تهديدهاي ناپيداي اطراف ما

علمی و فرهنگی

تهديدهاي ناپيداي اطراف ما

به روزهاي بشوي و بساب آخر زمستان که نزديک و نزديکتر مي شويم ، هر روز يک ماده پاک کننده جديد را امتحان مي کنيم ، گاهي وقت ها هم به جاي استفاده معقول از اين مواد تا آنجا که مي توانيم آنها را از راه فاضلاب به چاه هاي زيرزميني سوق مي دهيم اما هيچ وقت فکر نمي کنيم که استفاده بيش از حد از مواد پاک کننده و حتي جاري شدن آنها در فاضلاب ها، چه آثار بدي به دنبال دارد.

به سال نو نزديک مي شويم و در ديد و بازديدهاي عيد به بچه هاي کوچک تر اخطار مي دهيم که با پرخوري ، خودشان را راهي درمانگاه نکنند اما دقت نمي کنيم که همين سموم بسيار رقيق روي بعضي ميوه ها جا خوش کرده اند و اثراتي به مراتب ناگوارتر از پرخوري دارند تا جايي که حتي بر بدن ما اثر ندارند اما کودکانمان را مسموم مي کنند...
اين روزها پيشرفت روش هاي پرورش صيفي و سبزي در فصل هاي سرد سال وجود ميوه اي مثل خيار را براي ما ممکن کرده و ديگر نمي خواهد بخوانيم «بزک نمير بهار مياد...» اما مشکل اينجاست که همين عمل آوري در محيطهاي گلخانه اي ، مصرف انواع و اقسام سموم شيميايي نامطلوب را هم به دنبال دارد.شايد پوست خيار سبز قلمي را هم نمي کنيد، غافل از اين که همين سموم رقيق در بافت هاي چربي بدن جا خوش مي کنند و اگر بر اثر يک بيماري ، چند کيلويي وزن کم کنيد نسبت مواد سمي در بدن بالا رفته و مسموميت هم به دردهايتان اضافه مي شود.
از خطرات سموم کشاورزي و آفات بر طبيعت کم نگفته ايم اما تا به حال ، به اثراتي که بر سلامت خود ما دارد ، کمتر اشاره کرده ايم ، اين بار ببينيم مواد شيميايي که معمولا بدون دقت و در مقادير بالا مصرف مي شوند ، چه بر سر خود ما مي آورند!
وقتي در گلخانه هاي کشت و توليد سبزي و ميوه ، استفاده از بعضي سموم مرسوم شد، هرچند کشاورزان از دست آفات نفس راحتي کشيدند، اما محققان سلامت عمومي نگران تر شدند، چرا که براي از دست رفتن اثر هر سمي از روي گياه ، بايد دوره خاصي بگذرد اما بعضي کشاورزان عجول ، بدون توجه به اين مهم ، محصولاتشان را در حالي که مقاديري سم به همراه دارند، وارد بازار مي کنند و مردم هم نادانسته و بدون اين که در شستشوي آنها دقت خاصي کنند، آنها را مصرف مي کنند، نيترات در بسياري از سموم به طور معمول وجود دارد و اثرات مضر آن کم نيست.
مسموميت با نيترات
نيتروژن به تنهايي گاز بي اثري است که بيشتر هوايي که تنفس مي کنيم ، از آن تشکيل شده است اما وقتي با اکسيژن ترکيب مي شود به شکل يون هاي نيترات و نيتريت درمي آيد. گياهان نيترات هاي موجود در خاک را حل مي کنند و آنها را طي تغييراتي به پروتئين تبديل مي سازند اما در معده انسان ، نيترات ها به نيتريت تبديل مي شوند که سم بالايي دارند. اين يون مي تواند از طريق ديواره معده و روده مستقيما جذب بدن شود.
خود گياهان به ندرت مقادير بالايي از نيترات را در بر دارند، اما بقاياي سموم نيتراته که تعدادشان کم هم نيست روي ميوه و سبزي ، نه تنها به صورت مستقيم حالت مسموميت در بدن ايجاد مي کنند، بلکه در صورت تجمع بيش از حد باعث بروز انواع سرطان هاي دستگاه گوارش مي شوند.
