پيش به سوي محصولات ارگانيك

اهميت حفظ محيط زيست و توجه جهاني به اين مسئله موجب شده تا در رشد و گسترش محصولات كشاورزي هم دگرگوني هاي اساسي ايجاد شود. توليد محصولات ارگانيك و جلوگيري از گسترش محصولات غير ارگانيك به همين منظور است. اما دقيقاً اين دو محصول چه تفاوت هايي با هم دارند؟ آيا محصولات غير ارگانيك فوايد بيشتري دارند؟
در توليد محصولات ارگانيك از مواد سنتز شده مانند كودهاي شيميايي، آفت كش ها، داروهاي دامپزشكي، گياهان اصلاح شده ژنتيكي و نژادي و مواد نگهدارنده، مواد افزودني و تابش اشعه ها استفاده نمي شود.
به گزارش ديلي ميل، كشاورزي به روش ارگانيك در واقع مديريت توليد مناسبي است كه باعث تقويت و توسعه سلامت اكوسيستم هاي محيط زيستي، چرخه هاي زيستي و فعاليت بيولوژيكي خاك مي شود. در اين روش بايد از مواد طبيعي داخل مزرعه استفاده شود و براي اين منظور احتياج به سيستم هاي تطابق پذيري در هر منطقه داريم. اين كار باعث استفاده از روش هاي كشاورزي زيستي و مكانيكي و بدون استفاده از مواد غير طبيعي سنتز شده صورت مي گيرد.
فايده اين روش اين است كه چون مطابق اكوسيستم رفتار مي شود، اثر مخربي براي محيط زيست ندارد. در مورد خاك نيز در كشاورزي ارگانيك از كمترين شخم، كودهاي بيولوژيكي، تناوب كشت مناسب، گياهان پوششي و... استفاده مي شود...
همچنين با بهبود جانوران مفيد خاك و تخمير مواد آلي، بافت خاك بهبود يافته و باروري خاك افزايش مي يابد و ميزان مواد مغذي بيشتري به خاك داده مي شود. به همين دليل فرسايش خاك كم شده و تنوع زيستي آن افزايش مي يابد.
در بسياري از مناطق كشاورزي، آب به دليل مصرف بي رويه كود و سموم آلوده شده است و به دليل اينكه در كشاورزي ارگانيك از اين مواد كمتر استفاده مي شود به همين دليل آب نيز آلوده نمي شود.
براي توليد كودهاي شيميايي بايد از منابع تجديد نشدني مانند نفت استفاده كرد و چون در كشاورزي ارگانيك از اين مواد استفاده نمي شود پس آلودگي هوا نيز كمتر است.
همچنين كشاورزي ارگانيك از اثرات گلخانه اي مي كاهد. زيرا خيلي از فعاليتهاي انجام شده در كشاورزي ارگانيك مانند حداقل شخم، استفاده از گياهان تثبيت كننده نيتروژن، بازگرداندن ضايعات كشاورزي به خاك، استفاده از گياهان پوششي باعث افزايش بازگشت كربن به خاك شده و حفظ و ذخيره سازي كربن را باعث مي شوند.

چرا ارگانيك؟

به طور كلي استفاده از فرآورده هاي اصلاح شده ژنتيكي در كشاورزي ارگانيك جايز نيست. زيرا اثرات فرآورده هاي اصلاح شده ژنتيكي هنوز بخوبي شناخته نشده اند.
كشاورزي ارگانيك هدفش تشويق و توسعه تنوع زيستي است و گواهي هاي تأييد ارگانيك اين موضوع را نيز در نظر دارند. كشاورزي ارگانيك با اكولوژي هماهنگ است و باعث تثبيت بافت خاك، حفظ چرخه آب، چرخه كربن، چرخه مواد غذايي و آلودگي كمتر زمين مي شود.
آمارها نشان مي دهد تنوع زيستي كشاورزي جهان در حال حاضر در حد بحراني است. در حال حاضر فقط كمتر از 65 گونه گياه در بيش از 12500 ميليون هكتار در جهان كشت مي گردد و فقط گونه هاي كمي از انواع گياهان مورد پرورش هستند. در آمريكا 70 تا 60 درصد لوبياهاي كاشته شده فقط از 3 گونه مختلف هستند.
اداره خوار و بار جهاني سازمان ملل متحد تخمين زده كه 70 درصد تنوع ژنتيكي محصولات كشاورزي در خيلي از گياهان بومي از مناطق اصلي خود از بين رفته اند.

