اساس، درمان مفهوم خاص خواهد يافت. يعنى مى‌توان با درمان مناسب، علائم ظاهرى يائسگى را برطرف کرد و از عوارض عصبى و وازوموتور و تحريک‌پذيرى و همين طور از عوارض گرگرفتگى و پوکى استخوان جلوگيرى نمود، به نحوى که خانم‌ها بتوانند تا پايان عمر نه تنها شاداب مانده و از زندگى لذت ببرند، بلکه براى فرزندان و شوهر مايه دلگرمى باشند و اگر در اجتماع مسئوليتى دارند، با تجربه‌‌اى که آموخته‌اند،‌ منشا اثرى باشند.
اينک که خداوند وظيفه توليد مثل با تمام مسائل و عوارض آن را به زن محول کرده است، دور از انصاف است که پس از انجام وظايف خود به کنج‌خانه رانده شود.با درمان هورمونى مناسب که براى هر فرد فرق خواهد داشت، مى‌شود قاعدگى را حتى تا 65 سالگى يا بيشتر تداوم بخشيد که خود از نظر روحى و روانى نشانه سلامت زن بوده و عملا علائم يائسگى تظاهر نمى‌کند.
ديگر نشانه پوکى استخوان، چروکيدگى پوست و عدم تناسب جسمى مطرح نخواهد بود و افسردگى و تحريک‌پذيرى بروز نخواهد کرد. اين وظيفه مهم حفظ سلامت جسمى و روانى و اجتماعى به عهده پزشکان مى‌باشد که با اطلاع‌رسانى و آگاهى خانم‌ها و مراجعه آنان به پزشکان متخصص زنان قابل اجرا است.

دکتر ابوطالب صارمي – روزنامه رسالت – شماره 6318

دفعات نمایش : 31

تاریخ: 1387.8.6

اخبار علمی و فرهنگی

10 علامت اولیه ابتلا به آلزایمر

تزريق كورتيكوسترون موجب افزايش تثبيت حافظه مي‌شود

امواج صوتی با 120 دسیبل باعث افت شنوایی می شود

افراد شاد و خوش‌بين طول عمر بيشتري دارند

گرسنگی مغز عامل اصلی بروز آلزایمر است!

آیا فعالیت جنسی در طول دوران شیمی درمانی بی خطر ...

بیماری ام اس با کندر قابل درمان است

ختنه مردان احتمال سرطان رحم را کاهش می دهد