اکثريت متخصصان تغذيه متفق القولند که وجود منابع عظيم هيدرات هاي کربن در معده (نظير ميوه و سبزي) از خطراتي که سوخت و ساز نيترات ها در بدن باعث مي شوند، کم مي کند.نيترات ها فقط در سموم گياهي نيستند، در ترکيبات انواع و اقسام شوينده ها مي توان ترکيبات نيتراته پيدا کرد، وقتي يون نيترات به داخل سرم خون راه پيدا مي کند، هموگلوبين ها به متوموگلوبين تبديل مي شوند و اين تغيير و تبديل ها باعث اختلال در انتقال اکسيژن به خون مي شود.همچنين نيترات ها گشاد شدن عروق خوني را به دنبال دارند، همين مساله باعث مي شود اکسيژن به ميزان کمتري در اختيار خون قرار بگيرد.
به هر آبي اعتماد نکنيد
خيلي وقت ها شده که در ميان طبيعتي بکر چشمه اي پيدا کنيم و از آب زلالش لذت ببريم ، اما باغ هاي ساخته دست بشر که تعدادشان کم هم نيست ، چاه هايي دارند که نمي شود به آن اعتماد کرد. اشتباه نکنيد، چرا که آب اين چاه ها برخلاف چشمه بکر طبيعي ، مي تواند هر نوع آلودگي را در خود حل کرده باشد. نمونه آب چاه هاي کم عمقي که به طور دستي کنده يا به اصطلاح حفاري شده اند، اغلب مقادير بالايي نيترات را نشان داده اند.
براساس اطلاعاتي که محققان موسسه انستيتو پاستور در همايش ميکروبيولوژي اعلام کردند، هرچند چاه هاي عميق تر، آلودگي هاي کمتري دارند، هر چاهي که حفر مي شود، مطمئنا به نيترات آلوده است. براساس همين اطلاعات ، ميزان نيترات آب در چاه ها در روزهاي باراني و مرطوب به حداکثر و در روزهاي خشک سال به حداقل خود مي رسد.
قارچ ها قاتلان بي سروصدا
هرچند کسي پيدا نمي شود که از خوردن نان کپک زده يا خشکباري که بوي قارچ از آن به مشام مي رسد، لذت ببرد، اما همه ما کم و بيش مقادير زيادي از اين قارچ ها را به بدنمان وارد مي کنيم.حتما شنيده ايد که گاهي يک محموله بزرگ پسته يا هر خشکبار ديگري به خاطر نداشتن استانداردهاي جهاني برگشت مي خورد و صادر نمي شود. معمولا به مالکان هم توصيه مي شود که اين گونه محصولات را با سوزاندن از بين ببرند، اما بعضي افراد ناآگاه و سودجو اين مواد غذايي را به همان شکل به بازار وارد مي کنند.
يکي از مهم ترين قارچ هاي بيماري زا در اين زمينه آسپرژيلوس است که سمي به نام آفلاتوکسين توليد مي کند. اين سم نه تنها در درازمدت باعث بروز انواع و اقسام سرطان هاي دستگاه گوارش مي شود بلکه اثر سوئ خود را بر دستگاه گردش خون و اکسيژن رساني هم نشان مي دهد. همين نان هاي خشک کپک زده اي که به دست خود ما به دامداري ها مي رسد، وارد بدن آنها مي شود و سموم قارچي به همراه شير دام به خود ما برمي گردد. بسياري از قارچ ها که روي غلات زندگي مي کنند، در دام ها نوعي سنگ ايجاد مي کنند. درجه حرارت بدن اين دام ها بشدت بالا مي رود و حرکات تنفسي شان تند مي شود. بعضي از انواع علف هاي آلوده به نوعي قارچ به نام ارگوت ، باعث تورم در مفصل هاي پاي دام مي شوند و حتي براي اين بيماري ها هيچ درماني وجود ندارد.
مهمان ناخوانده
انواعي از ترکيبات سيانيدي ، مهمان خانه هاي ما پيش از بهار هستند، درست وقتي که به جد تصميم گرفته ايم همه جا را تميز کنيم و فکر مي کنيم هر چه از مواد پاک کننده بيشتري استفاده کنيم ، تميزي بيشتري را هم براي محيط زندگي به ارمغان خواهيم آورد!
اما مقادير بالاي سيانيد مثل نيترات نه تنها از آب هاي فاضلاب به مزارع ، رودخانه ها و آب هاي زيرزميني راه پيدا مي کنند، بلکه روي انسان و دام هم آثار ناگواري به دنبال دارند. سيانيدها به عنوان ضدعفوني کننده هاي قوي استفاده مي شوند، در پاک کننده ها، کودهاي شيميايي و سموم آفت کش هم ميزان بالايي سيانيد وجود دارد.نشاني هاي اصلي مسموميت با سيانيد هم تنفسي است. وجود اين سم که در بدن به شکل يک آنزيم عمل مي کند، مانع انتقال اکسيژن از خون به بافت هاي بدن مي شود. حتي ديده شده که با ورود مقادير بالايي از اين ماده شيميايي به بدن ، گرفتگي عضلاني ، پيشرفت و توسعه پيدا مي کند. گاهي هم کشيدگي هاي عضلاني و افزايش ضربان قلب را به دنبال دارد.