همگام با طبيعت

پروژه هاي تحقيقاتي نشان داده است كه كشاورزي ارگانيك باعث افزايش تعداد و گونه هاي وحشي در مزرعه مي گردد. تحقيقات 76 محقق كشورهاي مختلف نشان داد كه كشاورزي ارگانيك باعث بهبود چرخه غذايي از باكتريها تا پستانداران مي شود. زيرا كشاورزي ارگانيك با حيات وحش دوستانه برخورد مي كند و از مواد شيميايي و سموم كمتر بهره مي برد.
براي مثال گياهاني مانند كاكائو و قهوه گياهان سايه دوست هستند اما رشد سريع آنها باعث حساسيت آنها در برابر بيماريها و آفات مي شود و پرورش قهوه و كاكائو در زير سايه بان باعث افزايش قدرت زنده ماندن و افزايش عملكرد آنان مي شود از اينرو استفاده از سموم كاهش مي يابد.
بنابراين پرورش كاكائو بصورت زيستي باعث كمك به كشاورزان و تنوع زيستي مي گردد.
با توليد ميزان وسيعي از غذاها با كشاورزي ارگانيك مي توان در جوامع محلي توليد ايجاد كرد. افزايش جمعيت باعث استفاده بيشتر از زمين ها براي استفاده از كشاورزي شود و اين زمين ها مخصوصاً در جاهاي پرآب بيشتر در معرض خطر هستند و همين امر باعث شده كه خسارات سيل آسيب هاي فراواني به جوامع وارد آورد.

زراعت ارگانيك چه فوايدي دارد؟

در كشاورزي ارگانيك آب توسط مواد شيميايي آلاينده مانند كودهاي مصنوعي، آلوده نمي شود. در كشاورزي ارگانيك تعادل اكوسيستم و حاصلخيزي خاك حفظ مي شود. فرسايش خاك نيز تا 50 درصد كاهش مي يابد. تنوع زيستي در زمين هاي زراعي ارگانيك 57 درصد بيشتر است. به علت عدم استفاده از سموم آفت كش و علف كش كشاورزان در معرض سموم و آلاينده هاي كمتري قرار مي گيرند.

مزاياي مصرف مواد غذايي ارگانيك

تحقيقات انجام شده در مزارع پژوهشي دانشگاه پنسيلوانيا نشان مي دهد مواد ارگانيكي ارزش غذايي بالاتري دارند. ميزان ويتامين دي، كلسيم، منيزيوم، آهن و فسفر در مواد غذايي ارگانيك بيشتر است.
مواد غذايي ارگانيك حاوي آنتي اكسيدان بيشتري هستند. چرا كه آفت كش هاي مصنوعي توليد اين مواد را در گياهان كاهش داده اما كودهاي حيواني و آلي به كار رفته در كشاورزي ارگانيك توليد آنها را افزايش مي دهد.
محصولات ارگانيك سالم تر بوده و به بقاياي آفت كش هاي آلي كمتر آلوده مي باشند. همچنين اين محصولات فاقد افزودني هاي غذايي بوده و طبعاً سالم تر هستند.
محصولات ارگانيكي خوشمزه و خوش طعم ترند. يكي از دلايل آن اين است كه محصولات ارگانيك پس از برداشت در مدت زمان كمتري بدست مصرف كننده مي رسند و تازه تر مصرف مي شوند و همچنين در محصولات تهيه شده به روش سنتي، با فرآوري ها و دست كاري هايي كه بر روي آنها صورت مي گيرد تنها به ظاهر، رنگ، بالا بردن ماندگاري، افزايش توليد و مقاوم كردن آنها در برابر صدمات ناشي از حمل و انبارداري توجه مي شود و نه كيفيت و ارزش تغذيه اي آن.
توليد كنندگان محصولات ارگانيك از استانداردها و دستورالعمل هاي بسيار سخت گيرانه اي تبعيت مي كنند كه احتمال آلوده شده اينگونه محصولات به هر گونه مواد شيميايي و سمي منتفي است.