يکي از دلايل بوي بد دهان
بعضي قارچ ها در دهان حساسيت هاي شديد ايجاد مي کنند و گاه زخم کوچکي روي مخاط لب و لثه ها و لبه قدامي زبان به جا مي گذارند و گاهي اين ضايعات را نسج مرده اي فرا مي گيرد که تنفس همراه با بوي نامطبوعي از دهان را به همراه خواهد داشت.
سبزي ها را خوب پاک کنيد
در طبيعت هم گياهان سمي کم نيستند، شايد با شنيدن اين حرف به ياد انواع قارچ هاي وحشي مي افتيم که اتفاقا سمي هم هستند، اما بسياري از گياهان علوفه اي که گاهي به اشتباه حتي ممکن است لابه لاي سبزيجات خوراکي وجود داشته باشند، در بدن عوارضي از سمي بودن نشان مي دهند، گياهاني مثل آروگراس ، جانسون گراس ، سودان گراس ، ذرت خوشه اي ، گيلاس وحشي سياه و....
بهتر است براي جلوگيري از مسموميت با گياهان وحشي سمي ، سبزيجات را به دقت از علف هاي نابجا پاک کنيد و اگر آنها را به صورت آماده و خرد شده مصرف مي کنيد، حتما از سلامت آن و نبود علف هاي هرز لابه لاي آن مطمئن شويد.بسياري از همين علف هرز مضر، در دام ها مشکلاتي نظير سقط جنين ايجاد مي کنند که محققان ، موارد مشابهي را در انسان بررسي کرده اند و به نتايج تلخي رسيده اند، اثرات بعضي از اين سموم ، درست مانند آثار سوئ ناشي از هواي آلوده و انواع گازهاي آلوده صنعتي در معادن روي کارگران است.
محققان ايراني در تلاش براي کم کردن آلودگي ها
گروهي از استادان دانشگاه علوم پزشکي مازندران ، با همکاري کارشناساني از سازمان هاي مختلف با توجه به سطح بالاي سموم شيميايي در اين استان و در سطح کشور، تصميم گرفتند پروفايلي از ايمني شيميايي استان تهيه کنند که هرچند اين گروه از ابتداي امسال کار خود را آغاز کرده اند، اما هنوز تا رسيدن به اهداف سلامت گرايانه جامعه ، راه طولاني در پيش دارند. اين گروه معتقدند پروفايل استاني ايمني شيميايي ، نشان دهنده وضعيت موجود و نيازهاي آينده و مديريت جامع مواد شيميايي و پيشگيري از خطرات و حوادث شيميايي است.
اين پروفايل درخصوص نوع ، مقادير توليد مواد شيميايي ، فرموله کردن واردات ، حمل ونقل ، استفاده و انهدام ، اولويت ها را بررسي مي کند و سعي دارد با شناسايي سموم کشاورزي و مواد شيميايي مورد استفاده در بسياري از کارخانه ها و کارگاه ها، از اثرات مستقيم سموم و مواد شيميايي بر سلامت جامعه ، بويژه کارگران و کشاورزان بکاهد و بر فروشندگان و عرضه کنندگان سموم و مواد شيميايي و ميزان توجه آنها به هشدارهاي لازم در اين زمينه براي مشتريان نظارت و کنترل داشته باشد.هرچند اين تلاش در نوع خود حرکت مثمرثمري است ، اما به نظر مي رسد تا وقتي که گروه هاي بيشتري در اين زمينه در ديگر مراکز علمي تشکيل نشود و به طور همه جانبه اين مساله را بررسي نکند ، مشکل به قوت خود باقي خواهد ماند.

عاصفه اله وردي /روزنامه جام جم

دفعات نمایش : 47

تاریخ: 1387.5.14

اخبار علمی و فرهنگی

10 علامت اولیه ابتلا به آلزایمر

تزريق كورتيكوسترون موجب افزايش تثبيت حافظه مي‌شود

امواج صوتی با 120 دسیبل باعث افت شنوایی می شود

افراد شاد و خوش‌بين طول عمر بيشتري دارند

گرسنگی مغز عامل اصلی بروز آلزایمر است!

آیا فعالیت جنسی در طول دوران شیمی درمانی بی خطر ...

بیماری ام اس با کندر قابل درمان است

ختنه مردان احتمال سرطان رحم را کاهش می دهد