معايب

محصولات ارگانيك تنها داراي دو عيب عمده هستند. اين محصولات: گرانقيمت هستند و توليد و عرضه آنها بسيار محدود است.
پژوهش هاي انجام شده در مركز پزشكي لستر انگليس نشان مي دهد ميوه ها و سبزيجات ارگانيك در مقايسه با انواعي كه به روش هاي رايج رشد داده مي شوند براي سلامت قلب بهترند.
بر اين اساس، نتايج يك مطالعه چهار ساله با مقايسه گوجه فرنگي ارگانيك با محصول استاندارد نشان داده است سطوح فلاونوئيدها كه نوعي آنتي اكسيدان هستند در فرآورده ارگانيك تقريباً دوبرابر است.
فلاونوئيدها تركيباتي هستند كه فشار خون را كاهش مي دهند و لذا از خطر بيماري هاي قلبي و سكته مغزي نيز مي كاهند.
محققان مي گويند علت اين تفاوت به نيتروژن موجود در خاك مربوط مي شود. آنان حتي پس از اندازه گيري در گوجه فرنگي هاي خشك دريافتند به طور متوسط ميزان نمونه دو فلاونوئيد به نام هاي استاكن وستو در گوجه فرنگي هاي ارگانيك به ترتيب 65 و 90 درصد بيشتر است.
سطوح متفاوت فلاونوئيدها در گوجه فرنگي احتمالاً به عدم حضور كود در كشاورزي ارگانيك مربوط مي شود. اين تركيبات به طور يك مكانيسم دفاعي تحريك شده در اثر كمبود ماده مغذي مانند كمبود نيتروژن در خاك توليد مي شوند.
نيتروژن غيرآلي موجود در كودهاي رايج به راحتي در دسترس گياه قرار مي گيرند و بنابراين كوددهي زياد احتمالاً باعث كاهش سطوح فلاونوئيدها مي شود.
اين تحقيقات نشان مي دهد مادراني كه حين بارداري و در هنگام شير دادن كودك از موارد ارگانيك استفاده مي كنند باعث كاهش بيماري اگزما و آسم و در نهايت باعث كاهش آلرژي در كودك مي شوند.
در تحقيقاتي كه تمام مادران از محصولات ارگانيك استفاده كردند مشخص شد كودكان كمتر دچار آلرژي مي شوند. اين در حالي است كه نتايج تحقيقات نشان داده كه يك سوم كودكان در كشورهاي غربي دچار آلرژي هستند.
گروه تحقيقاتي با توجه به رشد سريع مصرف محصولات ارگانيك اين تحقيق را پايه ريزي كردند. اين محققان مي گويند كه استفاده از شير ارگانيك براي مادران باعث افزايش سطح ايمني و در نهايت باعث كاهش آلرژي مي گردد. آنها اثر مصرف شير ارگانيك را از دو سالگي بر روي كودكان آزمايش كردند و بيشتر بر روي اگزما متمركز شدند. در اين تحقيق كودكاني كه مادرانشان از شير ارگانيك مصرف مي كردند كمتر به بيماري هاي آلرژيكي مبتلا شدند و دوره شير خوردن آنها نيز بيشتر بود.
از مزاياي اين محصولات مي توانيم به ايجاد خاك سالم اشاره كنيم. همچنين به دليل به كار نبردن سموم شيميايي در توليد، اين محصولات براي سلامتي بسيار مفيدند و به اين ترتيب باعث كاهش هزينه هاي درمان مي شوند. طعم بهتر اين توليدات نيز از ويژگي هاي مفيد ديگر آن است.
اين نوع كشاورزي هم اكنون در آمريكا و اروپا در حال توسعه است چون آنها به اين مرحله رسيده اند كه مصرف اين نوع محصولات به نفع سلامتي خودشان و محيط زيست است. مثلاً در آمريكا و كانادا فروشگاه هاي بزرگي وجود دارد كه فقط محصولات ارگانيكي توليد مي كنند.
در كنار اين مزايا بايد به قيمت بالاي اين محصولات نيز توجه داشت كه البته اگر مصرف كنندگان به استفاده از محصولات و اين كه براي سلامتي آن ها بهتر است، آگاه شوند از قيمت بالاي اين توليدات استقبال مي كنند.
كارشناسان مشكل اساسي در زمينه هاي توليد محصولات ارگانيك را بالا بودن قيمت اين نوع توليدات نسبت به محصولات غير ارگانيك مي دانند مثلاً در كشورهاي آمريكاي شمالي قيمت محصولات ارگانيك 50 تا 100 درصد بيشتر از توليدات غير ارگانيك است.
در حالي كه اين موضوع هنوز به درستي جا نيفتاده است. با توجه به اين كه توليدات ارگانيك كمتر از توليد محصولات غيرارگانيك است، اگر كشاورز نتواند اين محصولات را گران تر بفروشد، هيچ رغبتي براي توليد اين نوع محصولات ايجاد نخواهد شد.
گرچه قيمت بالاي اين محصولات مي تواند عاملي بازدارنده باشد ولي اگر مصرف كنندگان به مزاياي اين محصولات آگاه شوند و تقاضا بالا رود و در نتيجه توليد زياد شود، مي توان انتظار داشت كه قيمت اين محصولات با محصولات غير ارگانيك تفاوت چنداني نداشته باشد.با توجه به اين كه در توليد محصولات ارگانيك از كودهاي گياهي و آلي كه در اثر بازيافت زباله ها به دست مي آيد، استفاده مي شود و كودها و سموم شيميايي به كار نمي رود و اين براي حفظ سلامتي و همچنين حفظ محيط زيست بسيار مفيد است.

خطر كجاست؟

تحقيقات نشان داده اند كه نيترات موجود در كودها موجب انواع سرطان هاي گوارشي مي شود. از طرفي سرطان معده هم اكنون شايع ترين نوع سرطان است كه متأسفانه همچنان در حال افزايش است و يكي از دلايل اين امر مي تواند استفاده از كودهاي نيترات دار باشد.
استفاده از اين كودها موجب بزرگ و سنگين شدن سبزي هاي غده اي مانند سيب زميني مي شود و سود بيشتري را براي باغدار به دنبال دارد و بيشتر اين باغداران نيز نمي دانند كه اين كودها به عنوان يك عامل سرطان زا شناخته شده اند و در حالي مردم را به خوردن سبزي و صيفي جات به منظور مقابله با سرطان ترغيب مي كنيم كه به دليل استفاده از كود ازته، اين سبزي ها منشأ انواع سرطان ها هستند. از طرفي، گياهان غده اي مانند سيب زميني بيشتر كودهاي اوره و فسفر را جذب مي كنند و دليل تيره و سياه شدن سيب زميني پس از برش دادن و در معرض هوا قرار گرفتن به وجود نيترات برمي گردد كه ماده اي سرطان زا است.
بايد حتي الامكان از ميوه ها و سبزي هاي ارگانيك (بدون استفاده از كود شييمايي) استفاده كنيم. از طرفي به دليل آنكه بيشتر سموم محلول در چربي هستند، روي پوست ميوه قرار گرفته و هنگام شست وشو با آب از بين نمي روند. بنابراين توصيه مي شود براي پاك كردن سموم از روي ميوه ها و سبزي ها آنها را با كمي مواد ضدعفوني كننده يا نمك شسته و سبزي ها را كاملاً آب كشي كنيد تا سم شان از بين برود.

چه بايد كرد؟

تفاوت قيمت بين محصولات ارگانيك و غيرارگانيك كاهش محصولات به دليل مصرف نكردن كودها و سموم شيميايي استقبال نكردن كشاورزان مشكلات مربوط به توليدكنندگان محصولات ارگانيك است.
همچنين ناآشنائي مصرف كنندگان با محصولات ارگانيك، عدم اطمينان مصرف كنندگان از ارگانيك بودن محصولات و نداشتن شناسنامه محصول، عدم آگاهي مصرف كنندگان محصولات كشاورزي از خطرات ناشي از مصرف محصولات نيمه ارگانيك از ديگر مشكلات است.

ترجمه عليرضا سزاوار
کیهان

مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات مقالات آموزشگاه رایانه اخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهاناخبار ایران و جهانبانک سوال و جوابجوان امروزدانلود نرم افزار